Trump and Zelensky, the true story of a love that was never born

2025-03-08 19:15:00, Kosova & Bota CNA

The famous 2019 phone call that Donald Trump has never forgiven and never will. He would not forgive him for becoming a hindrance to the realization of his strategy: Getting closer to Russia to counter China. Behind-the-scenes clashes and the role of the American vice president who converted to Catholicism. A detailed explanation that explains the American approach to the war in Ukraine.

There is an image that will go down in history, and has already gone down in history. It is the image of the President of the United States, Donald Trump, in the Oval Office, asking Ukrainian President Volodymyr Zelensky to shut up. Next to Donald Trump, to his left, is Vice President JD Vance. He also signals Zelensky to shut up.

This image, no matter how you interpret it, remains a historic moment. We know that Zelensky chose to lower his head, because otherwise his fight would already be lost and he has no chance of resisting the Russians alone.

But what interests us is trying to understand the reasons for this clash, especially to understand the reasons for a hostility that did not arise at that moment in the Oval Office, but is an old hostility.

In fact, we have two animosities here. The first is Trump's hostility towards Zelensky, which begins in July 2019 with a phone call from six years ago. The second, on the other hand, is Vance's resentment towards Ukraine and the war between Ukraine and Russia.

The 2019 phone call comes as Zelensky has just become president. Trump has been in the White House for several years. He began his first term in January 2017 and is approaching a new election campaign. Trump's first term is coming to an end and the election campaign is starting to be thought of. And on the horizon seems the candidate ready to enter the race, the one who at the time was seen as the strongest for the Democrats: Joe Biden.

And Trump, as he calls Zelensky to congratulate him on his election as president, hears several requests from him.

One, which will continue to this day, is the request for help in terms of military supplies. And so, Ukraine – which at that time had not yet been invaded by Russia, but had already experienced the occupation of Crimea and everything we know – needed to be strengthened. Moreover, Zelensky, who had just begun his journey as president, seeks the opportunity to meet the President of the United States, to pay a visit to the White House, as is customary among allies.

Trump makes a strange request during that call, which opens up more than a year of debate and investigation, because he tells him: "Before I release the military funds to you and before we meet, I need you to do me a favor. I need you to help me because there are rumors circulating about Biden's son, who has business with you. He works for an energy company called Burisma, which is very important in Ukraine. There is a lot of talk about the Biden family's businesses there in Ukraine. It is also said that all the accusations that are made against me about Russian interference in our election campaign, in fact, you Ukrainians have fabricated them. I need you to help me find some evidence on this matter."

And he makes it clear – with a play on words that will later be studied for months – that until he gets what he is asking for, military funds will not be released.

But something happens: initially, this phone call remains confidential, secret, no one knows anything about it. Then it comes to light, a CIA agent reveals it, and from there the scandal starts to roll like an avalanche, getting bigger and bigger. This phone call becomes part of an investigation and, above all, becomes the main accusation that the Democrats direct at Donald Trump to impeach him.

Yes, it was a period when, unlike today, the House of Representatives was controlled by Democrats, the Senate by Republicans, and the White House was Republican with Trump. And when these elements begin to emerge and the tension between Trump and Zelensky – who eventually manages to come to the United States and be received there – is revealed, it becomes clear that something is not working between them. Zelensky does not take any direct responsibility, says he will look into the matter, but then starts demanding that the funds be released.

When this issue comes to light, Democrats launch impeachment proceedings in the House of Representatives. As we know, impeachment is the mechanism that the US Constitution provides for the removal of a President. Up until that point, it had only been used twice in all of American history.

In the 19th century with Andrew Johnson and in the 1990s with Bill Clinton. And in both cases, the presidents were found not guilty. Richard Nixon was also threatened with impeachment for the Watergate scandal, but Nixon preferred to resign rather than face impeachment.

Between Trump and Zelensky, this tension did not subside, this issue always remained open. And what's more, all the accusations directed at Biden's son - who would later be accused of other things - did not produce anything criminally significant. However, Trump wanted materials to use in the election campaign, and in fact, he would later use them against Biden during the 2020 election anyway.

Ja pra, sa e madhe dhe e thellë është kjo armiqësi. Për shkak të një telefonate me Zelensky-n, Trumpi beson se ai i humbi zgjedhjet. Ai mendon se u dobësua, mendon se një president që shpëtoi me zor nga shkarkimi përmes impeachment-it, vetëm 8 muaj më vonë, nuk kishte asnjë mundësi të fitonte zgjedhjet.

Dhe kështu, ai ka ushqyer një mllef të gjatë ndaj Zelensky-t gjatë gjithë kësaj kohe. Por ka edhe një tjetër aspekt: nuk është vetëm mllefi ndaj Zelensky-t, por edhe fakti që ai i ka dalë përpara Trump-it dhe vizionit të tij, për vendin ku duhet të përqendrohen burimet dhe energjitë e politikës së jashtme amerikane.

Kina, armiku i vërtetë

Për Donald Trumpin ekziston vetëm një armik: Kina. Sepse Rusia nuk përbën shqetësim për amerikanët. Nga pikëpamja ushtarake, ajo nuk arriti të dominojë Ukrainën dhe, më e rëndësishmja, ekonomikisht është një vend që nuk mund të kërcënojë Shtetet e Bashkuara. Akoma më shumë, ajo nuk ka përparësi në inteligjencën artificiale, nuk zotëron patenta teknologjike të rëndësishme, nuk mund të konkurrojë në garën për të ardhmen.

Kina është kundërshtari i vërtetë. Nëse kujtojmë gjashtë javët e para të Trump-it në Shtëpinë e Bardhë, pas një jave të mbushur me urdhra ekzekutivë dhe ndryshime të mëdha, gjithçka dukej se po shkonte sipas planeve të tij.

Por goditja më e madhe që mori në ato javë ishte njoftimi për përparimin e inteligjencës artificiale kineze, e cila ishte më e lirë, më e shpejtë, më e hapur dhe konsumonte më pak energji sesa ajo amerikane.

Armiku i vërtetë pra, është Kina.

Nuk mund të humbasim kohë me Rusinë, por mbi të gjitha nuk mund të lejojmë që Kina dhe Rusia të qëndrojnë bashkë, mendon Trumpi. Duhet rikthyer Rusia në një dialog me Amerikën dhe shkëputur nga kinezët.

Sipas vizionit të Trump-it – por edhe të think tank-eve të politikës së jashtme që kanë ndërtuar këtë perspektivë për Amerikën dhe rolin e saj në botë sot – armiku kryesor është Kina. Kjo do të thotë që SHBA-ja duhet të përqendrohet vetëm te Oqeani Paqësor dhe të shmangë çdo shpërqendrim mbi çështjet e Atlantikut.

Dhe problemi është se, për aq kohë sa lufta është e hapur dhe për aq kohë sa Zelensky nuk pranon një armëpushim apo një lloj marrëveshjeje paqeje, plani i Trump mbetet i bllokuar. Siç e kemi parë në të gjitha temat e tjera që janë aktualisht në diskutim, Trumpi nuk duron ata që i thonë ‘jo’, nuk duron as ata që i thonë ‘ndoshta jo’ apo ‘mund ta shqyrtojmë’. Ai thjesht nuk toleron asnjë lloj kundërshtimi.

Ky është çelësi për të kuptuar atë që ka ndodhur këto ditë, por është çelësi për të kuptuar ngjarjet prej shumë vitesh tashmë. Pikërisht, gjatë viteve të mandatit të parë të Trump-it, dhe ja pse duhet të kthehemi aty për të kuptuar atë që po ndodh sot.

Trump I

Këto vite u karakterizuan nga përpjekja e tij për të rivendosur marrëdhëniet me Rusinë, për arsyet që përmendëm dhe për një ndjenjë afërsie që gjithsesi ekziston mes tij dhe Vladimir Putinit. Trumpi ka një admirim për mënyrën se si Putin ushtron pushtetin ekzekutiv dhe për ndikimin e tij ndaj Evropës. Dhe mes Putinit dhe Zelensky-t, Trump gjithmonë ka preferuar Putinin. Megjithatë, i gjithë mandati i tij i parë u dominua nga hetimet mbi ndërhyrjen ruse në sistemin demokratik amerikan, si dhe nga rezistenca e tij për të ndihmuar Ukrainën.

Kështu që Trumpi mbart ende këtë mllef ndaj Zelensky-t dhe vështirësinë për të rifilluar një dialog me Rusinë, që i nevojitet gjeopolitikisht për të krijuar një distancë mes Rusisë dhe Kinës. Kjo është strategjia e madhe që qëndron pas lëvizjeve të Trump-it.

Ekonomia

Një fakt i fundit që duhet theksuar është ky: Donald Trumpi i fitoi zgjedhjet falë faktit se inflacioni në vitet e fundit kishte dalë plotësisht jashtë kontrollit në Shtetet e Bashkuara. Një nga arsyet e këtij inflacioni ishte pikërisht lufta në Ukrainë. Prandaj, mbyllja e këtij faktori që ushqen inflacionin është thelbësore. Tani ka një tjetër çështje për Trumpin: çmimi i vezëve. Në disa pjesë të Shteteve të Bashkuara, një vezë kushton një dollar dhe ky është një çmim i ekzagjeruar, në një vend ku vezët konsumohen vazhdimisht.

Të gjitha mëngjeset amerikane bazohen te vezët. Sigurisht, lufta në Ukrainë nuk është fajtore për çmimin e vezëve, por nevoja për të ulur inflacionin është thelbësore. Kjo është një tjetër arsye që e shtyn Trump-in t’i thotë Zelensky-t: “Ky kapitull duhet mbyllur me çdo kusht. Duhet të rihapim dialogun dhe të sjellim qetësi.”

J. D. Vance

Pastaj, është edhe JD Vance.

Deri në këtë moment, gjatë pesë javëve të para, ai kishte qenë mjaft i heshtur. Madje, pati një rast kur një intervistues televiziv e pyeti Trump-in nëse ai e shihte Vance si pasardhësin e tij, dhe Trumpi u përgjigj: “Nuk e di. Është i aftë, por nuk e di nëse mund të jetë pasardhësi im.”

Me këtë përgjigje, ai e la jashtë loje, pak a shumë siç bëri Joe Bideni me Kamala Harrisin, duke e ngrirë në rolin e një zvpresidenteje ceremoniale, të angazhuar më shumë në inaugurime dhe aktivitete simbolike, por pa e lejuar të merret me çështje të rëndësishme.

Por në Zyrën Ovale, Vance u bë protagonist absolut.

Pse?

Le të kthehemi pas, në fushatën elektorale. Gjatë fushatës, Vance ka qenë gjithmonë shumë i qartë. Ai thoshte një gjë: Amerika nuk mund të përballonte të shpenzonte qindra miliarda dollarë për t’i dërguar në një shtet ku askush nuk e kontrollonte se ku përfundonin ato para.

Disa herë ai foli për korrupsionin në Ukrainë, por mbi të gjitha Vance e përmblidhte kështu pakënaqësinë e tij: “Ne kemi një vend me infrastrukturë të shkatërruar. Ne kemi nevojë të rindërtojmë autostradat tona. Ne kemi nevojë për ndihma për të ulur inflacionin. Ne kemi nevojë për investime në shkolla. E megjithatë, ne po paguajmë një luftë që nuk ka të bëjë fare me ne.”

Sipas Vance, evropianët duhet ta paguajnë këtë luftë, sepse ata e kanë në derën e tyre. Ai nuk e kupton pse duhet ta paguajnë amerikanët. Dhe kështu, nga të gjithë, Vance është bërë armiku më i ashpër i ndihmës për Ukrainën. Edhe pse, Vance nuk ka shkuar kurrë në Ukrainë.

Hillbilly

Vance është një person që është rritur në Midwest-in amerikan, në Ohio, dhe ka përjetuar në lëkurën e tij të gjitha vështirësitë e asaj pjese të Amerikës e cila e ka paguar shumë shtrenjtë deindustrializimin. Ai e ka paguar shtrenjtë faktin që fabrikat, industria e prodhimit, industria e automobilave, janë larguar nga ato zona, që dikur ishin qendrat e industrisë së çelikut dhe më pas të ndërtimit të ëndrrës amerikane. Të gjitha ato fabrika u zhvendosën në Kanada, Meksikë dhe Kinë.

Dhe ajo zonë u kthye në Rust Belt, ‘brezi i ndryshkut’, vende të braktisura dhe të shkatërruara. Ai vjen nga një familje me një nënë që e ka rritur atë dhe motrën e tij e vetme, por që ishte e alkoolizuar dhe shpesh i kishte braktisur.

Vance u rrit me gjyshen e tij, një grua shumë e thjeshtë dhe e fortë. Vance shkroi një libër që pati një sukses të jashtëzakonshëm, ‘Hillbilly Elegy’ (Elegjia Amerikane). Në këtë libër, ai tregon historinë e atyre që quhen ‘hillbillies’ ose ‘white trash’ (mbeturina të bardhë), të gjithë ata me origjinë skoceze dhe irlandeze, që erdhën me migrimet e shekullit të 19-të dhe që fillimisht ishin bujq dhe blegtorë, por më pas u bënë bërthama themeluese e industrisë së madhe amerikane.

Më vonë, këta njerëz u braktisën dhe u zhytën në varfëri, duke paguar çmimin më të lartë për rrënimin industrial, duke përfunduar në alkoolizëm dhe droga, mes tyre edhe opioidi famëkeq fentanyl, i cili fillimisht u përdor si qetësues i fuqishëm dhimbjesh, por që sot është shkaku kryesor i vdekjeve tek amerikanët nën 40 vjeç.

Por Vance arriti të dalë nga ajo situatë. Ai u regjistrua të bëhej pjesë e Marinsave, shkoi në luftë dhe më pas studioi drejtësi në Yale. Më vonë punoi në Silicon Valley, ku pati takime që i ndryshuan jetën, derisa u bë senator shumë i ri i Shteteve të Bashkuara, për shtetin e Ohios.

Por në këtë rrugëtim ka edhe një tjetër element që na çon sërish te ajo ditë në Zyrën Ovale dhe te përplasja mes Vance dhe Zelensky-t. Sepse Vance i ‘Hillbilly Elegy’ i vitit 2016 nuk është i njëjti Vance i sotëm. Gjatë viteve, ai ka kaluar nëpër ndryshime dhe transformime të mëdha. Dikur sulmonte Trump-in, ndërsa sot është plotësisht i rreshtuar me të. Dhe në vitin 2019, ndërsa Trump ishte në konflikt me Zelensky-n, Vance përjetoi një tjetër ndryshim të madh. Ai vinte nga një familje protestante me një besim të përgjithshëm kristian, pa ndonjë përkushtim të veçantë fetar. Dhe u konvertua në katolicizëm. Ai thotë se e bëri këtë duke lexuar Shën Augustinin, por mbi të gjitha duke u afruar me disa dominikanë në Uashington, me të cilët nisi një rrugëtim shpirtëror.

Pse është kjo e rëndësishme? Sepse kjo kthesë fetare është sot një pjesë kyçe e botëkuptimit të tij ideologjik dhe idealist, të cilin ai e sjell brenda administratës amerikane. Dhe e përmendim këtë sepse atë mëngjes, para debatit me Zelensky-n, Vance mbajti fjalimin e tij të parë publik si katolik i konvertuar dhe si zvpresident i Shteteve të Bashkuara. Ky fjalim u mbajt në ‘National Catholic Prayer Breakfast’, një aktivitet ku marrin pjesë të gjithë liderët kryesorë katolikë amerikanë, që mbahet një herë në vit në Uashington dhe që u inspirua nga Papa Gjon Pali II.

Aty zakonisht mblidhet bota konservatore dhe katolike, e cila dikur ishte shumë e lidhur me idenë e Shtëpisë së Bardhë të Bush-it për eksportimin e demokracisë në botë. Atë mëngjes, Vance hodhi bazat e një teorie të re dhe i dha një dimension ideologjik asaj që po bën administrata Trump. Quhet ‘peace first’ – ‘Paqja para së gjithash’. Vance sulmoi ashpër atë që republikanët e Bush-it, bota neokonservatore dhe katolikët konservatorë të gjeneratës së mëparshme kishin bërë gjatë dekadave të kaluara.

Duke folur për audiencën, ai e paraqiti politikën e Trump-it si një zbatim të Ungjillit nga këndvështrimi i tij si një katolik i sapokonvertuar. Ai tha se Krishti na ka mësuar të veprojmë kështu dhe se paqja para së gjithash do të jetë gjithmonë qasja jonë në çështjet ndërkombëtare.

Dhe kur u kthye në Zyrën Ovale, Vance e pa Zelensky-n si një pengesë për këtë qasje të re të politikës së jashtme, e cila nuk është vetëm ‘America First’, por edhe ‘Peace First’. Dhe Zelensky, i cili nuk ka një anglishte të shkëlqyer, pasi e ka mësuar vetëm vitet e fundit, ndoshta nuk zgjodhi fjalët e duhura në atë moment. Ai u përpoq të thoshte: “Kjo nuk është paqja që na nevojitet. Ne duam një paqe me garanci. Duam një paqe të drejtë”.

Në atë moment, Vance ndërhyri ashpër, sepse mesazhi i tij ishte i qartë: “Jo, çështja themelore është paqja. Nuk ka rëndësi si e arrijmë. Ajo thjesht duhet të ndodhë, me çdo kusht. Dhe ti duhet të ndjekësh atë që themi ne”.

Kjo ishte ndoshta qasja më agresive ndaj paqes që kemi parë ndonjëherë, por duket se po jep rezultatet e veta.

Dhe një fakt i fundit: Ndërsa tregjet financiare në të gjithë botën po binin për shkak të tarifave tregtare që Trump vendosi ndaj Kanadasë, Meksikës dhe Kinës, vetëm një treg po rritej dhe festonte: Bursa e Moskës. Dhe ndoshta nuk është rastësi.

Një nga ëndrrat e Trump-it, siç e tha edhe në fjalimin e tij në Kongres ditët e fundit, është të arrijë këtë ‘paqe të mrekullueshme’, siç e quajti ai. Një paqe që do të lejonte rifillimin e shkëmbimeve tregtare me Rusinë dhe rihapjen e tregut rus. Kjo, natyrisht, ngre pyetje të mëdha për linjën politike të SHBA-së gjatë tre viteve të fundit, por edhe për qëndrimin e Evropës në këtë periudhë.

Therefore, we must take into account all these elements: The personal relationship between Trump and Zelensky. The secret business dealings between Trump and Putin. The new ideological approach of Vance, who is trying to bring this spirit to the administration and is becoming one of the most authoritative voices explaining Trump's movements. All these factors together create a scenario that is so difficult to understand and judge today. /bota.al