“Grabitja e arit dhe luga e floririt”/ Autori Viron Prodani sjell librin e ri për lexuesit

29 Janar 2025, 10:46, Kulturë CNA

Autori Viron Prodani ka sjellë një tjetër libër për lexuesit, “Grabitja e arit dhe luga e floririt”, një libër, i cili zbulon dokumente dhe të dhëna se si sistemi komunist grabiti arin dhe pasuritë e tjera të krijuara nga familjet shqiptare ndër vite.

Në libër evidentohet se në periudhën nga viti 1945 deri në vitin 1956, kur qeveria komuniste sapo erdhi në pushtet, iu “vërsul” grabitjes së pronave të paluajtshme e të luajtshme, arit dhe sendeve të tjera me vlerë.

Për realizimin e kësaj politike, nxori Ligjin Nr.20, datë 15.12.1944 “Mbi ndalimin e eksportimit të metaleve me vlerë (ar dhe argjend, platin e gur të çmuar, në çdo trajtë si monedhë, shufër, sende stolie etj.) dhe mbi ndalimin e eksportimit të prodhimeve të tokës dhe të prodhimeve të fabrikuara.

Ligje e dekrete të tjera me karakter ekonomik, financiar dhe politik pasuan dhe qëllimi i tyre ishte asgjësimi i pronës private, vendosja dhe likuidimi politik, pse jo edhe fizik, i shtresave intelektuale, të pasura dhe të mesme, që zhvillonin aktivitet tregtar dhe prodhues.

Prodani në librin e tij ka paraqitur ligjet, dekretet, vendimet, udhëzimet ku përmenden ndër të tjera: Tatimi i Jashtëzakonshëm i Fitimeve të Luftës për periudhën 1939-1944, Tatimi i Njëhershëm i vitit 1948 dhe Sekuestrimi i Arit. Këto ligje dhe dekrete janë nxjerrë në funksion dhe zbatim të njëra-tjetrës me synimin final zhvatjen e pasurisë së qytetarëve nga sistemi komunist.

“Grabitja e arit dhe luga e floririt”/ Autori Viron Prodani sjell

Me marrjen e pushtetit, qeveria komuniste shtetëzoi bankat dhe ngriti një sistem bankar të tillë, me qëllim që të arkëtonte sa më shumë tatim të jashtëzakonshëm, të grumbullonte nga individët sa më shumë sasi ari, monedha të tjera që ata kishin akumuluar prej vitesh. Në 2-3 vjet u zhbë gjithçka që ishte krijuar deri atëherë në sektorin privat.

“Grabitja e arit dhe luga e floririt”/ Autori Viron Prodani sjell

Është i madh numri i familjeve që u është sekuestruar ari, bizhuteritë dhe që nuk figurojnë në listat e Bankës së Shqipërisë ose Degëve të Punëve të Brendshme. Po kështu, ka familje që u janë sekuestruar më shumë ar dhe bizhuteri se sa u janë regjistruar në proces verbalet e mbajtura.

Për këtë qëllim krijimi i Bankës së Shtetit Shqiptar më 13 janar 1945, i dha të drejtën asaj, që të mbante në ruajtje vlera në ar dhe argjend. Punonjësit e Degëve të Ministrisë së Brendshme, kanë ushtruar kontrolle për të zbuluar arin e fshehur duke bërë bastisje dhe sekuestruar jo vetëm monedhat dhe arin, por edhe sende të tjera me vlerë. Në zbatim të këtyre masave, nga punonjësit e degëve të punëve të brendshme është ushtruar dhunë fizike e psikologjike, deri në burgosje. Prodani vijon të rendisë emrat e disa prej familjeve të cilave u është sekuestruar ari.

Sipas autorit në dokumente paraqiten shifra të ndryshme për sekuestrimin e pasurive. Sipas listës së Bankës Kombëtare, ar i sekuestruar nga monedhat, si dhe ar i sekuestruar nga procesverbalet rezulton të jetë 3.51 tonë. Argjendi i sekuestruar për vitet 1949-1952 është 930 kg. Bizhuteri të sekuestruara, 6.000 copë (sipas Bankës së Shqipërisë, deri në vitin 1954 janë 5.023,572 lekë). Por këto shifra duhen marrë me rezerva, pasi sipas autorit, një pjesë e madhe nuk e kanë dorëzuar arin dhe disa e kanë fshehur apo groposur, ndërsa një pjesë besohet se nuk është dorëzuar nga Ministria e Brendshme në Bankën e Shtetit.

Prodani thekson se problemin e grabitjes se arit, mund ta zgjidhë vetëm një Komision Parlamentar që të ketë të drejtë të kontrollojë të gjitha dokumentet e Ministrisë së Brendshme. Krimi i grabitjes së arit nga qeveria komuniste është i ndjeshëm jo vetëm për ato që u grabitën, por për gjithë shqiptarët. Në përfundim autori shtron pyetjen: Ku shkoi i gjithë ky ar? Dhe përgjigjja vjen po nga Prodani: Harruat ju se për 45 vjet keni ngrënë me lugë prej floriri?!/ CNA