Shërbimi i BE-së për ndryshimet klimatike: 2025, viti i tretë më i ngrohtë i regjistruar ndonjëherë

14 Janar 2026, 07:50, Kosova & Bota CNA

Shërbimi i BE-së për ndryshimet klimatike: 2025, viti i

Viti 2025 ishte viti i tretë më i ngrohtë i regjistruar ndonjëherë në nivel global, sipas të dhënave të publikuara nga Qendra Evropiane për Parashikime të Motit me Afat Mesëm (ECMWF), e cila operon Shërbimin e Ndryshimeve Klimatike Copernicus (C3S) dhe Shërbimin e Monitorimit të Atmosferës Copernicus (CAMS).

Temperaturat globale ishin 1.47 °C (2.65 °F) mbi nivelet para-industriale (1850-1900), pak më të ftohta se viti 2023 me 0.01 °C dhe 0.13 °C më të ulëta se viti 2024, viti më i ngrohtë i regjistruar ndonjëherë.

Temperatura mesatare nga viti 2023 deri në vitin 2025 tejkaloi 1.5 °C mbi nivelet para-industriale, duke shënuar periudhën e parë trevjeçare që tejkaloi limitin afatgjatë të ngrohjes së Marrëveshjes së Parisit.

Bazuar në shkallën aktuale të ngrohjes, pragu prej 1.5 °C i marrëveshjes mund të arrihet deri në fund të dekadës, më shumë se një dekadë më herët se sa ishte parashikuar kur u nënshkrua marrëveshja.

Temperaturat e ajrit mbi tokë ishin të dytat më të ngrohta të regjistruara ndonjëherë, ndërsa Antarktida regjistroi temperaturën e saj më të lartë vjetore dhe Arktiku të dytin më të lartë. Temperaturat e sipërfaqes së detit ishin gjithashtu ndër më të lartat e regjistruara.

"Raporti konfirmon se Evropa dhe bota janë në dekadën më të ngrohtë të regjistruar ndonjëherë. Përgatitja dhe parandalimi mbeten të mundura, por vetëm kur veprimi udhëhiqet nga prova të forta shkencore", tha Drejtori i Përgjithshëm i ECMWF, Florian Pappenberger.

Nxehtësia ekstreme në vitin 2025 u shkaktua kryesisht nga akumulimi i gazrave serrë, emetimet e vazhdueshme dhe ulja e thithjes së karbonit nga rezervuarët natyrorë. Temperaturat e larta të sipërfaqes së detit, të ndikuara nga El Nino dhe ndryshueshmëritë e tjera të oqeanit, gjithashtu kontribuan. Ndërsa temperaturat tropikale ishin pak më të ulëta se në vitet 2023-2024, rajonet polare përjetuan ngrohtësi rekord.

Evropa pa vitin e tretë më të ngrohtë të regjistruar ndonjëherë, me një temperaturë mesatare prej 10.41 °C, 1.17 °C mbi mesataren e periudhës 1991-2020. Në shkurt, mbulesa e kombinuar e akullit detar polar ra në shkallën e saj më të ulët që nga fillimi i regjistrimeve satelitore në fund të viteve 1970.

"Aktiviteti njerëzor mbetet nxitësi dominues i temperaturave të jashtëzakonshme që po vëzhgojmë. Gazrat serrë atmosferikë janë rritur vazhdimisht gjatë 10 viteve të fundit. Atmosfera po na dërgon një mesazh dhe ne duhet ta dëgjojmë", tha Laurence Rouil, drejtor i CAMS.

Gjysma e sipërfaqes tokësore globale përjetoi më shumë ditë se mesatarja me nxehtësi, duke kontribuar në zjarre ekstreme në Evropë, Amerikën e Veriut dhe rajone të tjera. Emetimet që rezultuan degraduan cilësinë e ajrit dhe paraqitën rreziqe për shëndetin e njeriut. /CNA