Vacationers in the "war" with mosquitoes/ PIH: The lack of spraying, risks the spread of malaria!

2022-07-04 22:02:00, Denoncim CNA

Vacationers in the "war" with mosquitoes/ PIH: The lack of spraying,

Fiks Fare made an observation on some of the most frequented beaches in Albania, starting from Velipoja, Durrësi, Golemi or beaches in the South of Albania.

Vacationers and residents complain about the presence of mosquitoes, which have not yet been sprayed this year. At the request of the Public Health Institute, the Centralized Purchasing Agency has opened a tender with several lots, but the procedures have dragged on and on. The fund for mosquitoes is 79,238,120 ALL without VAT, or with VAT about 800 thousand euros, but the winner has not yet been announced. In PIH's own documents, it is written that the spraying should have started at the beginning of April. July is coming and it hasn't started yet. On the other hand, the Municipality of Divjaka has allocated 11.2 million new lek for the spraying, overlapping the tenders, but even in that area, vacationers complain about the presence of mosquitoes.

Temperaturat e larta kanë sjellë dyndje në plazhet e Shqipërisë. Pushues të huaj dhe shqiptarë kanë “pushtuar” kryesisht zonat bregdetare, duke filluar nga Velipoja për të përfunduar në Ksamil. Zyrtarët lokalë dhe qendrorë kanë filluar të bëjnë krahasimet e para, duke treguar shifrat sa është vizituar ky e ai vend. Por, në këto zona, kanë filluar edhe problemet e para, si pasojë e burokracive. Fiks Fare bëri një vëzhgim për praninë e mushkonjave në disa plazhe të Shqipërisë, duke filluar pikërisht nga Velipoja. Pushuesit, kryesisht nga Kosova, ankohen për prani të insekteve bezdisës. “Unë jam agronom. Duhet të kishte filluar spërkatja. Me to ‘luftohet’ përherë” thotë një pushues, ndërkohë të tjerë pohojnë se janë disa zona ku nuk është vënë dorë dhe gjithçka është lënë në mëshirë të natyrës.

Por, si është situata në plazhet e tjera, duke filluar nga zonat më të frekuentuara nga pushuesit, plazhi i Durrësit, plazhi i Golemi etj. Edhe në këto zona, banorët ankohen për prani të insekteve bezdisës. “Në mbrëmje vërshojnë. Kemi marrë masat mbrojtëse, por edhe shteti duhet të ishte kujtuar” thonë ata, ndërkohë të tjerë pohojnë se deri më tani s’kanë parë asnjë mjet që mund t’i spërkasë. Fiks Fare bisedoi me z.Alfred Dhuli, Drejtorin e Ndërmarrjes Komunale në Plazh. Ai tha se Bashkia e Durrësit ka bërë një tender për spërkatjen e plazhit, por tani janë në pritje të tenderit të madh.

Por, kush duhet t’a luftojë këtë insekt, prania e të cilit shpesh herë ka sjellë braktisjen e zonave bregdetare?! Instituti i Shëndetit Publik dhe Ministria e Shëndetësisë kanë bërë në të kaluarën tendera për spërkatjen kundër mushkonjave, apo siç e quajnë “dezinsektim të zonave bregdetare dhe urbane”. Janë akorduar qindra milionë lekë për spërkatjen kryesisht të zonave bregdetare, por që ka pasur ankesa të shumta nga banorët dhe pushuesit.

Në pjesën e parë, pushuesit dhe banorët treguan se edhe në vitin 2022, janë të njëjta problematika. Por, a ka filluar spërkatja apo dezinsektimi? Dhe, sa para’ janë akorduar nga buxheti I shtetit? Fiks Fare ka siguruar dokumentet e tenderit që ka hapur Agjencia e Blerjeve të Përqendruara. Sipas një dokumenti, procedurat janë hapur në APP në datën 22 prill 2022. Sipas saj, objekti i tenderit është “shërbim dezinsektimi” i ndarë në 4 lote. Loti i parë parashikonte “shërbim dezinsektimi në zonat bregdetare dhe urbane, Qarqet Shkodër, Lezhë”. I dyti dezinsektimin në qarqet Tiranë Durrës, i treti në Qarkun Fier dhe i katërti në qarkun Vlorë. Fondi, i të katërt loteve, është 79.238.120 lekë pa TVSH, ose me TVSh rreth 800 mijë euro.

Në dokument shkruhet se afati i fundit për paraqitjen dhe hapjen e ofertave ka qenë data 26 maj 2022, por kur jemi në fillim të muajit korrik 2022, fituesi ende nuk është shpallur. Për pasojë, zonat të cilat duhet të spërkateshin, janë nën “pushtetin” e mushkonjave. Fiksi siguroi edhe dokumentet shoqëruese, ku shkruhet se marrëveshja është 24 mujore, ku parashikohet se duhen spërkatur zonat nga Shkodra e deri në Ksamil, duke përfshirë të gjithë zonën bregdetare dhe disa zona urbane si në Shkodër, Lezhë, Tiranë, Durrës, Fier, Vlorë. Ndërkohë, parashikohej në lotin 4 edhe spërkatja në plazhet e Jugut të Shqipërisë, madje edhe zona urbane e Sarandës dhe Parku Kombëtar i Butrintit, dhe zonat përreth tij në Vrinë.

Fiksi shfletoi dokumentet e publikuara nga vetë institucionet shtetërore, ku shkruhet se “procesi i dezinsektimit të mushkonjave që do të zbatohet në 2022-2023 do të bazohet në një program parandalimi dhe kontrolli, i cili synon uljen e dendësisë së mushkonjave në zonat e përzgjedhura nëpërmjet kontrollit të larvave”. Sipas tyre, do të trajtohen sipërfaqe ku do të gjenden vatra pozitive për praninë e larvave të mushkonjave në zona urbane hapësira publike dhe private, në laguna, parqe kombëtare dhe publike, kanale, moçale, puseta, bodrume dhe gropa septike.

ISHP shkruan se në zonat urbane shqetësim përbën edhe mushkonja tigër. Sipas saj, në bazë të monitorimeve entomologjike të kryera deri tani me anë të kurtheve “ovitrap” mushkonja tigër është e pranishme me popullata e mirë-stabilizuara në Tiranë dhe gjithë zonën bregdetare nga Maji deri në Tetor. Pra, duke filluar nga muaji maj! Por, a nuk jemi në fillim të korrikut dhe ende s’ka filluar spërkatja?! Ja çfarë shkruan ISHP-ja; Në ligatinat e zonave bregdetare llojet shqetësuese që mësyjnë në perëndim të diellit nga monitorimet entomologjike të deritanishme kanë rezultuar disa lloje mushkonjash, që mund të zhvendosen në distancë nga 20-40 km. Në disa zona si Gjiri i Lalzit, Divjakë, Darëzezë, Gjiri i Manastirit, Butrint janë gjetur mushkonja Anopheles, vektorë të malaries, ndër të cilat An. sacharovi ka qenë vektori kryesor kompetent për transmetimin e malaries në vendin tonë.

Pra, në mungesë të një dezinsektimi të hershëm, shqiptarët janë të rrezikuar edhe nga përhapja e malaries! Por, kur duhen spërkatur?! “Procesi i dezinsektimit të mushkonjave i pritshëm bazuar edhe në eksperiencat e mëparshme zhvillohet zakonisht nga muaji Prill/Maj deri në Shtator/Tetor” shkruan ISHP-ja!

Megjithatë, siç e shkruam edhe më sipër, spërkatja jo vetëm që s’ka filluar, por nuk ka asnjë shenjë nga procedurat e tenderit. Burokracitë kanë sjellë që pushuesit, përveçse të beydisen nga mushkonjat, të rrezikohen edhe nga sëmundje që përhapen me lehtësi. Fiks Fare u interesua në Institutin e Shëndetit Publik, institucion i cili ka bërë tenderat në të kaluarën dhe duhet të përgatiste dokumentet e tenderit të shpallur nga Agjencia e Blerjeve të Përqendruara. Gazetarët e Fiks Fare kontaktuan me drejtoreshën e ISHP-së, zonjën Eugena Tomini, e cila thotë se ISHP-ja i ka bërë procedurat në kohë, i ka dërguar dokumentet Agjencisë së Blerjeve të Përqendruara dhe tani janë në fazën e tenderit. Sipas saj, tenderi ka disa procedura prandaj është zgjatur në kohë.

Although the 800,000 euro tender includes the spraying of urban and coastal areas in Divjaka, the municipality of that city has accelerated another tender and allocated 11.2 million lek for the disinsection of that area. But despite the fact that this money has been spent, vacationers and residents still complain about the presence of mosquitoes. "There is a large presence of mosquitoes. We haven't seen anyone to spray them" say the vacationers, who even this year, although a large amount of money has been allocated, are still in the "war" with mosquitoes./tch