1 vit nga tragjedia në Novi Sad/ Planifikohen protesta të mëdha

1 Nëntor 2025, 13:06, Kosova & Bota CNA

Protestat mbarëkombëtare kanë përfshirë vendin për gati një vit, pasi një tendë betoni u shemb në një stacion hekurudhor në Novi Sad duke vrarë 16 persona, në atë që protestuesit e cilësuan si keqmenaxhim të rëndë dhe korrupsion.

Dhjetëra mijëra studentë dhe kundërshtarë të presidentit në detyrë serb Aleksandar Vuçiç po mblidhen në qytetin verior të Novi Sadit për të organizuar një tubim në kuadër të 1-vjetorit nga tragjedia.

Përpara tubimit është shtuar vrulli në favor të kërkesave të opozitës për ndryshime të mëdha në vendin ballkanik, pas gati një viti protestash antiqeveritare të udhëhequra nga studentët që e kanë tronditur rëndë Vuçiç-in dhe kontrollin e tij të fortë mbi pushtetin.

Ndërsa mijëra protestues mbërrijnë në Novi Sad nga e gjithë vendi, Vuçiç ka kërcënuar me arrestime masive nëse pjesëmarrësit në zi “do të përdorin dhunën”, duke shtuar me sfidë se mbështetësit e tij po planifikojnë “një tubim shumë më të madh” në qytet më vonë gjatë nëntorit.

Ai është përpjekur gjithashtu të minimizojë madhësinë dhe rëndësinë e pritur të tubimit përkujtimor të opozitës. Kur një gazetar televiziv e pyeti për të komentuar mbi përkujtimin të shtunën, Vuçiç tha: “Çfarë po ndodh në Novi Sad? A po luhet ndonjë ndeshje futbolli?”

Ai gjithashtu vuri në dukje se “shumë do të zhgënjehen për shkak të pritjeve të tepërta nga tubimi”, duke shtuar se “nuk do të ketë ndryshim të qeverisë”.

Shumica e protestave të udhëhequra nga studentët deri më tani kanë qenë paqësore, me incidente sporadike të shkaktuara nga mbështetësit e Vuçiçit.

Megjithatë, tensionet po vlojnë pas një viti protestash dhe emocionet janë të larta. Policia e trazirave ka marrë masa të ashpra kundër protestuesve. Qindra kundërshtarë të Vuçiçit janë arrestuar për pjesëmarrje në tubimet e mëparshme antiqeveritare, përfshirë të paktën dy demonstrata të mëdha në kryeqytet, Beograd.

Njerëzit pritet të mblidhen në disa tubime të ndara në të gjithë Novi Sadin, një taktikë që besohet se është hartuar për ta bërë më të vështirë për policinë të ndërhyjë dhe të arrestojë pjesëmarrësit sesa nëse një tubim i vetëm do të mbahej në një vend qendror.

Katalizatori për protestat që zgjatën disa muaj ishte shembja vdekjeprurëse e tendës së një stacioni hekurudhor më 1 nëntor të vitit të kaluar, e cila rezultoi në 16 viktima.

Ky incident i është atribuar gjerësisht neglizhencës qeveritare, korrupsionit endemik dhe marrëveshjeve të dyshimta të bëra me firmat kineze të ndërtimit, të cilat ishin të përfshira në punimet e rinovimit të kryera në stacionin hekurudhor.

Ato filluan si demonstrata sporadike që kërkonin vetëm përgjegjësi për tragjedinë në Novi Sad.

Megjithatë, ato evoluan me shpejtësi në një lëvizje mbarëkombëtare që adresonte çështje më të gjera, të cilat përfshinin edhe kërkesa të tilla si zgjedhje të parakohshme dhe reforma të mëdha demokratike pas shtypjes së dhunshme, duke fituar mbështetje të gjerë në të gjithë vendin.

Në fillim, Vuçiç u përpoq ta lehtësonte presionin duke sakrifikuar kryeministrin Millosh Vuçiç, i cili dha dorëheqjen në janar së bashku me pjesën tjetër të qeverisë. Ndërsa disa zyrtarë u akuzuan për katastrofën në Novi Sad, deri më tani askush nuk është gjykuar, dënuar ose dënuar.

Vuçiç i ka përshkruar protestat si një dredhi të organizuar nga Perëndimi për ta rrëzuar nga pushteti, duke iu drejtuar në vend të kësaj Presidentit të Rusisë, Vladimir Putin, si dhe Kinës për mbështetje, ndërsa goditjet ndaj grupeve liberale të të drejtave në vend vazhduan.

Mijëra njerëz pritej të merrnin trenin nga Beogradi për në Novi Sad për t'u bashkuar me tubimin.

Megjithatë, të premten, kompania shtetërore hekurudhore njoftoi se të gjitha trenat midis dy qyteteve u ndërprenë për një kohë të pacaktuar, për shkak të një kërcënimi të dukshëm me bombë. Kompania ka përdorur më parë taktika të ngjashme përpara protestave të tjera masive në muajt e fundit.

Megjithatë, tubimi i së shtunës pritet të tërheqë numër të madh njerëzish dhe mund të shndërrohet në një nga tubimet më të mëdha të zhvilluara ndonjëherë në kombin e trazuar ballkanik, i cili ka një histori të gjatë demonstratash antiqeveritare./ CNA