The European meeting in Granada/ Many things remain unsaid

2023-10-06 08:53:00, Kosova & Bota CNA

The European meeting in Granada/ Many things remain unsaid

Illustrative photo

Chances are not taken at the high-level meeting of the European Community: Talks are not held between the conflicting parties, Armenia and Azerbaijan or Serbia and Kosovo. And Ukraine receives more support.

The third meeting of the European Political Community (EPC), a community that was created a year ago in Prague, was dominated by one topic, at least in terms of public discourse, Ukraine's struggle to defend itself from Russian aggression, a struggle that it has been going on for 18 months. The most preferred partner in the talks held in the short bilateral meetings was once again, as during the second meeting of the KPE held in Moldova in June, the Ukrainian president, Volodymyr Zelenskyj.

The European Political Community was not created to make official decisions or to formulate statements. It has more to do with some sort of diplomatic bargaining, or speed dating developments. In its framework, the heads of states and governments, who do not meet often otherwise, should meet to have political conversations. Therefore, not only the 27 member countries participate in this community, but also the candidate countries to be admitted to the EU, as well as the ten states that do not want to join the EU. But Russia and Belarus are also almost European countries. The clear signal coming out of this forum is: This is an anti-Russian coalition.

Concerns about unity in Europe

But in Granada, concern was felt, that this coalition is breaking a little. From Hungary, Poland, and maybe after a while from Slovakia, critical voices are heard about the aid given to Ukraine. Some EU diplomats, who do not want to be named, mutter that the climate could deteriorate quickly, not only in Eastern and Central Europe. Even in Spain, the host country of the meeting, critical voices are heard from citizens asking when and how the war in Ukraine will end.

Most of the KPE supports Ukraine's cooperation and victory against Russia. Some countries promised to give more weapons and military equipment for the winter. The Ukrainian President, Volodymyr Zelenskyy, said while being careful that: "The biggest challenge we see is to preserve the unity of Europe, to guarantee the security and stability of our common European home." Zelenskyj spoke as if he were the president of an EU member state. Ukraine, destroyed by the war, wants to become a member of the EU as soon as possible. Before going to Granada, the Ukrainian president assured that he will soon start EU accession talks with Brussels.

EU enlargement until 2030?

Presidenti i Këshillit të Europës, Charles Michel, dha në një intervistë kësaj jave datën e synuar për një pranim të Ukrainës, vitin 2030. Por jo vetëm për Ukrainën dhe Moldavinë, por edhe për gjashtë vendet e Ballkanit Perëndimor, që kanë ngecur prej vitesh në procesin e vështirë të pranimit në BE. Charles Michel pranon njëkohësisht se në situatën e tanishme BE nuk është në gjendje të pranojë asnjë vend të ri anëtar, e aq më tepër popullin 40- milionësh të Ukrainës. Prandaj ditën e premte (6.10.2023) në një takim të nivelit të lartë të 27 kryetarëve të shteteve dhe qeverive të vendeve të BE, që mbahet po ashtu në Granada, do të zhvillohen konsultime për hapat reformues në procesin e marrjes së vendimeven dhe çështjet e buxhetit.

Europës i duhet SHBA në Ukrainë

Në takimin e nivelit të lartë të KPE-së, diskutohet edhe për zhvillimet në SHBA që mund të ndikojnë në Ukrainë. Ndihmat e mëtejshme financiare në nivel miliardash për armatosjen e Ukrainës, mund të mbeten pa u dhënë për shkak të grindjeve për buxhetin që po zhvillohen në Kongresin amerikan. Pa paratë e premtuara nga presidenti amerikan Joe Biden kundrejt aleatëve perëndimorë dhe Ukranës, Ukraina nuk e fiton dot luftën me Rusinë, mendojnë ekspertët ushtarakë. SHBA ka dhënë deri tani 75 miliardë euro për Ukrainën, gati gjysmën e shumës prej 156 miliardë eurosh, të premtuar nga të gjitha shtete europiane bashkë. Pa SHBA nuk mund të bëhet, tha i ngarkuari i BE-së me politikën e jashtme, Josep Borrell. "Ai që kërkon që Putini ta humbasë këtë luftë, duhet të gjejë rrugët që SHBA të vazhdojë të japë ndihmat,” tha kryediplomati i BE-së. Natyrisht që BE mund të japë kontribut më të madh, por "SHBA është si të thuash e pazëvendësueshme në dhënien e ndihmave Ukrainës.”

Presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskyj tha, se është "100 përqind i sigurt” se do të marrë përkrahjen e Shtëpisë së Bardhë dhe dy dhomave të Kongresit.

Azerbajxhani nuk merr pjesë në takim

Krah shumë bisedimeve jozyrtare që u zhvilluan në qendrën e kongreseve të Grandadës, të siguruar sikur të ishte një fortifikatë, dy takime që nuk u zhvilluan tërhoqën vëmendjen. Presidenti azerbajxhanas, Ilham Aliyev, nuk u shfaq në takime. Trupat e tij sulmuan dy javë më parë enklavën e banuar nga armenët në malin Karabah, duke shkaktuar një largim masiv të 120 mijë armenëve. Në Granada ishte planifikuar të mbahej një takim me presidentin armen, Nikol Paschinjan, ndërmjetësuar nga Franca, Gjermania dhe BE, për të biseduar për hapat që duhen hedhur për të arritur paqen. Presidenti i Këshillit të BE, Charles Michel, tha se është "i shokuar" për sulmin e Azerbajxhanit dhe i premtoi Armenisë përkrahje më të madhe edhe për strehimin e refugjatëve. BE kërkon ta afrojë Armeninë më shumë me BE-në, pasi ky vend ka qenë deri tani i afërt me Rusinë.

Serbia dhe Kosova nuk flasin me njera-tjetrën

Një takim tjetër që mund të zhvillohej në Spanjë për një konflikt akut, ishte ai midis Serbisë dhe Kosovës, përfaqësuar në takimin e KPE me presidentët e tyre. Por presidentja kosovare Vjosa Osmani tha, se Kosova është viktimë e sulmeve serbe. Nuk ka kuptim të takosh "agresorin” Aleksandar Vuçiq. BE duhet të vendosë më parë sanksione kundër Serbisë. Vuçiq tha në anën tjetër të Qendrës së Kongreseve, se kriza do të zgjidhet. Por ai kërkon të bisedojë vetëm me kryeministrin e Kosovës, Albin Kurti.

Sipas Kushtetutës së Kosovës, presidentja Osmani ka detyra kryesisht përfaqësuese. Tensionet midis Serbisë dhe Kosovës, e cila shihet nga Beogradi si pjesë e ndarë nga vendi, janë rritur shumë javët e fundit. 30 milicë serbë sulmuan një fshat në veri të Kosovës. Gjatë sulmit u vra një polic kosovar. Serbia ka dërguar trupat në kufi me Kosovën. NATO përforcoi trupën e KFOR-it të përbërë nga 3400 burra dhe gra, për të përballuar tensionet. Politikisht në Granada pati heshtje të palëve.

Një shans i humbur

Ministrja e Jashtme gjermane Annalena Baerbock, paralamëroi në fillim të kësaj jave, se: "Nuk duhet të ketë përshkallëzim tjetër të ngjarjeve midis Kosovës dhe Serbisë. Procesi politik duhet të vazhdojë." Baerbock i drejtoi një apel Serbisë që të reduktojë numrin e trupave në kufi. Nga pala serbe thuhet se trupa ka arritur sërish në nivel normal. Ministrja e Jashtme kosovare, Donika Gervalla-Schwarz tha në një intervistë se nëse BE dhe NATO durojnë ende mënyrën si sillet Serbia, atëherë një luftë e re do të shpërthejë në Ballkan. Fjalë këto që nuk u përdorën sot në Granada edhe nga presidentja e Kosovës. Serbia dhe Kosova duan të dyja të jenë pjesë e Bashkimit Europian. Serbia është duke zhvilluar bisedimet e pranimit në BE. Kosova është vetëm një vend i mundshëm kandidat për pranim, edhe sepse jo të gjitha 27 vendet anëtare të BE-së, e njohin Kosovën si shtet, mes të cilave edhe Spanja vetë.

Edhe Turqia nuk merr pjesë në takim

Presidenti turk Recep Tayyip Erdogan nuk mori pjesë në takimin e Granadës. Mendohet se atij do i jetë prishur qejfi, që BE nuk donte ta bënte pjesë të bisedimeve me Azerbajxhanin dhe Armeninë për konfliktin në malin Karabah. Pjesëmarrjen e Turqisë e kish kërkuar Azerbajxhani, i cili tradicionalisht ka marrëdhënie të mira me Turqinë. Nga zyra e shtypit të presidentit turk bëhet e ditur se ka pasur vështirësi me organizimin e takimeve. Prandaj nuk u zhvillua edhe një takim i politikanëve të BE me Turqinë, vend kandidat për t`u pranuar në BE. Turqia është duke zhvilluar bisedime me BE që nga viti 2005. Së fundi Erdogan pati kërcënuar me ndërprerjen plotësisht të bisedimeve, të cilat kanë ngrirë prej vitesh për shkak të tendencave autokrate të presidentit dhe keqësimit të marrëdhënieve me BE.

Are such meetings worth it?

Despite the few concrete successes, policy expert Steven Blockmans from the Brussels-based Center for European Policy Studies thinks that the non-binding format of the European Political Community is worth it. "Just the fact that people continue to meet, keep open the possibility of further meetings and possibly constructive approaches, is positive. Without such meetings such opportunities would not exist at all. That's what KPE supporters say," says Steven Blockmans in conversation with Deutsche Wellen. The next KEP meeting will probably be held, this time in Great Britain. The date and place have not yet been announced./ DW