From cellars to the table/ Uncontrolled alcohol increases poisoning cases in Korça

2023-08-12 11:04:00, Sociale CNA

From cellars to the table/ Uncontrolled alcohol increases poisoning cases in

Every day, patients arrive at the emergency room of the Regional Hospital of Korça intoxicated by the use of alcohol produced in the brothels and houses of Korça.

According to Dhorjela Çule, the phenomenon of illegal production of alcohol is spreading every day and no institution is taking over the control of this activity which seems to be bringing consequences to the health of the citizens.

Çula talked to some residents of Korça who tell about the health problems they encountered due to the use of alcohol produced in the basements of houses in Korça.

Agim R., 52 years old, lives in a suburban district of the city of Korça. A month ago, he went to the emergency room of the regional hospital in serious condition due to alcohol intoxication. The 52-year-old claims that he is addicted to alcohol, but he has never been poisoned before.

"Almost every day I consume alcohol in a bar in the neighborhood and I had no problems. A month ago I ended up in the hospital. I remember drinking vodka and brandy, but I don't know how much I consumed. After spending a few hours in the emergency room, I was taken by ambulance to Tirana because my condition worsened due to heart problems," he recalled.

The summer season has significantly increased the cases of people who seek medical help at the Korça Regional Hospital, as a result of the consumption of uncontrolled alcoholic beverages or in large quantities. In most cases, they receive the first medical aid in the emergency and do not present complications, but there are also more serious cases when the patients go to Tirana.

The doctor of the Emergency Service at the Korca hospital, Paola Vasili, said that during the summer, the number of patients seeking medical help due to alcohol consumption increases.

"The use of alcohol by young people has increased dramatically. Near the emergency service, drunken young people, irregular alcohol users, appear almost every day", she said.

Vasili says that apart from the large amount consumed, the reason for poisoning is also the "quality of the products consumed", which is often the cause of cases of alcohol poisoning.

The Regional Hospital of Korça has long faced a shortage of specialized toxicologists, which forces this institution to send patients in serious condition to Tirana.

The director of the hospital of Korça Litian Broka said that in the absence of a toxicologist, cases of alcohol poisoning are treated by emergency doctors and when necessary, patients are sent to QSUT for specialized treatment.

The presence of uncontrolled products is not only visible at the hospital doors, where poisoned patients end up. AM, the former sales manager of one of the licensed wineries in Korçë, who asked not to be identified, told BIRN that apart from artisanal brandy, bars, especially those in the suburbs, were constantly selling colored drinks produced in cellars and uncontrolled.

"In most cases, these businesses received part of their supply from wineries and the rest from informal producers. In the bars of the suburbs and those within the neighborhoods, alcoholic beverages of informal producers dominate," he explained, while adding that the drinks with the highest consumption in the city of Korça are wine, brandy, cognac, brandy and vodka.

But the institutions responsible for food control seem resigned as they pass responsibilities to one another.

“AKU si autoriteti kompetent në vend për garantimin e sigurisë ushqimore ushtron aktivitetin e tij, duke kryer kontrolle vetëm në subjekte të regjistruara, të cilat ushtrojnë aktivitetin e tyre në fushën e ushqimit”, tha AKU në përgjigje të një kërkese për informacion.

Policia e Korçës, e cila duhej të hetonte rastet e prodhimit të paligjshëm, nga ana e saj thotë se pret sinjalizimet nga AKU.

“Është detyrim i AKU të sinjalizojë dhe japë informacion në raste të konstatimit të prodhuesve të paligjshëm të alkoolit”, tha policia.

Nga bodrumet në tavolinë

Prodhimi i pijeve alkoolike në qytetin e Korçës ka një historik të hershëm që nis me ndërtimin e Kombinatit të Sheqerit në Maliq rreth viteve ‘60, pjesë e të cilit ishte edhe Fabrika e Alkoolit ku prodhimi kryesor ishte vodka, e cila njihet si pija më popullore në kohën e komunizmit.

Më pas në qytetin e Korçës u hap Fabrika e Pijeve dhe Konservimit, ku gama e prodhimeve ishte mjaft e gjërë dhe një pjesë e tyre siç ishte konjaku “Skënderbeu” e bënë të njohur Korçën dhe Shqipërinë e periudhës komuniste në vende të ndryshme të botës.

Korça ka pasur traditë të hershme të prodhimit të konjakut. Rreth vitit 1870, inxhinieri Theodhoraq Kondakçi themeloi Shtëpinë Industriale në Korçë, ku nisi të prodhonte konjak me një formulë që e kishte trashëguar nga i ati.

Gjatë periudhës së komunizmit industria e prodhimit të alkoolit u zgjerua edhe më shumë me produkte të tjera siç ishin rakia, vodka, fërneti dhe likeri. Në këtë kohë Korça njihej jo vetëm si prodhuese, por edhe si një zonë me konsum të lartë alkooli në shkallë vendi për shkak të dimrit të gjatë dhe të ashpër.

Pas ndryshimit të sistemit vetëm teknologët ushqimorë të fabrikave dhe kantinave arritën të punësohen në subjekte private të prodhimit të pijeve alkoolike tradicionale të zonës, ndërkohë që një pjesë e mirë e ish-punonjësve e shfrytëzuan eksperiencën e tyre për të prodhuar pijet në kushte shtëpie, kryesisht në bodrume.

Avni Xh. 70 vjeç, së bashku me motrën e tij kanë më tepër se 20 vite që prodhojnë dhe tregtojnë pije alkoolike që i prodhojnë në shtëpi.

Ata kanë përshtatur në ambientet e shtëpisë së tyre private, një hapësirë për të prodhuar pije të ndryshme alkoolike, por kryesisht konjak të cilin më pas e shesin në bare. 70 vjeçari thotë se ai dhe motra e tij dikur kanë qenë punonjës të fabrikës së konjakut në Korçë, e njohur për prodhimin e konjakut “Skënderbeu”.

Pas mbylljes së fabrikës, ata vendosën që të vazhdonin profesionin duke hapur vetë një minikantinë dhe gradualisht kërkesa për prodhimin e tyre nisi të rritej. Sot ata furnizojnë dhjetëra lokale lagjesh ndërsa Avniu tregon se klientela ju drejtua vetë për shkak të eksperiencës së gjatë në fabrikën e dikurshme të konjakut. Pavarësisht se prodhimi dhe tregtimi i pijeve alkoolike në Korçë është jashtë çdo kontrolli, ai garanton se pijet janë cilësore dhe nuk paraqesin asnjë rrezik për shëndetin e konsumatorëve.

“Motra ime është e vetmja në Korçë që di formulën e prodhimit të konjakut “Skënderbeu”, ndaj kemi pasur vazhdimisht punë dhe nuk kanë munguar klientët. Të gjithë e dinë që ajo ka punuar aty dhe ne kemi ruajtur të njëjtën mënyrë prodhimi. Nuk jemi të shqetësuar se mund të na vijnë kontrolle dhe të na mbyllin, por frika e vetme është që pronarët e lokaleve që marrin pijet tona nëse kontrollohen nga inspektorët mund të na ekspozojnë.”- tha ai.

Konjaku, fërneti dhe vodka janë tre produktet kryesore që kërkohen kryesisht në lokalet e lagjeve ndërsa sipas Avniut konsumi i tyre rritet disa herë më shumë në stinën e dimrit.

“Tani në verë mund të tregtoj 20-30 litra konjak në javë, por dimri ka më shumë kërkesë. Nuk ka një sasi fikse, varet si është kërkesa sepse ka ndodhur që kaq litra mund t'i kem shitur edhe brenda së njëjtës ditë”- shpjegoi ai duke shtuar se klientët e tij i kanë treguar që konjaku dhe fërneti janë dy prej pijeve që preferohen të konsumohen më së shumti në mëngjes, shoqëruar me kafe.

Mungesa e kontrollit sjell pasoja

Pavarësisht se prodhimi i pijeve alkoolike në mënyrë artizanale është fakt i njohur, institucionet që kontrollojnë sigurinë ushqimore, shprehen se nuk kanë tagër për të vepruar mbi to. Vetë Autoriteti Kombëtar i Ushqimit pohon se prodhuesit e palicencuar të pijeve alkoolike nuk janë objekt i punës dhe veprimtarisë së këtij institucioni. AKU ushtron kontrolle të vazhdueshme tek prodhuesit e licencuar dhe tek njësitë e shërbimit që i tregtojnë ato.

“Subjektet e pa regjistruara nuk janë objekt kontrolli i Autoritetit Kombëtar të Ushqimit.” – sqaron AKU në përgjigjen e kërkesës për informacion.

AKU thotë se në subjektet me licenca ata kanë bërë 6 kontrolle dhe nuk kanë gjetur shkelje të rënda. E vetmja parregullsi e konstatuar ka qenë në lidhje me sistemimin e pijeve në njërin prej subjekteve për të cilin AKU ka vendosur masën administrative “paralajmërim”.

Edhe Instituti i Shëndetit Publik, i cili luan një rol të rëndësishëm për të mbrojtur shëndetin e popullatës, thotë se nuk i ka në objektin e punës prodhuesit e alkoolit artizanal.

“Sa i përket pijeve alkoolike të prodhuara në mënyrë ilegale, të palicencuara apo artizanale, ato nuk janë në kompetencat e Institutit të Shëndetit Publik”- thuhet në përgjigjen e kërkesës për informacion.

Kodi Penal parashikon i vepër penale i prodhimit dhe tregtimit të kundërligjshëm të produkteve industrial dhe ushqimore sipas nenit 288 dhe 288/a, ngarkon Policinë e Shtetit dhe organet e tjera ligjzbatuese me përgjegjësinë për identifikimin dhe ndëshkimin e prodhuesve dhe tregtuesve informal.

Por policia e Korçës bën të ditur se gjatë këtij viti nuk ka pasur asnjë rast të procedimit për këto dy vepra penale ndërsa ia kalon përgjegjësitë AKU, që sipas policisë duhet të sinjalizojë dhe japë informacion në raste të konstatimit të prodhuesve të paligjshëm të alkoolit.

Mjekët e spitalin të Korçës nga ana tjetër janë të shqetësuar se kjo mungesë kontrolli dhe alkooli i lirë në qarkullim, po sjellin më shumë raste të toksikuarish që shpesh rrezikojnë jetën.

Doctor Paola Vasili says that especially young people should be careful and avoid the dangerous trend of combining the consumption of alcoholic beverages with that of narcotics.

"The use of alcohol, especially on hot summer days, increases dehydration, causes increased blood pressure values, heart attacks, brain problems such as memory loss, difficulty speaking," she concluded.