Zbulimet më të rëndësishme shkencore të vitit 2020 sipas “Nature”

31 Dhjetor 2020, 14:53, Blog CNA

Si çdo vit, revista shkencore ?Nature?bën renditjen e 10 zbulimeve më të rëndësishme të 12 muajve të fundit. Ndër studimet e përmendura ka hapësirë për fizikën dhe mjekësinë, një studim kushtuar Covid-19, por edhe për arkeologjinë, biologjinë dhe mjedisin.

Materia dhe antimateria

Një nga studimet më komplekse, ofron një shpjegim të mundshëm për dominimin në Univers, të materies mbi antimaterien. Sipas asaj që u zbulua nga një ekip prej 500 fizikantësh nga 12 vende, përgjegjëse për këtë asimetri janë neutrinot, grimcat nën-atomike, të cilat për shkak të lëkundjeve komplekse, mbizotërojnë ndaj homologut të tyre anti-materie, anti-neutrinove.

?Shkrepëtimat? e radios

Një nga zbulimet më të rëndësishme të vitit 2020, lidhet me të ashtuquajturat ?shkreptima? të shpejta të radios, pra impulse radiofonike kalimtare me energji të lartë, origjina e së cilës është zbuluar:një objekt në galaktikën tonë, Rruga e Qumështit. Bëhet fjalë për një yll neutron të aftë të prodhojë emetime të mëdha elektromagnetike, 30.000 vite dritë larg nga ne.

Vrima e Ozonit

Ishin vitet 1980kur filluam të flisnim për herë të parë për të. Për të parandaluar dëmtimin e mëtejshëm të shtresës së ozonit, thelbësore për mbrojtjen nga rrezet ultravjollcë, në vitin 1987 u miratua Protokolli i Montrealit, që synonte uljen e prodhimit dhe përdorimit të gazrave të dëmshëm, në veçanti të klorofluorokarbureve Studimi i cituar nga ?Nature? është i pari që vëren shenja të përmirësimit në shtresën e ozonit, pikërisht për shkak të rregullave të Protokollit të Montrealit.

Harta e pemëve

Falë imazheve me rezolucion të lartë të marra nga disa satelitë, është arritur për herë të parë të hartografohen rreth 1.8 miliardë pemë në mbi 1.3 milion kilometra katrorë, në rajonet afrikane të Saharasë Perëndimore dhe Sahelit. Rezultatet sugjerojnë se së shpejti do të jetë e mundur të hartohet pozicioni dhe madhësia e secilës pemë në sipërfaqen e tokës.

Marrëdhëniet e rrezikshme

Një nga studimet më të bujshme të këtij viti ka të bëjë me zbulimin e një incesti të papritur, që ndodhi rreth 5000 vjet më parë midis një vëllai dhe një motre, ose midis një prindi dhe një fëmije. Bashkimi inçestual kishte të bënte me një familje të elitës irlandeze të kohës, të varrosur në monumentin prehistorik Newgrange, Irlandë. Sipas studiuesve, arsyet e incestit mund të kishin të bënin me përpjekjen e familjes për të ruajtur linjën dinastike të gjakut.

HIV-AIDS

Më në fund, dy zbulime në fushën mjekësore: e para ka të bëjë me virusin HIV, dhe më saktësisht me trajtimet që synojnë të mposhtin grimcat e fshehura virale në qelizat ?rezervuar?. Ekzistojnë dy studime që janë përqendruar në përdorimin e metodës
?trondit dhe vrit?, duke stimuluar shprehjen e gjenit të virusit, dhe duke e lejuar kështu sistemin imunitar të eleminojë qelizat e infektuara.

….Dhe Sars-Cov-2

E dyta ka të bëjë me Covid-in:Dy studime të botuara në ?Science?, hedhin dritë mbi një faktor që përcakton ashpërsinë e sëmundjes:mungesa e interferonit të tipit I. Interferonet janë një grup i proteinave të prodhuara nga qelizat për të luftuar një virus, mungesa e të cilit mund të jetë për shkak të mutacioneve gjenetike të trashëguara ose zhvillimit të antitrupave që lidhen dhe ?neutralizojnë? interferonet.

Kjo pamjaftueshmëri, e cila mund të ekuilibrohet me ndihmën e terapive integruese, çon në një shumim të pakontrolluar të grimcave virale të SARS-CoV-2, koronavirusit që shkakton Covid-in, që përhapet në organizmin e pacientit të infektuar, dhe mund të çojë në forma të rënda të sëmundjes./Përshtatur nga CNA.al

Burimi: https://www.focus.it/scienza/scienze/le-10-scoperte-scientifiche-piu-importanti-dell-anno-secondo-nature