Why are states afraid to tax the ultra-rich?

2026-04-27 09:46:00, Kosova & Bota CNA

Rising income inequality and the public display of billionaire power are fueling calls for new taxes on the world's wealthiest individuals. Can wealth ever be taxed fairly?

Few people like paying taxes. But many voters see no problem with the super-rich being taxed and paying their “fair share.” One way is to raise income taxes. There is also the option of an annual or one-time tax on everything someone owns above a certain threshold.

Some governments want to tax extreme wealth to lower taxes on the middle class or to alleviate social inequality. Others want to fill budget gaps. Still others argue philosophically that excess wealth should be limited because it no longer contributes to the well-being of these individuals.

Debate in the United States

The ultra-rich are considered individuals with a net worth of at least $30 million (€25.9 million), while the super-rich have $300 million or more.

In the United States, Mitt Romney, former Massachusetts governor, senator and US presidential candidate, sees a major problem in the tax loopholes related to capital gains. "We have reached a point where any combination of solutions to our country's economic problems will involve the wealthiest Americans contributing the most," he wrote in a December 2025 New York Times article titled "Tax the Rich, Like Me."

Zohran Mamdani, the new mayor of New York City, has proposed raising the city’s income tax rate from 3.9 percent to 5.9 percent on incomes over $1 million a year. In early March, lawmakers in Washington state approved a new tax on personal incomes over $1 million. The measure awaits the governor’s signature. Others are considering similar measures.

These proposals are important because the United States is the world's largest economy. It is also home to the largest number of millionaires and billionaires, according to Forbes magazine.

A fair wealth tax?

"A tax on the super-rich is a fair, economically efficient decision. In some countries it helps other important goals, such as strengthening democracy," said Brian Gell, a law professor at the University of California, Berkeley.

In many countries, the super-rich control so much of society's resources that they can influence political and economic outcomes, Gell says, which can lead to unstable policies and disastrous economic consequences.

Një pengesë e madhe për taksimin e super të pasurve është pjesë e sistemeve ekzistuese tatimore, pasi shumica e tyre vendosin taksa vetëm kur shiten asetet e investimit, thotë Gell. "Familjet super të pasura mund të përballojnë të shesin vetëm një pjesë të vogël të pasurisë së tyre, gjë që u lejon atyre të zgjedhin se kur dhe shpesh ku të paguajnë taksat", shtoi ai.

Kush ka frikë nga një taksë mbi pasurinë?

Po sikur, në vend të një takse korporative, të mblidhnit të gjitha pasuritë tuaja dhe më pas të tatonit atë shumë, pra sikur të futet një taksë mbi pasurinë? Që nga viti 1965, 13 vende në Organizatën për Bashkëpunim Ekonomik dhe Zhvillim (OECD) kanë futur një taksë mbi pasurinë neto. Sot, vetëm katër vende ende kanë taksa mbi pasurinë, përfshirë Norvegjinë, Spanjën dhe Zvicrën.

Në përgjithësi, këto taksa kanë mbledhur pak të ardhura dhe kanë shkaktuar probleme administrative, thonë Enache dhe Mengden. Një problem tjetër kanë qenë mosmarrëveshjet ligjore.

Në vitin 1995, Gjykata Kushtetuese Federale e Gjermanisë vendosi që taksa mbi pasurinë shkelte parimin e barazisë dhe e shpalli atë jokushtetuese. Si rezultat, Gjermania e hoqi taksën në vitin 1997. Gjykata Supreme e Holandës vendosi në vitin 2021 se taksa mbi pasurinë e vendit shkel ligjin europian mbi të drejtat e pronës dhe ndalimin e diskriminimit.

Taksat mbi pasurinë janë të vështira për t'u llogaritur

Kur bëhet fjalë për taksat mbi pasurinë, problemi i madh është përcaktimi i pasurisë totale të dikujt. Paratë e gatshme janë të lehta për t'u numëruar, por çfarë ndodh me të gjitha ato shtëpi, makina, avionë privatë dhe investime? Pa përmendur koleksionet e artit apo përmbajtjen e kasafortave të bankave. Kjo bëhet edhe më e vështirë dhe e kushtueshme nëse duhet të bëhet çdo vit.

Taksat mbi pasurinë dekurajojnë kursimin dhe investimet, gjë që dëmton sipërmarrjen në planin afatgjatë, sipas një studimi nga Fondacioni i Taksave. Përveç kësaj, taksat mbi pasurinë "mund të çojnë në ikjen e kapitalit dhe zhvendosjen e individëve të pasur në vende fqinje”, thanë Mengden dhe Enache. "Pasi Norvegjia rriti taksën e pasurisë me 0.1 për qind, nga vendi ikën individë me pasuri të lartë neto në vende si Zvicra dhe Mbretëria e Bashkuar.”

Brian Gell nuk beson se ultra të pasurit mund ta zhvendosin thjesht pasurinë e tyre në vend që ta lejojnë atë të tatohet. "Për shembull, dizajni i mirë ligjor mund ta bëjë shumë më të vështirë për investitorët e pasur të shmangin taksat”, tha Gell.

A mund të udhëheqë Kalifornia?

Kur bëhet fjalë për një taksë të re mbi pasurinë, Kalifornia mund të ketë rol udhëheqës me një taksë të vetme prej 5 për qind mbi njerëzit me pasuri që tejkalon 1 miliard dollarë.

Nëse masa do të kalojë në votim në nëntor, do të jetë një provë e madhe për ekonominë kryesore. Në vitin 2024, rritja e fortë e bëri shtetin ekonominë e katërt më të madhe në botë, pas Shteteve të Bashkuara në tërësi, Kinës dhe Gjermanisë.

Supporters say the tax will raise government revenue. Critics say it will drive the wealthy away to Texas, Florida or Nevada.

Gov. Gavin Newsom opposes the idea, as do tech leaders and perhaps many of the state's 200 billionaires. Their biggest concern is that the tax takes into account illiquid assets and unrealized gains.

This means that "theoretical paper gains" on stocks or real estate will be taxed. Critics fear that this could force some people to sell their homes and make other transactions. Governments have many tools when it comes to taxation, but they must be used wisely if the goal is to make taxes fair. / DW