web counter
LEXO PA REKLAMA!

SHKARKO APP

App Store
Google Play

E fundit!

x

A do të goditet Mesdheu nga ngjarje klimatike ekstreme? Ja çfarë thotë studimi i fundit

24 Shkurt 2021, 07:31, Blog CNA

Reshjet ekstreme të shiut, sjellin pasoja shkatërruese për shoqëritë dhe ekonomitë e vendeve ku ato ndodhin. Vende të ndryshme përreth Mesdheut preken shpesh nga ngjarje të tilla, duke çuar në rrëshqitje të tokës dhe përmbytje të mëdha.

?Është shumë sfiduese të parashikosh shumë ditë më parë, se kur dhe ku do të ketë reshje të mëdha shiu. Kështu, studiuesit po përpiqen që të zhvillojnë mjete të reja, për të parashikuar më mirë fenomenet ekstreme të motit, për të bërë paralajmërime më të hershme, dhe për të pasur strategjitë e duhura të zbutjes së efekteve?-thotë autori kryesor i studimit, Nikolaos Mastrantonas

Studiuesit analizuan të dhënat e motit nga viti 1979 deri më sot, duke e klasifikuar motin në 9 modele me tipare të dallueshme atmosferike mbi Mesdhe. Studimi tregon se ekziston një lidhje e fortë midis këtyre 9 modeleve dhe vendndodhjes së një ngjarjes ekstreme të motit.

?Tani ne mund të përdorim të dhënat, për të dalë me një model që do të na ndihmojë për të parashikuar më mirë shiun ekstrem në Mesdhe?- thotë profesor Jorg Matshullat i Universittit të Frajbergut.

Gjeoekologu thekson:?Kur bëhet fjalë për klimën, Deti Mesdhe është një rajon veçanërisht interesant, pasi është i rrethuar nga kontinente të mëdha dhe vargmale të shumtë. Klima rajonale e zonës, varet gjithashtu nga modelet në shkallë të gjerë mbi Oqeanin Atlantik, Ballkan dhe Detin e Zi?.
Sipas studimit, 9 modelet shoqërohen me sisteme të paqëndrueshme me presion të ulët, apo ato me kushte të qëndrueshme anticiklonike, që shtrihen për qindra kilometra. ?Kushte të tilla, çojnë në ngjarje ekstreme të reshjeve në nën-rajone të ndryshme të Mesdheut?- thotë Mastrantonas.

Për të përmendur një shembull:Një sistem me presion të ulët i përqendruar mbi Gjirin e Biskajës, e rrit me shumë se 6 herë probabilitetin e reshjeve ekstreme mbi rajonet malore dhe bregdetare në Spanjë, Marok, Itali, dhe madje deri në Ballkanin Perëndimor.

Ekipi i studiuesve zbuloi gjithashtu, se malet krijojnë një lidhje të fortë midis zonave të largëta. Për shembull, në Italinë Qendrore Perëndimore, 3 në çdo 10 ngjarje atmosferike ekstreme ndodhin njëkohësisht me ngjarje të ngjashme në Malin e Zi dhe Kroaci, me gjithë distancën prej thuajse 500 kilometrash midis këtyre dy zonave.

?Kjo është pasojë e Apenineve, që bllokojnë një pjesë të konsiderueshme të rrjedhës së ajrit, dhe që shpesh e detyrojnë lagështinë të derdhet në pjesën perëndimore të Italisë, dhe në të njëjtën ditë edhe mbi Kroaci?– shpjegon Mastrantonas.

Sipas shkencëtarëve, modelet aktuale të parashikimit të motit, mund të japin tashmë informacione të besueshme në lidhje me ndryshueshmërinë e motit në shkallë të gjerë deri në 3 javë përpara, një afat kohor i njohur si shkalla nën-sezonale.

?Hapi tjetër i studimit, do të jetë përcaktimi i besueshmërisë së modeleve më të fundit të parashikimit të motit në parashikimin e 9 modeleve të identifikuara. Synimi ynë është që ta përfshijmë një informacion të tillë, tek modelet e reja të parashikimit që informojnë mbi motin ekstrem gjatë Mesdheu në shkallët nën-sezonale?- sqaron profesor Matshullat./Përshtatur nga CNA.al

Burimi:  https://www.eurekalert.org/pub_releases/2021-02/uof-nso021921.php





Lajmet e fundit nga