A mund të ketë një parkim nën një park?

13 Janar 2016, 10:48, Aktualitet CNA

Nga Blendi Salaj

Parkimi nëntokësor që planifikohet të ndërtohet tek Parku Rinia ka ngjallur debate në mediat, ku Fatos Lubonja e ka quajtur një krim ndaj Tiranës(link is external) ndërsa opozita është shprehur se do të padisë kryetarin e bashkisë(link is external) për mungesën e transparencës në këto vendime të marra. Që Tirana vuan për parkim, këtë e kemi thënë dhe përsëritur po aq herë sa ç’kemi thënë e përsëritur se Tirana vuan për hapësira të gjelbërta. Ndaj u bëra kurioz dhe po kërkoja të gjej nëse ka sot në botë garazhe të tillë nëntokësorë, dhe nëse është e mundur të kesh një park, me pemë e bar mbi një parkim 4 katësh për 1000 makina.

Arrita të gjej disa shembuj. Më i miri në mendimin tim ishte një projekt i realizuar në Savana, Xhorxhia në Shtetet e Bashkuara. Kam patur fatin e mirë ta vizitoj këtë qytet me koloni artistësh, plot gjelbërim dhe pemë shekullore. Aq të dhënë janë pas hapësirës në Savana sa para pak kohësh, vendosën të shembinin një strukturë mbitokësore të njohur si “The City Market Parking Structure” për ta zëvendësuar me një parkim nëntokësor, mbi të cilin qëndron një park me gjelbërim dhe shatërvanë që quhet Ellis Square. Parkimi nëntokësor në Savana mban pak më shumë se 1000 makina, pra është pak a shumë njësoj i madh me atë që do të ndërtohet tek Parku Rinia, dhe është funksional që në pranverën e vitit 2008.

Fotoja më lartë është shkrepur gjatë punimeve në vitin 2007. Ndërsa fotoja më poshtë tregon Ellis Square të përfunduar. Shumë imazhe në Google tregojnë sesi ky vend frekuentohet nga famijarë dhe fëmijë që lagen tek shatërvanët në ditë(link is external) të(link is external) nxehta(link is external).

Një shembull tjetër vjen nga Bruklin, Nju Jork dhe quhet Willoughby Square. Ky projekt është ende në ndërtim, dhe slogani i projektuesve për të është: Park Above, Parking Below. Parkimi në Willoughby Square(link is external) do të përfundojë në vitin 2016 dhe përshkruhet si një vend që sjell sëbashku bukurinë dhe dobinë. Struktura nëntokësore ka 5 kate dhe mban mbi 700 makina, ndërsa mbi të, parku që e quajnë “crown jewel” të projektit të rizhvillimit të qendrës së Bruklinit. Imazhi i vizatuar në krye të faqes është nga ky projekt, ndërkohë që parku mbi garazh parashikohet të ofrojë këtë pamje pas përfundimit.

E mira e parkut në Bruklin është se garazhi përdor teknologji moderne, ku makinat zbresin dhe parkohen me ashesorë të automatizuar, duke reduktuar kështu ndjeshëm gazrat e lëshuar nga mjetet, e duke e bërë më të thjeshtë për drejtuesit të cilëve nuk ju duhet të vijnë vërdallë në labirithin e nëndheshëm në kërkim të një vendi të lirë. Në fund, unë mbetem vetëm një qytetar i interesuar për më të mirën në Tiranë, ku siç thashë, duhen edhe parqet, edhe parkingjet. Në asnjë mënyrë nuk tentoj të hiqem si ekspert, por duket se zgjidhje si këto nuk janë ekzaktësisht “shpikje shqiptare”, dhe nga sa po shoh, nuk përbëjnë krim mjedisor por zgjidhje moderne që kursejnë hapësirat mbi tokë nga garazhet e larta (që janë të dobishme por boll të shëmtuar) duke i ndërtuar strukturat nën dhe.