E fundit!

20:51 TODAY

PHOTO-Protest in Tirana, citizens against the government

Tens of thousands of citizens gathered this Saturday in wh...

We have a perverse and medieval economic model

2023-01-12 13:43:00, Opinione Artan Fuga

We have a perverse and medieval economic model
Many people wonder how it is possible that the price of fuel has risen by 10 or 20 percent while the prices of some products have increased by 50 percent or 100 percent? Or they are rightly surprised: Why has the price of a product or service that is actually not related to the use of fuel increased?

Why the price increases in our country are higher relative to what they were before than in developed countries!

There are three reasons.

E para, sepse tregtia me jashtë, importet te ne janë monopol dhe ata nuk kanë konkurrencë që ul çmimin. Haje merre vesh përse mos licensohen dhjetra tregtarë karburantesh që të blejnë karburant jashtë vendit dhe ta shesin te ne! Po të duan edhe peshkarexhat e peshkimit të kenë të drejtë që në vend të peshkut të sjellin depozita me karburant!!! Tregti është, pse mos lejohet? Vetëm sepse prish monopolin!

E dyta sepse shteti nuk bën rregullatorin në treg. Në vend të atij bordit që ta shpif, të ndikonte me depozitat e veta të karburantit për të sjellë karburant në treg dhe kështu grosistët do të mbanin çmimet e ulura. Edhe të grurit, misrit, sheqerit, etj.

Jo me dhunë, me kontrolle, me policë, por me mekanizma ekonomikë. Jo me borde që ta shifin!

E treta vjen nga fatkeqësia jonë e madhe se jemi një ekonomi familjare kryesisht. Pra e prodhuesve ose tregtarëvë të vegjël. Pra, thënë shkurt, prodhuesi i vogël apo tregtari i kioskës çmimin e mallit të vet e ndikon gjihashtu nga shpenzimet e tij materiale të përditshme.

Janë shpenzimet e përditshme për të jetuar që si në mesjetë përcaktojnë fort çmimin e shërbimit në treg, ndonjëherë edhe të mallit!

Pra, nëse cdo produkt fillimisht rritet 5 përqind, pronari i vogël i vetëpunësuar për të jetuar nuk ka nevojë për vetëm atë produkt, por ta zemë për njëzet si ai. Pra, nuk ka nevojë vetëm për mish, por edhe për miell, sheqer, vaj, kripë, etj.

Pra duke blerë ta zemë 20 produkte shumëzuar për pesë përqind për çdo produkt shpenzimet i rriten 100 përqind. Pra, kur shet vet, që t'ja dalë mbijetesës, duhet produktet e veta t'i rrisë 100 përqind.

Mirëpo pasi i rrit 100 përqind, bën që edhe të tjerët për t'ja dalë jetës së tyre t'i rrisin po aq, e kështu pa fund inflancioni shkon në dreq!

Kurse në një shoqëri ku prodhimi dhe shërbimi i vetëpunësimit është i kufizuar kjo dinamikë nuk ndodh ose ndodh e reduktuar.

Ja përse ne jemi edhe të varfër edhe rrisim çmimet!

Me këtë ekonomi monopoliste në eksport-import, me këtë shtet që nuk luan rregullatorin në treg sepse prek interesa oligarkësh, me këtë ekonomi rrakapjerthi të tipit mesjetar, këtë sigurisht kapele do t'i vemë qeleshesh sonë!

That's why we deal with loggers, not the cleaning lady, not the cleaning man, not the barber, not chickens, not crows, let's not forget these big structural problems that we have and that politicians immersed in an absurd mentality don't bother to touch!