For the "patriots" affected by the occupation of the Orthodox Church, and others

2025-01-26 21:40:00, Opinione Mero Baze

For the "patriots" affected by the occupation of the Orthodox Church,

Mero Base

I have received a flood of comments, mostly banal and not worth considering, about the role of Archbishop Anastasios at the head of the Orthodox Church of Albania. But since most of them reflect a mentality that is representative of our society with four religions and a sophisticated legend about coexistence between them, of course I have to give an answer.

When religion was revived in Albania after 1990, most of us were atheists. I was born right when the churches and mosques were destroyed and I first heard about them when they started to be rebuilt after 1990.

In 1991, we judged the arrival of Archbishop Anastasios as atheists, while he judged his mission as a servant of the Orthodox world. Of course, there were tensions against him. To many Albanians who had forgotten what faith was, the arrival of a Greek cleric with so much authority seemed like a conspiracy. Archbishop Anastasios himself seems to have been most aware of this, as he never fought his haters.

Archbishop Anastasios Janullatos

But the same thing did not happen with the establishment of the Muslim community or the Catholic churches and Bektashi tekkes.

The Catholic Church also sent Italian bishops, but no one complained. Three of them, I believe, still serve with respect in our country.

The Muslim community built almost no mosques with its own funds, but there was no Arab, Turk, or Lebanese who did not become householders within the Muslim community, giving donations and promoting currents of political Islam that were not at all in the tradition of the Albanian Muslim community.

The only ones that were revived on their own were the Bektashi tekkes, due to the fact that they have a special way of financing since most of them have a mystical date where believers gather and donate aid to the tekke. This has led to them being renewed little by little only with the help of their believers and they are where they are.

These are also the most tolerant and friendly towards the Orthodox.

So, there was nothing different about the way other religious communities were established than the Orthodox, but all the hatred and attack was directed at the Orthodox Church. It is a shame that should be noted in the history of the fiction of religious coexistence.

Further, when the churches and mosques were rebuilt and began their normal life, it turned out that Archbishop Anastas had established a church with Albanian servants, with priests educated in the seminaries that he himself had established in Albania, and that today there is a synod with an absolute Albanian majority.

Archbishop Anastasios Janullatos

Shikoni pak komunitetin mysliman. Për turpin tonë të përbashkët, kemi dhjetë vite që bëjmë debat nëse Kryetari i Komunitetit Mysliman është mbështetës i Erdoganit apo Gylenit. Nuk e vë njeri fare në dyshim që i përket Turqisë, por puna është me kë është ky në Turqi.

Nuk kam parë askënd të pyesë nëse ky zotëri duhet të jetë i Shqipërisë, dhe nuk ka rëndësi nëse është i Ramës apo i Berishës, por të jetë të paktën me Shqipërinë. Jo. Gjithë debati krejt i sinqertë dhe i pacipë njëkohësisht është se ky kryetar aktual, madje dhe ai më parë, janë me Gylenin. Dhe këtë të fundit nuk e lënë të shkelë as në Xhaminë e Madhe se e ka ndërtuar Erdogani.

Ky është një turp kombëtar që ne e gëlltisim dhe i turremi pastaj në emër të patriotizmit, Kishës Ortodokse pse e ka Kryepeshkopin grek.

Në gjithë xhamitë e Shqipërisë lutjet fetare janë në gjuhën arabe, përveç disa përkthimeve që i bëjnë hoxhallarët sipas qejfit apo sipas atyre që dinë.

Gjithë Kisha Ortodokse e Shqipërisë i ka lutjet në gjuhën shqipe, përjashto kishat e pakicës greke që kanë të drejtën e gjuhës së tyre. Përsëri të gjithë shajnë Kishën Ortodokse të Shqipërisë pse Kryepeshkopi Anastas nuk di mirë shqip.

E njëjta situatë është dhe për financimin e komuniteteve fetare dhe mbijetesën e tyre.

Në fund, kur u mbarojnë gjithë argumentet, dalin e thonë që Kryepeshkopi Anastas është agjent i Greqisë.

Nuk është agjent i Greqisë. Është grek, s’ka pse të jetë agjent i tyre. Ka shanse të jetë vetëm agjenti ynë, sepse nuk është shqiptar.

Fakti që Greqia krenohet me të, duhet të na bëjë ne krenarë për çfarë Kryepeshkopi kemi pasur dhe jo të na turpërojë. Mendoni për një moment se kur ne mburremi me personalitete të mëdha shqiptare që kanë shërbyer në botë, sikur vendet përkatëse t’i shpallin ata agjentë pse i mburim ne si shqiptarë.

Përfytyroni për shembull sikur India ta shpallë Nënë Terezën agjente shqiptare pse ne i kemi bërë buste dhe emrin në aeroport, ndërkohë që ajo nuk ka pasur mundësi të bëjë diçka konkrete për ne.

Kjo është një marrëzi. Si mund të mos mburret Greqia me Kryepeshkopin Anastas? Ai ishte një grek i madh, një dijetar i madh dhe një shërbëtor i madh i botës ortodokse që për Greqinë, ashtu si është gatuar, është e gjithë bota e saj.

Dhe në fund dua të shtoj se mënyra se si ne po sillemi me vdekjen e tij, me patriotizmin tonë të shtirur dhe fals, po dëshmojmë mungesën e kulturës fetare si shoqëri dhe ndikimin e fortë të politikës mbi fenë.

Kremtimi i Liturgjisë Hyjnore në Mitropolinë e Athinës

Kështu kemi qenë gjithmonë. Medi Frashëri në kujtimet e veta përshkruan me aq dhimbje faktin që kur Princ Vidi e çoi në Shkodër të merrte mbështetjen e besimeve fetare atje, i ndodhi një hall. Ipeshkvi i Shkodrës e pranoi me kënaqësi ftesën, por i kërkoi 15 ditë kohë sa t’i vinte përgjigjja nga Austria.

Pastaj shkoi te komuniteti mysliman dhe Kryetari e pranoi me kënaqësi idenë të mbështesnin princ Vidin, por do t’i duhej nja 15 ditë kohë sa t’i vinte përgjigjja nga Stambolli.

Now if we accept these first two as normal and call the third a heresy, it seems we have a problem with the Orthodox world and we should at least bite our tongue.

That the way we are behaving does not embarrass the Archbishop, but us.