Joseph: Giving in to Putin would have huge consequences for the Balkans

2024-12-15 11:14:00, Kosova & Bota CNA

The expert on the Balkans, Edward Joseph, has said in an interview for the Macedonian Radio Free Europe Service that there are harmful actors in the Balkan region who are eagerly waiting for signals to strengthen the position of the Russian president, Vladimir Putin, and weaken the West, therefore he sees the consequences of Russia's war in Ukraine in this region as well.

He spoke about the region's integration into the European Union, the fight against corruption in North Macedonia and the recent decisions of the American authorities to blacklist other officials.

Radio Free Europe: Mr. Joseph, the former first deputy prime minister from the Democratic Union for Integration (BDI) party, Artan Grubi, as well as another judge, were the last people to be put on the American blacklist. How do you see the effect on North Macedonia from these sanctions of the US Department of State?

Edward Joseph: Look, in a way, this is positive, it's constructive, and it's an understandable step. At the same time, after so many years of the so-called transition, to see the need for the United States to make these moves, which are necessary and correct of course, is disappointing. So, let's move on to the first part. The best indicator that this was a fair decision by the US to unfortunately blacklist former Deputy Prime Minister Artan Grubi is that the DUI itself said that it respects this decision. So the fact that DUI said this and emphasized the importance of relations with the United States is a positive step. Radio Free Europe: Yes, these were the actions taken by the United States. But how do you see the fight against corruption in North Macedonia?

Edward Joseph: You have a relatively new government. They have made some initial moves, but they need to do more. I want to emphasize here, and I also noticed the reaction of Prime Minister Hristijan Mickoski, who also reacted and supported the move of the United States. But again, we see the emphasis and we heard the remark of Ambassador Angela Aggeler, who said, “Hey, this evidence is available to all of you. They are not special evidence that only we have in the United States."

So my answer to your question is: for Prime Minister Mickoski, it is that we need to see the Government take steps, for prosecutors to act, and for justice, the judicial system and judges to act against corruption. And, I'm going to use my hands here again, across the political spectrum, across the ethno-national spectrum. So it's not just selective.

Radio Evropa e Lirë: Po, korrupsioni është një çështje e rëndësishme për sa i përket integrimit të Maqedonisë së Veriut në Bashkimin Evropian. Mosmarrëveshja me Bullgarinë po e pengon Shkupin t’i fillojë negociatat për anëtarësim në BE. Qeveria thotë se po përpiqet t’i ndryshojë kushtet për fillimin e negociatave. A është e mundur që kjo të ndodhë?

Edward Joseph: Përgjigja e shkurtër është se në fakt nuk e di. Dëgjoni, zyrtarët e BE-së dhe madje edhe ata të SHBA-së thonë se nuk mund ta ndryshoni këtë. Nuk e di përgjigjen e saktë. Natyrisht, ne e dimë që Bullgaria është në një pozicion të fortë, sepse është anëtare e BE-së. Në të njëjtën kohë, Bullgaria ndodhet në një kaos politik, krejtësisht të kundërt me Maqedoninë e Veriut, ku ju keni një situatë shumë të qartë politike.

Mund të ketë deklarata dhe garanci nga Bashkimi Evropian për këtë, për të bërë çdo përpjekje që të sigurohet se Bullgaria nuk do të vazhdojë t’i shtojë kërkesat e saj, që të mos thonë: "Mirë, i përfshitë bullgarët në Kushtetutë, tani ka edhe një kërkesë tjetër".

Pra, ndoshta ka disa garanci politike. Po ashtu, kam qenë mbështetës i idesë, përmes shkrimeve, që Shtetet e Bashkuara mund të ndërmarrin hapa të njëanshëm për të mbrojtur identitetin maqedonas dhe për ta paralajmëruar Bullgarinë. Radio Evropa e Lirë: Pra, ju prisni që Shtetet e Bashkuara të angazhohen më aktivisht dhe të parandalojnë një mosmarrëveshje tjetër dypalëshe që të pengojë integrimin e Maqedonisë së Veriut në Bashkimin Evropian?

Edward Joseph: Po, në fakt, është një pyetje e shkëlqyer. E shprehe shumë mirë. Unë pres që Shtetet e Bashkuara të ndërhyjnë kur vetë Bashkimi Evropian, për shkak të rregullave të tij, nuk mund të veprojë. Mendoj se edhe shtetet individuale të BE-së mund të ofrojnë garanci dhe sinjale të një angazhimi të fortë që, kur ky kusht të plotësohet, nuk do të tolerojnë më kërkesa të tjera. Dhe, mendoj se kjo është e drejtë dhe e saktë. Dhe, përsëri, procesi i BE-së, hapja e këtyre negociatave, është jashtëzakonisht i rëndësishëm për të gjithë qytetarët e Maqedonisë së Veriut.

“Pres negociata për luftën në Ukrainë por jo fundin e luftës”

Radio Evropa e Lirë: A prisni që inaugurimi i Donald Trumpit të sjellë një fund të shpejtë të luftës në Ukrainë, siç ka pohuar ai gjatë fushatës së tij?

Edward Joseph: Jo. Përgjigja është jo. Nuk e pres këtë. Nëse ndodh, për sa kohë që do të ishte në kushte të favorshme për Ukrainën dhe Perëndimin, atëherë kjo do të ishte e shkëlqyer. Por, nuk besoj se Vladimir Putin është në atë pozicion tani. Mendoj se ai ende dëshiron një fitore.

Është shumë e rëndësishme që njerëzit në këtë vend ta kuptojnë këtë: Vladimir Putin e ka futur Rusinë në një katastrofë, një katastrofë që do të dëmtojë, jo vetëm Ukrainën duke vrarë kaq shumë civilë dhe ushtarë ukrainas, dhe duke shkatërruar qëllimisht kaq shumë infrastrukturë ukrainase, por edhe vetë Rusinë. Kjo është ajo që ka bërë Vladimir Putin.

Mendoj se këtë situatë e shohim edhe në Siri, me rënien e shpejtë të Assad-it, madje edhe pse me mbështetjen nga Rusia dhe Irani, por po e shohim kolapsin. Kjo është një tjetër provë e dobësisë ruse, e paaftësisë së saj për të bërë ndonjë gjë për shkak të kurthit që krijoi me sulmin e saj agresiv ndaj Ukrainës. Por, nuk pres që Donald Trump të jetë në gjendje të negociojë menjëherë një zgjidhje të drejtë për këtë luftë.

Radio Evropa e Lirë: A keni ndonjë ide se sa kohë mund të zgjasë ky proces? Prisni që të fillojnë shpejt negociatat për paqe, duke folur për luftën në Ukrainë? Edward Joseph: Po, kam. Besoj se disa nga këshilltarët kryesorë të Trumpit janë të vendosur të përpiqen të arrijnë një lloj përfundim të luftës sa më shpejt, sepse fokusi i tyre kryesor është Kina. Dhe, ata do të donin të përshpejtonin dhe të hynin në luftë. Kushdo do të dëshironte ta bënte këtë, kush do të donte të shihte vazhdimisht njerëz që vdesin? Pyetja është: në çfarë kushte? Sepse kjo ka rëndësi. Ka rëndësi që të mos i jepet Vladimir Putinit një fitore që do të ketë pasoja të mëdha për Ukrainën, Evropën, përfshirë Ballkanin, dhe gjithashtu për Kinën. Sepse nëse Kina sheh që SHBA-ja është e gatshme të tërhiqet, dhe të heqë dorë nga Ukraina, ajo do të thoshte: "Ata hoqën dorë nga Ukraina. Do të heqin dorë edhe nga Tajvani gjithashtu".

Radio Evropa e Lirë: Sa do të ndikojë ndalimi ose vazhdimi i luftës në Ukrainë në situatën e sigurisë në Ballkan? Dhe, për zgjidhjen e çështjeve të hapura në rajon.

Edward Joseph: Edhe këtu shoh pasoja të mëdha. Nuk mund ta kemi këtë në rajon. Kjo është ende e paqartë. Ka ende tensione, e shihni mes Kosovës dhe Serbisë, sulmi i fundit terrorist, që u shpall i tillë nga Kaja Kallas, kryediplomatja e BE-së. Edhe SHBA-ja gjithashtu tha se ky është një sulm kriminal dhe i tmerrshëm në Kosovë, që kishte për qëllim të shkatërronte sistemin e ujësjellësit, duke ndikuar në furnizimin me ujë dhe me energji elektrike për të gjithë Kosovën.

Nga këto lloj kërcënimesh, shohim se ka aktorë në rajon, që gjithçka që ata duan, është një sinjal që Rusia të jetë rikthyer disi - dhe SHBA-ja dhe BE-ja të dorëzohen - dhe janë dakord për një agjendë të ngjashme këtu në rajon për të marrë territore, për të ndarë kufij, për të detyruar popujt të lëvizin dhe për të minuar sovranitetin e shteteve, jo vetëm të Kosovës, por edhe të Malit të Zi, Bosnjë e Hercegovinës. Prandaj, do të ishte shumë e rrezikshme të kemi një dorëzim të tillë ndaj Putinit. Radio Evropa e Lirë: Ju thatë në një nga deklaratat tuaja se kriza mes Kosovës dhe Serbisë u sjell përfitime liderëve të të dyja palëve. A shihni një situatë të ngjashme tani në Maqedoninë e Veriut, pasi politikanë, nga blloqet maqedonase dhe shqiptare, po flasin gjithnjë e më shumë për destabilizim?

Edward Joseph: No, I don't compare these two situations. I don't and I wouldn't do that. The situation inside North Macedonia is completely different from that in Kosovo and Serbia. And, let me be very clear here: Serbia and Kosovo are not equally responsible. They are not equally responsible for this situation. Serbia refuses to recognize Kosovo and Serbia accepts the status quo to keep Kosovo in this precarious situation. So, Serbia has a greater responsibility for the situation in Kosovo than Kosovo. But, of course, Prime Minister Kurti has his responsibility. He must also show that Kosovo Serbs are in fact full citizens of Kosovo and that the Government in Pristina respects and treats them as such.

Radio Free Europe: DUI believes that the initiative in the Constitutional Court regarding the Law on languages ??threatens the Ohrid Agreement. What is your comment on this? Edward Joseph: The only future to preserve the Republic of North Macedonia as a sovereign and independent state, as well as the heritage of the Macedonians and Albanians who live here, is to preserve this respect for this country as a united and sovereign state. And that is what the Ohrid Agreement does. There is no territorial agreement in the Ohrid Framework Agreement. There are no cantons, there are no entities.

We look at Bosnia and Herzegovina and consider this a disaster. Also, see Kosovo with the attempt at separation and the situation in the north, as well as the refusal to recognize this catastrophe. North Macedonia cannot afford to become another third Balkan disaster. The Ohrid Agreement is an excellent agreement. It's a fair deal. If there are disagreements about it, discuss them. Consult friends, the United States, the European Union, and reach fair solutions. And, I'm sure they can be achieved.

Radio Free Europe: And to what extent will the solution of open questions in the Balkans depend on the process of enlargement of the European Union?

Edward Joseph: They play an extremely important role. Imagine the Thessaloniki summit in 2003, where they said, "We opened the door to the Balkan countries," and since 2003, ten years later, Croatia became a member in 2013, and then, basically, nothing. The rest of the Western Balkans, six countries, made no progress. The EU itself changed its mind. Vladimir Putin reopened the possibility of EU enlargement threatening all of Europe. Finally, the European Union woke up and said, "We really need to take the Balkans seriously and create realistic opportunities for membership."

Montenegro certainly has this opportunity and if its political situation, both internal and external, is resolved, there is a way forward. North Macedonia can have this road. Of course, there is this blockade with the constitutional changes from Bulgaria, but this is essential.

See Croatia, see the positions that Croatia has. This is not a perfect place. Even the many older EU member states, none of them are perfect. But compare the situation of Croatia with the neighboring countries, with Bosnia and Herzegovina, with Serbia. There is absolutely no comparison in any respect. So the advantages are clear to join the European Union and this obstacle with Bulgaria, I think that the Government, cooperating with the United States and the main centers of the European Union, can overcome this./ Rel