A mund t'ju bëjë hiperaktivë konsumi i sheqerit?

8 Nëntor 2025, 09:41, Shëndeti CNA

Është një paralajmërim i transmetuar brez pas brezi: nëse i jepni një fëmije shumë ëmbëlsira, ai “do të kërcejë nga muret”. Por a ka ndonjë provë shkencore që sheqeri na bën të ndihemi më të etur? Jo ende, thotë Amanda Avery, një profesoreshë e asociuar në të ushqyerit dhe dietologjinë në Universitetin e Nottinghamit.

Ajo thotë se ka teori që lidhin sheqerin me ndryshimet në sjellje. Njëra rrjedh nga mënyra se si sheqeri aktivizon sistemin e shpërblimit të trupit, duke shkaktuar një shpërthim dopamine - neurotransmetuesi që “të bën të ndihesh mirë”.

“Rritjet e niveleve të dopaminës mund të lidhen me ndryshimet në sjellje, të cilat mund të përfshijnë periudha hiperaktiviteti”, thotë Avery.

Një teori tjetër përqendrohet në mënyrën se si ngrënia e shumtë e sheqerit mund të shkaktojë rritje të niveleve të glukozës në gjak dhe më pas rënie të shpejtë, gjë që njihet si hipoglicemi reaktive. Kjo mund të shkaktojë ndryshime në sjellje, disa prej të cilave mund të interpretohen si hiperaktivitet.

Hiperaktiviteti është subjektiv: atë që një prind mund ta quajë hiperaktiv, një tjetër mund ta shohë thjesht si energjik.

Megjithatë, ka pak prova për të vërtetuar këto teori. Jo vetëm sepse hiperaktiviteti, jashtë kontekstit të tij klinik si simptomë e çrregullimit të hiperaktivitetit të mungesës së vëmendjes (ADHD) është subjektiv: “Ajo që një prind mund ta quajë hiperaktiv, një tjetër mund ta shohë thjesht si energjike”.

Hulumtimet deri më tani kanë gjetur vetëm lidhje të kufizuara midis konsumit të sheqerit dhe sjelljes hiperaktive, kryesisht te fëmijët e diagnostikuar tashmë me ADHD. Lidhjet më të forta shfaqen me pijet e ëmbla që përmbajnë shtatë ose tetë lugë çaji sheqer në një porcion, të cilat gjithashtu përmbajnë aditivë dhe kafeinë, duke e bërë të vështirë izolimin e sheqerit si fajtor. Disa studime mbi kafshët, por jo mbi njerëzit, kanë treguar se ata që ushqeheshin me dieta me shumë sheqer në fillim të jetës kishin më shumë gjasa të tregonin hiperaktivitet më vonë.

Pra, a na bën sheqeri hiperaktivë? Deri më tani, nuk është vërtetuar se po. Megjithatë, thotë Avery, shumica prej nesh hanë më shumë sheqer sesa është e shëndetshme dhe duhet të përpiqemi ta zvogëlojmë konsumin e tij./ CNA, përkthyer nga "The Guardian"