Kur një vrasje, një atentat apo një grabitje e dhunshme zë vend në krye të lajmeve, pyetja nuk është më thjesht kush e bëri. Pyetja reale është pse ngjarjet kriminale në Shqipëri po përsëriten me një ritëm që e bën tronditjen të zakonshme.
Dhe kur krimi bëhet rutinë mediatike, problemi nuk është vetëm kronika. Problemi është shteti, territori dhe mesazhi që u jepet qytetarëve.
Shqipëria nuk përballet vetëm me autorë krimesh individuale. Përballet me një klimë ku dhuna, trafiku, konfliktet për interesa ekonomike, hakmarrja, kriminaliteti urban dhe rrjetet informale bashkëjetojnë me dobësinë e institucioneve.
Kjo është arsyeja pse kronika e zezë nuk lexohet më si seri episodesh të shkëputura. Ajo duhet parë si pasqyrë e një sëmundjeje më të thellë.
Numrat shpesh përdoren për të zbutur realitetin. Flitet për ulje apo rritje të indeksit të kriminalitetit, për operacione policore, për sekuestrime dhe arrestime. Por qytetari i zakonshëm nuk jeton me tabela.
Ai jeton me ndjenjën e pasigurisë. E mat rendin publik te zhurma e plumbave në mes të qytetit, te shpërthimet me tritol, te zhdukjet misterioze, te dhuna në familje dhe te fakti se autorët jo rrallë duken një hap përpara shtetit. Këtu qëndron edhe mashtrimi më i madh publik. Një ngjarje kriminale nuk mbaron te vendi i krimit.
Ajo vazhdon te hetimi që zvarritet, te dosja që dobësohet, te dëshmia që humbet, te frika e qytetarëve për të folur dhe te bindja se dikush i fortë gjithmonë gjen rrugëdalje. Pikërisht kjo e ushqen ciklin.
Krimi në Shqipëri ka edhe një tipar që nuk duhet zbukuruar me gjuhë burokratike. Ai është adaptiv. Ndryshon formë, zhvendoset nga rruga te ekonomia, nga lagjja te tenderi, nga trafiku fizik te pastrimi i parave. Prandaj kush e sheh vetëm si çështje patrullash dhe postblloqesh, ose nuk e kupton problemin, ose bën sikur nuk e kupton.
Nuk ka një shkak të vetëm. Kush premton shpjegim të thjeshtë për një fenomen kaq të rëndë, zakonisht po shet propagandë. Ngjarjet kriminale në Shqipëri lindin aty ku bashkohen disa dështime njëherësh.
Së pari është dobësia e shtetit në parandalim. Policia reagon, por jo gjithmonë parandalon. Ka raste kur persona me precedentë, konflikte të njohura apo histori kërcënimesh lëvizin lirshëm derisa ndodh tragjedia. Pas ngjarjes nis spektakli i njoftimeve zyrtare. Para ngjarjes, boshllëku.
Së dyti është drejtësia e ngadaltë. Kur dosjet zgjasin me vite, kur vendimet kontestohen, kur publiku sheh të arrestuar që dalin dhe rikthehen në qarkullim, krijohet një perceptim i rrezikshëm, se ndëshkimi nuk është as i shpejtë, as i sigurt. Për kriminelin kjo është hapësirë. Për qytetarin është dorëzim.
Së treti është ekonomia e brishtë dhe mjedisi social. Papunësia, mungesa e perspektivës, emigracioni masiv dhe boshatisja e zonave të tëra nuk prodhojnë automatikisht krim, por krijojnë terren ku rekrutimi bëhet më i lehtë. Të rinjtë që nuk shohin rrugë legjitime për ngjitje sociale janë më të prekshëm nga joshja e parave të shpejta, sidomos në qarqe ku krimi shfaqet si fuqi dhe jo si turp.
Së katërti vjen kultura e pandëshkueshmërisë. Ky është helm i ngadaltë. Kur shoqëria sheh se i forti lokal, trafikanti, ndërtuesi i dyshimtë apo personazhi me lidhje politike nuk preket si të tjerët, atëherë ligji humbet autoritetin moral. Dhe pa autoritet moral, shteti mbetet vetëm uniformë. /CNA
Dhjetëra banorë kanë protestuar ditën e sotme në Kakom...
Ambasadorja e Izraelit në vendin tonë, Galit Peleg ka reag...
Një grup qytetarësh vijojnë ende qëndrimin para Kryeminist...
Zëvendëskryeministrja Albana Koçiu ka reaguar lidhur me in...
Biznesmeni Gjergj Luca ka bërë një postim në rrjetet socia...
Një zjarr është regjistruar sot pranë varrezave në fshatin...
Kryepiskopi i Tiranës, Durrësit dhe gjithë Shqipërisë ...
Ministria e Jashtme ka reaguar lidhur me një incident të n...
Policia ka mbërritur para Kryeministrisë ku një grup prote...
Sigurimi i përgjegjësisë së ndërtuesit nuk është detyrim v...
Një grup protestuesish kanë kaluar natën në sheshin para K...
Mijëra protestues kanë rrethuar godinën e Kryeministrisë, ...
Deputetja Marjana Koçeku ishte e pranishme në protestën e ...
Protestuesit janë zhvendosur nga sheshi para Kryeministris...
Drejtuesi Politik i Qarkut Tiranë për Partinë Socialiste, ...
Deputetja Marjana Koçeku i është bashkuar ditën e sotme pr...
Vijon prej gati dy orësh protesta para Kryeministrisë me t...
Ndërsa në Tiranë protesta vijon prej 21 ditësh, në qytetet...
Një aksident rrugor ka ndodhur ditën e sotme në bypassin e...
Një automjet është përfshirë nga flakët ditën e sotme në a...
Një mal me dokumente për një rast flagrant, në emër të sho...
Partia Demokratike ka denoncuar një tender të zhvilluar ng...
Nga vera e vitit 2020, kryetari i Bashkisë së Tiranës, Eri...
Kryetari i Partisë Demokratike, Sali Berisha, denoncoi sot...
Kolegji i Posaçëm i Apelimit (KPA) vendosi këtë të hën...
Vettingu i KPA-së vendosi këtë të enjte shkarkimin e p...
Suela Salavaçi, me detyrë prokurore në Prokurorinë e T...
Kolegji i Posaçëm i Apelimit ka rikthyer në detyrë pro...
Shërbimet e Policisë Kufitare konstatuan një mjet lundrues...
Aksident në aksin nacional Korçë-Bilisht, në afërsi të fsh...
Një aksident me një viktimë ka ndodhur në aksin rrugor Fus...
Një furgon me mallra është përfshirë nga flakët në autostr...
Ditën e sotme vendi do të përfshihet nga një valë të nxeht...
Ditën e sotme vendi ynë do të ndikohet nga kushte atmosfer...
Shqipëria po udhëheq një proces të dhimbshëm demografik që...
Ditën e premte, vendi ynë do të ndikohet nga kushte atmosf...
Një seri sulmesh ajrore izraelite në Rripin e Gazës ka lën...
Një sondazh i ri i kryer nga Këshilli Evropian për Marrëdh...
Autoritetet franceze kanë marrë një vendim të rrallë për t...
Autoritetet shëndetësore në Republikën Demokratike të Kong...
Në Bibliotekën “Thimi Mitko” në Korçë u zhvillua promovimi...
Ambasada e Shqipërisë në Zvicër ka organizuar një mbrëmje ...
Këtë të mërkurë u nda nga jeta aktori i shquar i kinematog...
Jeta e Moikom Zeqos qe krijim dhe kërkim i pandalur. Ai e ...
Prej gati një dekade, sektori i ndërtimit në vendin tonë ë...
Këtë të diel një dollar amerikan blihet me 81.4 lekë dhe s...
Në Ballkan, pak tregje turistike po zgjerohen me ritmin e ...
Ekspertët e çështjeve demografike Ilir Gëdeshi dhe Russell...