Ndërprerja e tregtisë së naftës nga lufta/ Si po paraqet rreziqe në rritje për ekonominë globale?

4 Mars 2026, 07:28, Kosova & Bota CNA

Ndërprerja e tregtisë së naftës nga lufta/ Si po paraqet

Lufta në Lindjen e Mesme po paraqet rreziqe në rritje për ekonominë globale, me çmimet e naftës dhe gazit natyror që po rriten ndjeshëm ndërsa tregjet e aksioneve bien. Lindja e Mesme është një prodhuese e madhe e naftës dhe gazit natyror, por eksportet e saj të energjisë janë ndaluar kryesisht nga pjesa tjetër e botës për shkak të mbylljes efektive të Ngushticës së Hormuzit.

Irani është zotuar të sulmojë anijet që përpiqen të kalojnë nëpër Ngushticë, zakonisht një kanal për rreth një të pestën e prodhimit global të naftës dhe gazit natyror të lëngshëm çdo ditë. Republika Islamike ka sulmuar gjithashtu infrastrukturën energjetike në të gjithë rajonin, duke bërë që disa prodhues të ndalojnë prodhimin dhe duke rritur rrezikun që furnizimet globale të pengohen.

Tregjet po e ndiejnë presionin. Të martën, çmimi i benzinës në SHBA shënoi rritjen më të madhe ditore që nga viti 2005, kur goditi uragani "Katrina". Tregjet aziatike gjithashtu ranë ndjeshëm në orët e para të mëngjesit të së mërkurës, pasi shumë vende në rajon furnizohen me shumicën e naftës bruto dhe një pjesë të konsiderueshme të gazit nga shtetet e Gjirit.

Ekonomistët kanë paralajmëruar se inflacioni mund të rritet dhe rritja ekonomike të ngadalësohet në të gjithë botën nëse konflikti në Lindjen e Mesme zgjatet. Në terren, kjo përkthehet në kaos.

Junta ushtarake në pushtet e Mianmarit njoftoi të mërkurën një sistem racionimi të karburantit për shkak të konfliktit. Sipas "Reuters", makinat private me targa me numër çift do të lejohen të qarkullojnë vetëm në datat çift, dhe e njëjta gjë vlen edhe për targat me numër tek në datat tek.

Në Tajlandë, autoritetet u kanë kërkuar banorëve të mos panikosen për të blerë dhe grumbulluar karburant dhe kanë inkurajuar punonjësit e qeverisë të punojnë nga shtëpia për të kursyer karburant. Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, urdhëroi të martën sigurimin dhe garancitë e SHBA-së për anijet që udhëtojnë nëpër Gjirin Persik dhe duke sugjeruar që marina do të shoqëronte tankerat përmes ngushticës nëse është e nevojshme.

Por nëse konflikti zgjatet, kjo situatë mund të nxisë një krizë humanitare në Lindjen e Mesme, sipas shefit humanitar të OKB-së, Tom Fletcher. Ai paralajmëroi se çmimet e ushqimeve do të rriten ndjeshëm, sistemet shëndetësore do të shtrëngohen dhe furnizimet bazë do të pakësohen në vendet që mbështeten në importe. /CNA