web counter
LEXO PA REKLAMA!

SHKARKO APP

App Store
Google Play

E fundit!

x

IMF's Weber: Law on income tax is fair, institutions to coordinate implementation

2024-05-07 07:30:00, Ekonomi CNA

IMF's Weber: Law on income tax is fair, institutions to coordinate

While there is a wide debate in the country regarding the start of the implementation of the new law on income tax that initially included self-employed professionals in the scheme and in 2029 it will be applied to all small businesses, the head of the IMF Mission for Albania, Anke Weber, in a special interview for "Monitor" talks about the reasons for its change and gives her advice on how to implement it

Weber argues that the previous income tax regime revealed several important shortcomings.

Different thresholds for employment income and business income resulted in a confusing tax structure, with stronger incentives for taxpayers to declare their income as income from business activities

This loophole was an unintended consequence of the difference between how employment and business income are taxed and created an unfair situation for other employees.

To address these issues, Weber said, the income tax law was amended, with the IMF's technical assistance and support, to ensure that freelancers will be taxed in a manner comparable to other employed taxpayers.

But, she adds that the experience with the implementation of the new income tax law highlights the challenges that may arise and hinder the smooth and timely implementation of the reform measures.

This underscores the need to continue progress with revenue administration reforms, which typically require a long time and strong coordination between different implementing agencies.

The IMF chief said the pace of revenue administration reforms needs to be accelerated, particularly in relation to a strategic plan for the General Directorate of Taxes and improving the collection and use of data to help strengthen compliance, particularly in the case of the tourism sector and wealthy individuals.

How important do you rate fiscal sustainability and what is your recommendation to achieve it?

Albania has made significant strides in recent years with its efforts to protect fiscal sustainability, which is essential for macroeconomic stability and sustainable growth.

Prudent fiscal policy has resulted in a continued improvement in the government's fiscal position, as well as a continued decline in the public debt-to-GDP ratio, which now remains below pre-pandemic levels.

Riaktivizimi i rregullave fiskale sipas Ligjit Organik të Buxhetit këtë vit ofron siguri të mëtejshme për angazhimin e autoriteteve për qëndrueshmërinë fiskale, qartësisht e treguar tashmë nga arritja e një suficiti primar një vit përpara afatit ligjor. Këto përmirësime janë njohur nga tregu, siç reflektohet nga renditjet e fundit të borxhit dhe përmirësimet e perspektivës nga agjencitë ndërkombëtare të vlerësimit.

Goditjet ekonomike në vitet e fundit kanë nënvizuar rëndësinë e rindërtimit të rezervave të përshtatshme fiskale për të siguruar qëndrueshmëri të vazhdueshme ndaj goditjeve të ardhshme.

Të kesh hapësirë fiskale është e ngjashme me të pasurit para në bankë, mund të shfrytëzohet në kohë nevoje, duke përfshirë edhe mbështetjen e kategorive ose segmenteve të pambrojtura të popullsisë.

Përtej këtyre konsideratave, arritja e aspiratave afatgjata të Shqipërisë dhe përballja me sfidat e së ardhmes do të kërkojë adresimin e shumë çështjeve strukturore, duke përfshirë infrastrukturën, kapitalin njerëzor, qeverisjen dhe sundimin e ligjit dhe ndryshimet klimatike, të cilat nga ana tjetër kërkojnë burime të përshtatshme buxhetore.

Për këtë qëllim, Fondi Monetar Ndërkombëtar ka mbrojtur prej kohësh një konsolidim fiskal afatmesëm ambicioz dhe të mbështetur nga mobilizimi i të ardhurave për të krijuar më shumë hapësirë fiskale.

Që prej përpara pandemisë, FMN-ja ka punuar me qeverinë shqiptare për formulimin e një Strategjie të shëndoshë Afatmesme të të Ardhurave (MTRS), e cila të shërbejë si një plan koheziv për reforma tatimore, që sigurojnë stabilitet, parashikueshmëri, drejtësi dhe transparencë në sistemin tatimor.

Në këtë kontekst, është thelbësore, që Strategjia Afatmesme e të Ardhurave të finalizohet dhe miratohet sa më shpejt të jetë e mundur. Kjo është veçanërisht kritike në kontekstin e anëtarësimit të Shqipërisë në Bashkimit Evropian dhe pajtueshmërisë më të gjerë me standardet e BE-së.

Qeveria Shqiptare është duke finalizuar Strategjinë Afatmesme të të Ardhurave afatmesme për të cilën ka marrë rekomandimet e FMN-së. Si e vlerësoni zbatimin e kësaj strategjie deri më tani? Cilat rekomandime të strategjisë fiskale kanë gjetur zbatim më të mirë dhe cilat jo?

Strategjia Afatmesme e te Ardhurave (MTRS) synon të shërbejë si një dokument strategjik i hartuar dhe për t’u zbatuar nga autoritetet shqiptare. Ne jemi të inkurajuar nga fakti, që autoritetet aktualisht po punojnë për të rinovuar Strategjinë Afatmesme të të Ardhurave dhe mirëpresim miratimin e saj deri në fund të vitit.

Janë miratuar disa masa kryesore të politikave tatimore, duke përfshirë thjeshtimin e disa normave të TVSH-së dhe racionalizimin e disa përjashtimeve.

Reformimi i fundit i ligjit për tatimin mbi të ardhurat pasqyron elementë të rekomandimeve të FMN-së në kuadër të diskutimeve për Strategjinë Afatmesme të të Ardhurave.

Progres është bërë edhe në administrimin e të ardhurave. Për shembull, zbatimi i suksesshëm i fiskalizimit, ku bizneset tani raportojnë në mënyrë elektronike transaksionet në administratën tatimore, ka përmirësuar transparencën dhe mbledhjen e të ardhurave.

Ka ende hapësirë për të shkuar më tej. Siç u diskutua në raportin e stafit të konsultimit të Nenit IV të FMN-së 2023, racionalizimi i mëtejshëm i normave, përjashtimeve dhe kufijve të TVSH-së do të përmirësonte mbledhjen e të ardhurave dhe eficencën.

Gjithashtu, vijojmë të shohim merita në miratimin e masave nga drafti aktual i Strategjisë Afatmesme të të Ardhurave, si heqja e normës zero të tatimit mbi të ardhurat për bizneset me xhiro vjetore deri në 14 milionë lekë dhe vazhdimi i përpjekjeve për të hedhur bazat për reformën e tatimit mbi pronën.

Ritmi i reformave të administrimit të të ardhurave duhet të përshpejtohet, veçanërisht në lidhje me një plan strategjik për Drejtorinë e Përgjithshme të Tatimeve dhe përmirësimin e mbledhjes dhe përdorimit të të dhënave për të ndihmuar në forcimin e pajtueshmërisë, veçanërisht në rastin e sektorit të turizmit dhe të individëve të pasur.

Ne vazhdojmë të theksojmë rëndësinë e veçantë të një koordinimi më të mirë midis agjencive qeveritare për të siguruar zbatimin në kohë dhe në mënyrë të qetë të masave të reformës. Mendojmë se këto masa mund të ndihmojnë Shqipërinë të arrijë më shpejt objektivat e saj të të ardhurave.

Thënë kjo, për të maksimizuar përfitimet nga Strategjia Afatmesme e të Ardhurave, do të jetë e rëndësishme, të dëshmohet në vazhdimësi një zotërim i dokumentit dhe angazhim i fortë për zbatimin e tij të plotë dhe në kohë.

Këshilla

Është thelbësore, që Strategjia Afatmesme e të Ardhurave të finalizohet dhe miratohet sa më shpejt të jetë e mundur. Kjo është veçanërisht kritike në kontekstin e anëtarësimit të Shqipërisë në Bashkimit Europian dhe pajtueshmërisë më të gjerë me standardet e BE-së.

Zbatimi i regjimit të ri tatimor për profesionistët e lirë ka tërhequr shumë vëmendje dhe ka hapur shumë diskutime në Shqipëri. Cili është mendimi juaj për ndikimin e këtij ndryshimi dhe zbatimin e tij?

Përgjigja e shkurtër është, se ne mendojmë se ligji i ri për tatimin mbi të ardhurat shënon një hap vendimtar në drejtimin e duhur dhe ndihmon në korrigjimin e disa dobësive të sistemit të mëparshëm.

Analiza jonë e regjimit të mëparshëm të tatimit mbi të ardhurat evidentoi disa mangësi të rëndësishme. Pragje të ndryshme për të ardhurat nga punësimi dhe për të ardhurat nga biznesi rezultuan në një strukturë konfuze tatimore, me stimuj më të fortë, që tatimpaguesit të deklaronin të ardhurat e tyre si të ardhura nga aktivitetet e biznesit.

Professionals, such as accountants, doctors and lawyers employed by companies, paid personal income tax under the same rules as other employed employees. But if they registered as self-employed and provided the same services as a business, their tax bills would be much lower and often zero.

This loophole was an unintended consequence of the difference between how employment and business income are taxed. It created an unfair situation for other employees, who could not easily change their legal status.

It has also not encouraged additional business activity and job creation, as was intended by the favorable tax treatment of business income.

To address these issues, the Income Tax Act was amended, with IMF technical assistance and support, to ensure that self-employed persons are taxed in a comparable manner to other employed taxpayers, while favorable treatment for businesses better targets firms and owners involved in commercial activities.

Albania can only benefit from a comprehensive tax system that covers all groups of taxpayers with fair rules and appropriate incentives to ensure that everyone pays a fair tax burden.

In addition to rationalizing the tax structure, the new income tax law addresses this discrepancy and, in our view, helps build a more fair and impartial tax system.

Broadening the tax base further increases government revenues and social security related contributions further help ensure the sustainability of social protection, an essential necessity considering Albania's demographic challenges.

The experience with the implementation of the new income tax law highlights the challenges that may arise and hinder the smooth and timely implementation of the reform measures.

This underscores the need to continue progress with revenue administration reforms, which usually require a long time and strong coordination between various implementing agencies./ Monitor Magazine





Lajmet e fundit nga