The fair, the killed taste of the book

2022-11-19 15:58:00, Blog Monika Stafa

November always comes wet in Tirana. And with it the Book Festival. The days of this holiday should be joyful, but the fragile weight that the book carries today brought joy only to one corner of the capital. At the last corner of the "Dëshmorët e Kombit" boulevard, where the fair is being held, as a festival of countless titles, in the Palace of Congresses.

And although there are countless, the taste to select what I need to acquire with time always becomes difficult for me.

What is the reason?

Në Ditët e Librit disa veprimtari u zhvilluan në ambjentet e Pallatit të Kongreseve aty ku dhe stendat me germat e mëdhenj të shtëpive botuese kishin shënuar emrat dhe logot e tyre. Në një prej tyre isha dhe unë. Quhej 'Sofaja e Librit'.

Organizatorët ishin kujdesur në mënyrë të posaçme që cdo gjë të merrte vëmendjen e merituar. Autori dhe lexuesi me median në mes. Deshira per te bere bashke keto komponente ishte dhe synimi i ketyre aktiviteteve qe me shume gjase kane nje profitback te suksesshem.

Në Shqipëri botohen mesatarisht çdo vit 3000 tituj librash e më shumë. Bashkë me titujt që botohen shqip në Kosovë, Maqedoni, Mal të Zi dhe në vende të tjera mund të jetë dyfishi i këtij numri titujsh.

Letërsi shqip botohet edhe në Kroaci, Rumani, Itali, Gjermani, Britani, Greqi, SHBA, Francë. Libri shqip porositet krahas botimeve të tjera prej një shumice bibliotekash universitare e shkencore në Perëndim e në Lindje.

Duke pasur parasysh numrin e popullsisë, kjo është një shifër mjaft e lartë. Por jo gjithçka shprehet në shifra. Ky shpërthim i fuqishëm i dëshirës për botim lidhet edhe me daljen e shoqërisë nga kontrolli ideologjik. Ende sot ne e vuajmë këtë paranojë.

Dihet mirë se në totalitarizëm botimi i një libri ishte para së gjithash status në shoqëri, ishte garanci politike dhe ideologjike, jo vetëm autorësi e autoritet. Njëherësh, kontrolli mbi librin ishte dhe kontroll mbi mendimin. Dhe kjo çoi në një kufizim të njohur të veprimtarisë botuese.

Të gjithë lëvdojnë sasinë e botimeve në 30 vitet e fundme, por njëherësh të gjithë lëvdojnë leximin e dikurshëm. Dhe atëherë lind pyetja: botohet, por për kë? Kush lexon në Shqipëri, kur lexon, çfarë lexon? Shkollat, çfarë “meny-je” librore u ofrojnë nxënësve? Nëse nuk lexohet, çfarë ka ndodhur me leximin?

Në Shqipëri mungon sistemi i garancive të cilësisë së librit, një trupë e denjë autoritetesh me emra publikë.

Cili autoritet dhe mbi ç’parashikime jepet ky kodifikim?

Flitet gjithashtu për ranking dhe rating të librit, por treg dhe konkurrencë që mund të plotësojë këto kërkesa nuk ka.

This may seem like a technical problem that only a handful of professionals care about. But precisely the lack of these quality guarantees has led to the compromising of values, to their underestimation, to the preference of more than average publications over quality ones, to state recognitions.

From the lack of standard legal guarantees in publications, especially in scientific ones, comes the depravity of references, the replacement of professionals by amateurs and, needless to say, even the latter by charlatans.

And finally, I have a question for you, is this also one of the reasons why parents today, on the 4th day of the "Tirana 2022" Fair, rushed to look for any kind of book for their little ones, as long as it was in English?

Ruthless question...