Kauza politike/ Partitë politike duke shkatërruar historinë kinematografike shqiptare

2022-09-20 13:59:00, Editorial REDAKSIONALE

Kauza politike/ Partitë politike duke shkatërruar historinë

Ka dalë një tezë e re, mund të quhet ndoshta e ripërsëritur, pasi është hedhur në publik për diskutim, por dhe në parlament deputetët duan që të hiqen nga qarkullimi filmat e prodhuar në kohën e diktaturës, të cilët kanë të bëjnë me propagandën për komunistët e kohës.

Në fakt, kjo duket një çmenduri e radhës e ripërsëritur dhe fyese, sepse nuk mundet që të ngrihet një parti politike apo të krijohet një kauzë, duke shkatërruar një arkivë 50-vjeçare, gjysëm shekullore.

Po është e vërtetë filmat e kohës kanë propagandë, por ajo ka një zgjidhje tjetër. Zgjidhja është duke vendosur titra në fillim të filmave, në mes apo në fund duke theksuar që këto janë filma që i kanë shërbyer propagandës, por kurrsesi duke i censuruar. Asgjë nuk zgjidh censura.

Së pari ne kemi me dhjetra ikona të ekranit si: Naim Frashëri, Tinka Kurti, Margarita Xhepa, Kadri Roshi, Sulejman Pitarka, Timo Flloko, Ndriçim Xhepa, Xhevdet Ferri, Reshat Arbana, e dhjetra e dhjetra të tjerë, të cilët kanë luajtur role, kanë spikatur në pozicione.

Margarita Xhepa

Figura me ngarkesa politike në funksion të propagandës së kohës, ashtu siç ishte koha.

Këta emra që përmendëm e shumë të tjerë, me dhjetra, me qindra, janë ikonat e skenës shqiptare, ikonat e kinematografisë shqiptare, të cilët janë të vlerësuar nga qytetarët, janë vlerësuar nga publiku për mënyrën si aktronin, për rolet e tyre, për vlerat që kanë në film dhe janë vlerësuar edhe ndërkombëtarisht.

Tinka Kurti, në role të ndryshme

Tani këta ikona dhe këta njerëz me kaq shumë vlera artistike dhe intelektuale, sipas një aksioni politik do të quhen produktet e tyre të pavlera, filmat e kohës propagandë dhe në finale na ngelen disa aktorë pa filma.

Pra Shqipëria do të jetë nga të vetmet vende në botë që ka aktorë të shkëlqyer, të vlerësuar por që s’kanë asnjë film, sepse filmat janë luajtur dikur. Kjo është një çmenduri!

Më tej, mund të themi se po luhet me propagandën, për filmat e atëhershëm, kur në fakt në Partinë Demokratike, tek PS-ja, tek LSI-ja e kudo, ka plot ish-bashkëpunëtorë sigurimi, ish-sekretarë partishë, komunistë, njerëz të partisë së kohës të ndryshuar, me të cilët prej 30-vjetësh bashkëjetohet.

Kadri Roshi

Dhe u gjend të zgjidhet çështja e dekomunistizimit a propagandës së komunizmit dje, duke hequr filmat e para viteve 90’. Një çmenduri tjetër kjo!

Të rinjtë dhe propaganda e sotme, janë totalisht indiferentë ndaj filmave të së shkuarës, jo për shkak të cilësisë së tyre, pasi duket është një brez tjetër ai që i pëlqen.

Sulejman Pitarka në role të ndryshme

Por edhe ai që i shikon sot, e di shumë mirë se çfarë është ajo propagandë. Por shumë filma që janë me historinë e luftës kanë deformime patjetër, kanë akuza të pavërteta ndaj Ballit, kanë teprime ndaj partizanëve, ka teprime ndaj sjelljes së qytetarëve, ka deformime të historisë, pa asnjë diskutim.

Kauza politike/ Partitë politike duke shkatërruar historinë

Timo Flloko

Por, kjo zgjidhet duke vendosur titra gjatë filmit, ose gjatë sekuencave, ose në hyrje dhe ne mbyllje të filmit, duke theksuar që ky është një film që i ka shërbyer propagandës të diktaturës dje, dhe asgjë më tepër se kaq.

Sepse në fakt shumë prej tyre që përdornin partinë, brenda kishin një frymë nacionaliste të fortë dhe një atdhedashuri të madhe përtej pjesës se si keqpërdoreshin kundërshtarët e regjimit, apo akuzoheshin për ato që kishin ndodhur.

Ndriçim Xhepa

Ka shumë filma që fyejnë dhe akuzojnë, kanë të pavërteta historike patjetër. Këto mund të theksohen në titra, mund të ketë ndërhyrje, por kurrsesi, jo duke i censuruar dhe bllokuar filmat, por duke gjetur një mënyrë tjetër, duke iu treguar njerëzve që këto filma i shërbejnë propagandës.

Dhe më e mira se sa të mbyllim arkivën e ish-Kinostudios “Shqipëria e Re” dhe të shkatërrojmë, një vepër epokale me qindra e mijëra filma dhe vepra, e dokumentare të kohës së djeshme, do të ishte mirë të reformonim historinë. Dhe të rinjve në shkolla tu mësohet historia me faktet e vërteta të saj, me provat e vërteta të saj.

Xhevdet Ferri

T’i jepet luftës ajo që i takon luftës, t’i jepet Ballit, ajo që i takon Ballit. T’i jepet propagandës së kohës, ajo që i takon propagandës së kohës.

Asaj të sotmes t’i jepet po sërish ajo që i takon. Pra politika përpara se të mbyllë një dritare të madhe, ku një horizont i pafundëm filmash, veprash kulturore dhe arti, shfaqet e prodhuar në një kohë “të zezë”, do të ishte mirë, të ulej dhe t’i jepte Shqipërisë historinë e duhur, që të rinjtë të mësojnë historinë e duhur, që njerëzit të kenë historinë dhe faktet e tyre.

Reshat Arbana

Ashtu sikundër ndodhi edhe së fundmi, propaganda dje thoshte se floririn e kishte marrë Mbreti Zog, në fakt historia doli se floririn e kishin marrë gjermanët, e kështu me radhë.

Prandaj propaganda e filmave të djeshëm nuk bën asgjë, por mjafton thjeshtë dhe vetëm të vendoset një balancë, dhe për të zgjidhur të vërtetën e djeshme duhet të shkruajmë historinë e sotme.

Duhet të shkruajmë historinë sot, dhe jo të ngelemi peng për të shkatërruar vepra kulturore dhe arti, filma të cilët përtej propagandës kanë role, aktorë gjigandë, role të mbrekullueshme dhe një punë kolosale, e cila nuk ka vlerë financiare që e mat sot për kohën, pasi ndoshta shumë prej tyre është e pamundur më, që të prodhohen ashtu siç janë prodhuar dje./CNA.al