Spanja dështon në rihapjen e kufijve për azilkërkuesit

2023-08-14 07:26:00, Kosova & Bota CNA

Tre dekada marrëveshjesh për migracionin midis Spanjës dhe Marokut kanë çuar në kufij të fortifikuar dhe pothuajse të padepërtueshëm për azilkërkuesit.

Spanja nuk ka arritur të rihapë rrugë të sigurta dhe ligjore për njerëzit që kërkojnë azil në enklavat e saj të Afrikës Veriore të Ceuta dhe Melilla që nga pandemia COVID-19, thanë OJQ-të për Euronews.

OJQ-të për të drejtat e emigrantëve kanë akuzuar autoritetet spanjolle për kryerjen e një politike "të paligjshme" dhe "diskriminuese" të shtyrjeve dhe dëbimeve kundër azilkërkuesve "zezakë" me origjinë Sub-Sahariane në kufijtë e jashtëm të BE-së në Ceuta dhe Melilla në Marokun verior që nga shpallja e gjendje e jashtëzakonshme në mars 2020.

OJQ-ja e Sorianos, së bashku me Organizatën Ndërkombëtare për Migracionin (IOM), Agjencinë e OKB-së për Refugjatët (UNHCR), Human Rights Watch dhe Amnesty International, u ka kërkuar vazhdimisht autoriteteve spanjolle dhe marokene që të rivendosin aksesin "të vërtetë" dhe "efektiv" në azil përmes "më të sigurtë" " dhe rrugët "alternative" për të reduktuar përdorimin e udhëtimeve të rrezikshme dhe rrezikun e ndodhjes së ngjarjeve tragjike.

Por këto thirrje kanë rënë në vesh të shurdhër, sipas raportit të fundit të Komisionerit për të Drejtat e Njeriut të Këshillit të Evropës.

Komisionerja dhe paraardhësi i saj kishin ngritur tashmë shqetësime në 2015, 2018 dhe 2022 në lidhje me zmbrapsjet e kryera nga rojet kufitare marokene dhe spanjolle për të “mbajtur azilkërkuesit larg” kufijve të Ceutës dhe Melilla.

'Regjimi special' i Ceuta dhe Melilla dhe ndalimi i epokës Covid

Enklava e Spanjës në Ceuta dhe Melilla kanë qenë skena të shumë reagimeve të dhunshme të policisë që nga viti 2014.

Në fillim të shkurtit 2014, të paktën 15 refugjatë dhe azilkërkues nën-Saharianë që përpiqeshin të kalonin rreth një muri deti që ndan Ceutën dhe Marokun u mbytën në brigjet e Ceutës pasi policia lokale hapi zjarr me plumba të mëdhenj gome, sipas Amnesty International.

Më vonë po atë muaj, më shumë se 200 njerëz arritën me sukses në territorin spanjoll pasi hoqë gardhin masiv të pengesës që ndan Ceutën nga Maroku.

Në gusht të të njëjtit vit, një grup prej 23 personash u dëbuan në mënyrë të përmbledhur në Marok “pa pasur mundësi për të aplikuar për azil” ose për të “apeluar dëbimin” pasi u ngjitën mbi gardhin kufitar të Melilla-s, raportoi Amnesty International.

Pushimet, dëbimet dhe kalimet ilegale u rritën gradualisht në numër çdo vit deri në verën e vitit 2021, kur shkalla e kalimeve të emigrantëve në Ceuta dhe Melilla arriti një nivel të lartë historik në kulmin e një grindjeje diplomatike midis monarkisë marokene dhe qeverisë spanjolle.

Në shenjë hakmarrjeje, trupat marokene të sigurisë hoqën kontrollet kufitare, duke lejuar kalimin e më shumë se 8,000 emigrantëve nga Maroku në qytetet spanjolle, shumica e të cilëve e bënë udhëtimin duke notuar. Të paktën gjysma e tyre u “përzunë menjëherë” në kundërshtime në përputhje me marrëveshjet e Spanjës për migracionin me Marokun.

Përpjekja e shtytjes në Ceuta dhe Melilla në vitet 2010 u nxit nga ndryshimet në Aktin e të huajve të Spanjës në 2015, i cili u dha enklavave një "regjim të veçantë", duke lejuar rojet kufitare të shtyjnë në mënyrë efektive jo-shtetasit që përpiqeshin të kalonin kontrollet e parregullta kufitare në emër. të “sigurisë publike”, tha Soriano.

Çështja është komplikuar nga dështimi i Spanjës dhe Marokut për të hequr ndalimin e epokës së COVID për kalimet e reja të emigrantëve pavarësisht premtimeve për të rihapur kufijtë tokësorë me Ceuta dhe Melilla, tha Elena Muñoz, Koordinatore e Shtetit Ligjor në Komisionin Spanjoll për Ndihmën për Refugjatët (CEAR). .

Pavarësisht thirrjeve të shumta për reforma legjislative, ligjvënësit spanjollë nuk kanë arritur të trajtojnë çështjet urgjente të migracionit, si politikat e kthimit dhe e drejta për të aplikuar për azil.

Në vend të kësaj, Spanja dhe Maroku njoftuan në shkurt 2023 se do të "intensifikojnë" bashkëpunimin e tyre në "luftën kundër migrimit të parregullt" dhe "kontrollin kufitar". Raportet 'me të meta' dhe 'të pamjaftueshme' të Spanjës dhe Marokut.

Të dy vendet u përballën me një dënim të gjerë pas "Incidentit të Melillës" të qershorit 2022, në të cilin 470 migrantë u kthyen në Marok pasi rreth 2,000 emigrantë sulmuan gardhet e trefishta kufitare që ndajnë enklavën spanjolle nga Maroku.

Njerëzit që tentonin të kalonin në Melilla përmes pikës kufitare u përballën me përdorimin "të tepruar" të forcës "të paligjshme" nga policia spanjolle dhe marokene dhe rojet kufitare, të cilët hodhën gaz lotsjellës, qëlluan plumba gome dhe hodhën gurë mbi azilkërkuesit, duke rezultuar në të paktën 32 vdekje dhe 77 zhdukje, sipas ekspertëve të OKB-së.

Spanja dhe Maroku mohuan me forcë përgjegjësinë dhe shkëmbyen fajin për vdekjet dhe zhdukjet e emigrantëve, duke argumentuar se incidenti i Melilla u krye në tokën e vendit tjetër.

Pas presionit intensiv popullor, mediatik dhe diplomatik , të dy vendet nisën hetime për dhunën e policisë dhe trajtimin e migrantëve në kufirin midis Marokut dhe Melilla.

Por hetimet nuk arritën të jepnin drejtësi dhe të ndriçonin ngjarjet, thanë vëzhguesit e pavarur.

Human Rights Watch i bëri thirrje Spanjës dhe Marokut për "shfajësimin" e forcave të tyre të sigurisë pas hetimeve "të meta" dhe "të pamjaftueshme" për dhunën policore në kufirin e enklavës së Melilla. Në një deklaratë të ashpër, Amnesty International akuzoi të dy vendet për një "mbulim" dhe për dështimin në hetimin e duhur të ngjarjeve.

Tragjedia ka shënuar një "pikë kthese" në flukset e migracionit nëpër Afrikën Veriore, tha Soriano, OJQ-ja e të cilit pothuajse nuk ka parë dikë që të hyjë në enklavë që nga incidenti i Melilla./ CNA