Yndyra që vret më shumë se sa sheqeri

2 Tetor 2023, 20:06, Shëndeti Ilir Allkja

Sot dëmet e sheqerit të rafinuar në trupin e njeriut nuk janë të supozuara, por janë të vërtetuara.

Sheqeri rrit rrit rezistencën ndaj insulinës, dëmton rëndë mëlçinë, pankreasin, enët e gjakut, zemrën, trurin, lëkurën duke përshpejtuar sëmundjet, plakjen dhe vdekjen!

Por ka një ushqim akoma më të keq, më të dëmshëm në përditshmërinë tonë, të cilin ne e injorojmë!

Ky ushqim përbëhet nga yndyrnat trans, ndryshe quhen yndyrnat pjesërisht të hidrogjenizuar ose të hidrogjenizuar, falë të cilave mbi 33% e vdekjeve sot në Amerikë i atribuohen pikërisht këtyre yndyrnave.

Informacioni më traumatik rreth këtyre yndyrnave është që nëse merr 2-fish në dietë yndyrna "trans" dhe shanset për sëmundje të zemrës, diabet dhe kancer rriten në 200%!

Fakt: Danimarka e cila ka mbi 20 vite që i ka ndaluar këto yndyrna ka ulur me 50% vdekjet nga goditjet në zemër, tru dhe nga kanceri!

Por çfarë janë këto yndyrna, janë natyrale apo industriale? Në fakt janë të dyja tipet.

Yndyrnat natyrale "trans" që gjenden në dhjamin e bagëtive dhe në djathin kaçkavall transformohen në "trans" falë disa mikroorganizmave që gjenden zorrën e kafshëve ripërtypëse, të cilat nuk janë të dëmshme.

Ndërsa në yndyrnat industriale "trans" ndodhin transformime kimike me anë të një procesi të quajtur hidrogjenizim, ku njësitë e hidrogjenit u shtohen acideve yndyrore të pangopura për t'i mbajtur ato të qëndrueshme dhe të ngurta në temperaturën e ambientit.

Në pamje të parë duket një modifikim i padëmshëm, por realisht struktura e re yndyrore e përfituar nga hidrogjenizimi lejon që këto lloj yndyrnash të kenë një jetë shumë më të gjatë.

Modifikimi është shumë i vogël, ndërsa problemet që shkakton ky ndryshim janë të rënda:

- Infarkte

- Paraliza

- Tumore

- Mbipeshë

- Diabet

- Shkatërrim të veshkave e mëlçisë

- Probleme me artikulacionet e kockat

- Inflamacion

- Lodhje kronike

- Infeksione kronike.

Bashkimi Evropian ka detyruar prodhuesit e tij që prej vitin 2018 që të tregojnë në etiketat e ushqimeve praninë e yndyrnave "trans", dhe kjo hyn tek masat qetësuese të konsumatorëve evropianë, por edhe shqiptarë.

- Ka një lidhje të drejtpërdrejtë mes sëmundjeve të zemrës dhe përdoruesve të yndyrnave "trans", pasi në të gjitha rastet vërejet rritje e fortë e kolesterolit LDL dhe ulje e ndjeshme e kolesterolit HDL, duke rrenuar keq enët e gjakut, zemrën dhe trurin, pasi në vena e arterie vendosen pllaka sklerotike të cilat janë fillesa e gjithë ngjarjeve dramatike që ndodhin.

Kêto pllaka fillojnë të mbyllin enët e gjakut duke shkaktuar ischiemi, infatti.

- Dëmi i dytë është se këto yndyrna rrisin rezistencën ndaj insulinës duke zhvilluar diabet dhe dhjamosje të mëlçisë.

- Dëmi i tretë i yndyrnave "trans" është sepse ato rrisin inflamacionin duke ndikuar në zhvillimin artritit rheumatoid, sklerozës multiple, Alzaimerit, Parkinsonit, lupusit erytematoz, Hashimotos, intolerancave ushqimore, etj, etj.

- Në të gjitha linjat guidë raportohet një lidhje e drejtë tumoreve të gjirit, prostatës, ovareve dhe konsumit të yndyrnave "trans" në personat mbi 40 vjeç. Kjo duhet të na shkundë fort!

Në fakt rruga e shpëtimet është fare e thjeshtë dhe e sigurtë: evitoni ushqimet që përmbajnë këto yndyrna.

Më përfaqësuesja e yndyrnave "trans" është margarina.

- Margarina dhe gjithë produktet që gatuhen me të; kruasantët, byrekët, pizzat, tortat (në fakt gjithë ëmbëlsirat që prodhohen nëpër dyqane), përfshirë krakersat, pastat, çokollatat, patatet e skuqura, qoftet, proshutat, etj.

Tronditës është fakti që yndyrna "trans" janë gjetur supën apo gatimet e tjera në restorante të shtrenjta (në USA dhe Evropë, sipas publikimeve, për në Shqipëri nuk ka të dhëna).

Një pjesë jo e vogël restoranteve gatuajnë me yndyrna të hidrogjenizuara, për shkak se janë më ekonomikë, me aromë më të mirë, të qëndrueshëm dhe kryesorja kanë afat të gjatë përdorimi, nuk skadojnë shpejt!

Fatkeqësisht kam parë edhe në dietat e hartuara nga dietologë të famozë e restorante dietetikë pjata që përmbajnë yndyrnave trans!

Kujdesuni për veten, kemi një industri kundër!