Dokumenti/ Kur ambasada italiane në Moskë i çonte Policisë Politike informacione për Zai Fundon

3 Prill 2026, 15:26, Aktualitet CNA

Dokumenti/ Kur ambasada italiane në Moskë i çonte Policisë

Intelektuali dhe antifashisti Llazar Zai Fundo, një figurë komplekse me një fat tragjik që u burgos, u internua dhe më pas u pushkatua. Për pararendësin e Europës, Zai Fundo, shkëmbeheshin informacione edhe mes shteteve të rëndësishme si Italia dhe Rusia.

Në një dokument që mban vulën e Policisë Politike Italiane, shihet se si ambasada italiane i dërgonte informacione Policisë Politike të Moskës për Zai Fundon.

Intelektuali Llazar Zai Fundo, sipas një dokumenti të siguruar, që i përket vitit 1928 rezulton se kërkohej në Vjenë nga ambasada italiane në Bashkimin Sovjetik. Në letrën e Ambasadës së Italisë drejtuar Ministrisë së Brendshme të Bashkimit Sovjetik dhe Policisë Politike, dërguar në korrik të vitit 1921, thuhet se një person kishte dëshmuar largimin e Zai Fundos nga Moska për në Vjenë.

Ky person, ambasada italiane thotë se ishte takuar me të dashurën e Zai Fundos, e cila i kishte rrëfyer se kishte mik italian të quajtur Fundo, i cili në atë kohë ndodhej në Vjenë.

Në letrën dërguar Ministrisë së Brendshme në Moskë, ambasada thotë se personi në fjalë është takuar sërish me të dashurën e Zai Fundos dhe kishte mësuar se ajo posedonte dhe një foto të Fundos.

Letra thotë se personi kishte planifikuar një takim të mëvonshëm për të siguruar fotografinë, por ishte detyruar të largohej për arsye profesionale, duke premtuar se do të vazhdonte përpjekjet pas kthimit. Sa i përket udhëtimit të Zai fundos drejt Vjenës, ambasada italiane informon Policinë Politike dhe Ministrinë e Brendshme se ka kryer verifikime dhe nuk ka rezultuar asnjë regjistrim vize në emër të Fundos.

Dokumenti mban vulën e Policisë Politike italiane.

Dokumenti i ambasadës italiane

Drejtuar MINISTRISË MBRETËRORE TË BRENDSHME

Drejtorisë së Përgjithshme të Sigurisë Publike

POLICISË POLITIKE

Moskë, 13 korrik 1928 - Viti VI

(Subjekti) FUNDO

(Referencë) për fletën 19/6/928 Nr. 500/8687.

Personi që raportoi largimin e FUNDOS nga Moska për në Vjenë mungon dhe ndodhet jashtë vendit dhe për këtë arsye nuk është e mundur të mblidhen informacione të mëtejshme në këtë kohë.

Ky person i besueshëm takoi të dashurën e FUNDOS, e cila privatisht i tha se kishte një mik të mirë italian me emrin Fundo që sapo ishte nisur për në Vjenë. Me kërkesë të kësaj Ambasade, informatori u përpoq ta shihte përsëri gruan. Ai e takoi atë në një vend publik dhe përmes bisedës mësoi se ajo kishte një fotografi të personit të raportuar. Ai kishte caktuar një takim për ta vizituar dhe kështu përpiqej ta merrte fotografinë disi, por papritmas iu desh të largohej për arsye profesionale dhe për këtë arsye premtoi se do të kujdesej për të kur të kthehej.

Nga pyetjet e bëra me autoritetet konsullore miqësore dhe tranzitore, nuk shfaqet asnjë regjistrim vize në emër të Fundos.