100 milionë euro nga arbitrazhi për Becchetti-n/ Vendimi që ndezi mosmarrëveshje financiare dhe ligjore ndërkombëtare

8 Nëntor 2024, 14:36, Aktualitet CNA

100 milionë euro nga arbitrazhi për Becchetti-n/ Vendimi që ndezi

Provat e reja hedhin dyshime mbi vlefshmërinë e vendimit të gjykatës së Belgjikës për t'i dhënë 100 milionë euro një biznesmeni italian dhe ish-pronar i klubit të futbollit në Mbretërinë e Bashkuar Leyton Orient, Franchesco Becchetti.

Becchetti dhe Republika e Shqipërisë janë në mosmarrëveshje pasi ai fitoi çështjet kundër Republikës së Shqipërisë dhe Gjykata e Shkallës së Parë frëngjishtfolëse në Bruksel vendosi më 17 tetor që Eurocontrol, organizata evropiane për sigurinë e navigimit ajror, duhet të paguajë fluturimin, tarifat e fituara nga Shqipëria ndaj Becchetti-t, duke sekuestruar në mënyrë efektive asetet e huaja të Shqipërisë për të shlyer pretendimin.

Media “bne IntelliNews” shkruan se një firmë hetimore e punësuar nga Shqipëria ka prodhuar prova të parë që sugjerojnë se Becchetti ndërhyri në procesin e arbitrazhit për të nxjerrë një vendim në favor të tij.

Becchetti kishte investuar ndër të tjera në energjinë dhe median shqiptare. Ai ishte themeluesi i kanalit televiziv shqiptar "Agon Channel", i cili ishte shpesh kritik ndaj qeverisë shqiptare dhe marrëdhëniet e tij me qeverinë shqiptare u përkeqësuan, duke çuar në një sërë mosmarrëveshjesh ligjore, shkruan “bne IntelliNews”.

Qeveria shqiptare e akuzoi atë për keqbërje financiare, përfshirë akuzat për pastrim parash dhe evazion fiskal. Becchetti u kundërpërgjigj me pretendimet e arbitrazhit ndërkombëtar në terren kundër Republikës së Shqipërisë, duke pretenduar se qeveria po e synonte atë në mënyrë të padrejtë dhe se veprimet e saj ishin të motivuara politikisht.

Në vitin 2019, një gjykatë ndërkombëtare e arbitrazhit vendosi në favor të Becchetti-t, duke konstatuar se qeveria shqiptare kishte shkelur detyrimet e saj për të mbrojtur investimet e huaja. Gjykata urdhëroi Shqipërinë t'i paguante Becchetti-t një kompensim të konsiderueshëm. Një pjesë e zbatimit të këtij vendimi arbitrazhi përfshinte shënjestrimin e aseteve të Shqipërisë jashtë vendit, duke përfshirë sekuestrimin e tarifave të aviacionit të mbajtura nga Eurocontrol si pjesë e kompensimit që i detyrohej atij nga qeveria shqiptare.

Provat e hetimit

Qeveria shqiptare ka apeluar kundër vendimit të gjykatës së Belgjikës për t'i dhënë Becchetti-t 100 milionë euro tarifat e aviacionit në juridiksione të shumta, duke sfiduar vlefshmërinë e arbitrazhit dhe duke paraqitur prova të reja të rëndësishme.

Firma hetimore zhvilloi intervista të shumta me persona të lidhur dhe i regjistroi ato. Ai gjithashtu lëshoi ??një raport që rendit gjetjet kryesore dhe transkriptet e pjesshme të intervistave kryesore.

Agjentët e firmës intervistuan disa herë Marco Giontella, një konsulent tatimor dhe bashkëpunëtor për një kohë të gjatë i Becchetti-t.

Sipas raportit të firmës së hetimit bazuar në këto biseda, “Becchetti orkestron skema mashtrimi të paramenduara për të fituar arbitrazhe”.

Raporti vazhdon të pretendojë se Becchetti manipulon rezultatet duke krijuar lidhje dhe "praktika korruptive", gjë që e lejon atë të kërkojë rezultate të favorshme, duke cituar provat e paraqitura në bisedat me Giontella.

Raporti pretendon, bazuar në intervistat e tij, se Deutsche Bank ishte gjithashtu viktimë në një rast të ngjashëm arbitrazhi me Becchetti, shkruan “bne IntelliNews”.

Si pjesë e Projektit të Hidrocentralit të Kalivacit, Becchetti nënshkroi marrëveshje sipërmarrjeje të përbashkëta me subjekte të ndryshme, përfshirë me organet shtetërore shqiptare dhe ndër të tjera me Deutsche Bank AG. Megjithatë, projekti shkoi keq dhe në vitin 2010 Becchetti dhe Deutsche Bank filluan procedurat e arbitrazhit, duke akuzuar secila tjetrën për shkelje të marrëveshjeve të sipërmarrjes së përbashkët.

“Në rastin e Deutsche Bank, zoti Becchetti përdori një metodë të ngjashme për të kontrolluar emërimin e presidentit të arbitrazhit, me ndihmën dhe bashkëpunimin e plotë të zotit Giontella”, thuhet në raport.

Së dyti, raporti pretendon duke cituar të intervistuarit se Becchetti kërkon të "ndikojë në emërimet e arbitrave në rastet e tij dhe vendimet e tyre nëpërmjet ryshfetit". Në veçanti, hetuesit pretendojnë se ka prova që Becchetti siguroi marrëveshjen e arbitrit të caktuar për të vendosur në favor të tij në procedurë, raporton euroreporter .

Në një rast tjetër arbitrazhi, Becchetti dyshohet se ka ndikuar në emërimin e presidentit të gjykatës dhe avokati i Becchetti-t në çështjen ICSID gëzonte një miqësi personale me kryetarin e gjykatës së arbitrazhit që rrezikonte integritetin e procedurave të arbitrazhit, pretendon raporti.

Raporti dha gjithashtu një deklaratë nga dëshmitari ekspert, një pedagog i universitetit italian Alberto Pasquale, në çështjen ICSID duke pranuar se ai gënjeu gjykatën e arbitrazhit dhe se Becchetti-t nuk i ishte shkaktuar asnjë dëm real.

“Z. Pasquale pohoi se ai ka shkelur detyrat e tij si një dëshmitar ekspert i paanshëm përmes ndërveprimeve të ngushta me z. Në vlerësimin e tij mashtrues, Z. Pasquale me vetëdije dha indikacione dhe deklarata të rreme për përmirësimin dhe rritjen e 'Agon Channel', ndërkohë që kishte një opinion krejtësisht të ndryshëm personal profesional (për të cilin ai u punësua) – se 'Agon Channel' nuk kishte asnjë shans për t'u rritur,” pretendon raporti.

“Z. Pasquale konfirmoi se roli i tij ishte të shërbente interesat e palës paguese (z. Becchetti) në procedurat e ICSID, në vend që të shërbente si ekspert i pavarur dhe objektiv.”

Raporti i firmës së hetimit dhe të gjitha videot e intervistave të lidhura me to, i janë dorëzuar gjykatës në Bruksel në mbështetje të thirrjeve të Tiranës për anulimin e vendimit për t'i dhënë Becchetti-t 100 milionë euro, si dhe janë dorëzuar në të gjitha çështjet e tjera ligjore të nisura nga qeveria e Shqipërisë që nga ajo kohë.

Siguria e aviacionit

Republika e Shqipërisë është një nga 41 shtetet anëtare të Eurocontrol, e cila menaxhon dhe mbledh tarifat e paguara nga linjat ajrore për fluturimet mbi territoret evropiane. Këto tarifa më pas rishpërndahen në vendet anëtare, përfshirë Shqipërinë, dhe përdoren për menaxhimin e trafikut dhe garantimin e sigurisë në qiell.

Gjykatësi i sekuestrimit në Bruksel vendosi se Eurocontrol ka një detyrim ligjor për t'i transferuar fondet e ngrira përmbaruesit të Becchetti-t, si pjesë e një vendimi të mëparshëm kompensimi kundër qeverisë së Shqipërisë të sjellë nga Becchetti. Gjykata vendosi gjithashtu që çdo apelim i lidhur nuk duhet të pengojë ose vonojë pagesën.

Tirana ka thënë se vendimi mund të rrezikojë sigurinë e aviacionit dhe financat thelbësore publike. Ai argumenton se nuk mund të pajtohet për arsye të sigurisë kombëtare. Për më tepër, qeveria thotë se gjykata ka shpërfillur provat e reja që ka paraqitur duke akuzuar Becchettin për manipulim të procesit të arbitrazhit.

Rasti ka ngritur pikëpyetje në lidhje me drejtësinë dhe paanshmërinë e sistemit ligjor të Belgjikës. Për më tepër, procedimi u dëmtua nga ndryshimi i pazakontë i gjyqtarëve në mes të procesit, i cili ka shtuar shqetësimet për konflikte të mundshme interesi.

Ndër sfidat ligjore të Tiranës ndaj vendimit është një kërkesë anulimi në pritje e depozituar në Gjykatën e Apelit të Parisit dhe ajo ka paraqitur gjithashtu një kërkesë për rishikim të vendimit të ICSID. Përveç kësaj, ka apeluar në Gjykatën e Lartë belge duke argumentuar se fondet e mbajtura nga Eurocontrol janë jetike për sigurinë e aviacionit të vendit dhe kështu duhet të mbrohen./ CNA