DW analysis: Parliamentary elections in Hungary, answers to the main questions

2026-04-11 15:22:00, Kosova & Bota CNA

The parliamentary elections on April 12th are the most important for Hungary since the end of the dictatorship in 1989 – and they also have historical significance for Europe. Deutsche Welle answers the important questions.

On April 12, Hungary will hold its most important parliamentary elections since the communists voluntarily left power in 1989/90. The question is whether Prime Minister Viktor Orbán and his system of government can be defeated at the ballot box. For the first time since 2010, there is a real chance of a change of power: the opposition is likely to win, led by the conservative Tisza Party and its leader, Orbán's rival Péter Magyar.

In Hungary, these elections are considered a key moment in the country's modern history. At the same time, they are among the most important for Europe in recent years. The result could affect not only the future of the European Union and the level of Russian influence on the continent, but also the further fate of the populist and extreme right in Europe. On the occasion of these elections, Deutsche Welle answers the most important questions.

Is Orban a Dictator?

Since the mid-1990s, Viktor Orbán has transformed his Fidesz party – once the full name of the “League of Young Democrats”, now the “Hungarian Civic Union” – into a strictly disciplined party modeled after the leader, where nothing happens against his will and where the fundamental principle is personal loyalty to him. After Fidesz came to power in 2010, the same logic was extended to the state level.

Today, Viktor Orbán intervenes in the smallest details of the country's governance. Whether it's renovating a building, increasing pensions or geopolitical issues – when talking about government activities, Orbán usually uses the first person singular: "I make a law," "I increase the pension," "I agree with the president." Orbán does not meet all the classic criteria of a dictator – Hungary remains formally a parliamentary democracy with free elections – but he is undoubtedly an autocrat.

How many times has Orbán reformed Hungary?

After his first election victory with a two-thirds majority in the spring of 2010, Viktor Orbán declared the so-called "National Order of Cooperation" (NER). In the state, administrative and judicial apparatus, as well as in the civil service, he undertook a change of elites, placing his loyalists in key positions. Hungary was reorganized as a highly centralized state.

Në tërësi, Orbán e dobësoi sistemin e kontrollit dhe balancës së pushteteve, duke kufizuar ndjeshëm mundësitë për krijimin e kundërpushtetit.Pjesa më e madhe e mediave të shkruara dhe audiovizive u vu – drejtpërdrejt ose në mënyrë të tërthortë përmes kompanive dhe fondacioneve pranë Fidesz-it – nën kontrollin e qeverisë; autonomia e universiteteve u shfuqizua dhe një pjesë e konsiderueshme e pasurive shtetërore dhe publike u vendos nën kontrollin e fondacioneve të afërta me Orbánin. Ekspertët e përshkruajnë Hungarinë si një "sistem hibrid” midis demokracisë dhe diktaturës. Përse shumë hungarezë duan ndryshim pushteti?

Politika ekonomike dhe tatimore e Orbánit favorizon kryesisht klientelën e tij nga shtresa e lartë e klasës së mesme. Gjendja materiale e shumë hungarezëve të tjerë, megjithatë, është përkeqësuar vitet e fundit. Kësaj i shtohet gjendja e dobët e infrastrukturës publike, e sistemit shëndetësor dhe e arsimit, si edhe një pakënaqësi e gjerë për shkak të korrupsionit dhe rasteve të rënda të vetëpasurimit të paligjshëm.

Në të njëjtën kohë, shumë qytetarë në Hungari janë të lodhur nga atmosfera e përhershme e "luftës civile verbale” që krijon Orbáni – për shembull nga paraqitja absurde e Ukrainës si personifikim i së keqes ose nga shpifjet e vazhdueshme ndaj të gjithë kritikëve, të cilët etiketohen si armiq dhe tradhtarë të atdheut.

Përse këto zgjedhje janë të rëndësishme për Europën?

Qëllimi i shpallur i Viktor Orbánit është "pushtimi i Brukselit” dhe shndërrimi i Bashkimit Evropian në një union shtetesh kombëtare politikisht sovrane, të lidhura kryesisht nga interesa të përbashkëta ekonomike. Kryeministri hungarez prej vitesh nxit kundër Bashkimit Evropian dhe, përmes vetove të tij dhe refuzimit për të mbështetur vendime të rëndësishme evropiane dhe të politikës së jashtme, e bllokon aftësinë vepruese të BE?së. Një fitore zgjedhore e Orbánit do të çonte në një dobësim të mëtejshëm të Bashkimit Evropian; një ndryshim pushteti në Budapest, përkundrazi, do ta forconte sërish BE?në.

Përse këto zgjedhje janë të rëndësishme për populistët?

Viktor Orbán konsiderohet modeli më i suksesshëm brenda kampit të populistëve konservatorë të djathtë dhe të ekstremit të djathtë në Evropë – dhe njëkohësisht organizatori i tyre më i rëndësishëm. Askush tjetër nga ky spektër nuk ka arritur ndonjëherë një fitore zgjedhore me shumicë dy të tretash dhe nuk ka qeverisur kaq gjatë sa kryeministri hungarez. Po ashtu, askush tjetër nuk ka investuar kaq shumë energji për ta bashkuar dhe forcuar këtë kamp politik në nivel evropian. Për këtë arsye, rezultati i zgjedhjeve në Hungari është edhe një vendim për të ardhmen e populizmit në Evropë.

Përse këto zgjedhje janë të rëndësishme për Rusinë?

Asnjë shtet tjetër anëtar i Bashkimit Evropian nuk është i lidhur kaq ngushtë me Rusinë sa Hungaria nën drejtimin e Viktor Orbánit. Edhe pse Orbán ka miratuar shumicën e sanksioneve të BE?së kundër Rusisë që nga viti 2014, ai kërkon vazhdimisht heqjen e tyre, imponon përjashtime dhe që nga viti 2022 ka bllokuar, sa herë që ka qenë e mundur, mbështetjen për Ukrainën. Në këtë mënyrë, ai e dobëson dhe e përçan Bashkimin Evropian – një qëllim i shpallur i përbashkët i Orbánit dhe Rusisë. Për Moskën, rrëzimi i Orbánit nga pushteti do të përbënte një humbje të rëndë.

A është e mundur të mposhtet me vota regjimi i Orbanit?

Pas fitores zgjedhore të vitit 2010, partia Fidesz realizoi reforma të thella në sistemin zgjedhor, duke forcuar dukshëm parimin e shumicës – ndryshime që i sigurojnë partisë avantazhe strukturore deri më sot. Nga gjithsej 199 deputetë të parlamentit, 106 zgjidhen në zona elektorale me votim të drejtpërdrejtë dhe me shumicë të thjeshtë. Zonat elektorale besnike ndaj Fidesz-it janë më të vogla, çka do të thotë se aty nevojiten më pak vota për të fituar një mandat parlamentar.

Si pasojë, në zgjedhjet e fundit parlamentare të vitit 2022, partia e Orbánit mori rreth 53 për qind të votave, por fitoi dukshëm më shumë zona elektorale dhe arriti të sigurojë rreth 68 për qind të vendeve në parlament – pra një shumicë absolute.

Hungarezët etnikë nga vendet fqinje të Hungarisë, të cilët zotërojnë shtetësinë hungareze, kanë të drejtë të votojnë për listat partiake dhe të marrin pjesë në zgjedhje përmes votimit me postë. Ndërkohë, emigrantët hungarezë të punës që jetojnë në vendet e Evropës Perëndimore – të cilët priren të jenë më kritikë ndaj Orbánit – mund të votojnë vetëm personalisht, në ambasada dhe në një numër të kufizuar konsullatash, por jo me postë. Ekspertët hungarezë të zgjedhjeve e kritikojnë këtë rregullim si të padrejtë. Si pasojë, një ndryshim pushteti është dukshëm më i vështirë për t'u arritur – por jo i pamundur.

A mund t'i manipulojë zgjedhjet qeveria e Orbanit?

Ekspertët zgjedhorë në Hungari presin që manipulimi i drejtpërdrejtë i votave të mos ndodhë, pasi partia opozitare Tisza ka organizuar një numërim paralel të votave. Megjithatë, në votimin me postë të hungarezëve nga pakicat në vendet fqinje ekzistojnë mundësi manipulimi. Këto vota mund t'i sigurojnë Orbánit një deri në dy mandate shtesë. Po ashtu, blerja masive e votave në rajone të varfra të Hungarisë është aktualisht një temë gjerësisht e debatuar, pasi një film dokumentar e bëri publike këtë praktikë.

Çfarë thonë sondazhet dhe sa të besueshme janë ato?

Hungarian election researchers are convinced that an absolute majority of voters in Hungary want a change of power. Independent polling institutes have been predicting for more than a year an advantage – in some cases clear – of the Tisza party over Orbán’s Fidesz. However, these figures only reflect to a limited extent the real chances of the candidates in the individual constituencies. Furthermore, the Fidesz electorate – mainly elderly people and pensioners in small towns and rural areas – is not fully captured by the polls. For this reason, the predictions may turn out to be inaccurate. However, most election researchers are more likely to expect Orbán to leave power. What will Peter Magyar do if the government changes?

The main goals and projects of Peter Magyar and his Tisza party are to distance Hungary from Russia and to restore the country as a reliable ally of the European Union and NATO. However, not without conditions. In migration policy and that towards Ukraine, Magyar intends to continue partially or even completely the Hungarian line so far – but without open and continuous confrontation with the EU.

In domestic politics, Magyar warns of a tough fight against corruption and announces a "system change". By this he means, among other things, a fairer electoral system, limiting the prime minister's term to two election cycles and the adoption of a new constitution. Orbán and other senior politicians from his circle would have to face charges of corruption and treason.

Will Orbán accept an election defeat?

Viktor Orbán has not yet spoken directly on the issue. He has limited himself to saying that he has won and lost elections during his political career and that Hungary is a democracy.

Could violent unrest arise after the elections?

If Viktor Orbán declares himself the winner of the elections, mass protests are possible and violent clashes are not ruled out, as anger and hatred towards Orbán's regime are already widespread in society. If Orbán loses, it will depend on his stance and his word as a leader whether his supporters will take to the streets en masse or not./ DW