Diplomacia, dhe jo përshkallëzimi ushtarak/ Rruga e vërtetë drejt sigurisë evropiane dhe globale
Bota është në pragun e një katastrofe bërthamore, dhe krye...

Finland's prime minister, Sana Marin, was only 6 years old in 1991. That year, I heard an official in Helsinki complain about Estonia's return to independence. Ruined by communist misrule, it would inevitably be unstable, impoverished and highly criminal.
Pra një katastrofë për Finlandën fqinje. Dhe ai nuk ishte i vetmi që ankohej. Për 30 vite me radhë, vendimmarrësit finlandezë i shpërfillën ankesat ndaj Moskës të fqinjëve të tyre të lulëzuar jugorë. Në vitin 2008, Tarja Halonen, asokohe president i Finlandës, e shpjegoi sjelljen e ashpër të Estonisë ndaj Rusisë me “stresin traumatik post-sovjetik”.
Muajin e kaluar zonja Marin kërkoi falje publike për gabimet e paraardhësve të saj. “Unë e pranoj me sinqeritet se gjatë dekadave të fundit, ne mund t’i kishim dëgjuar miqtë tanë në Baltik për çështjet që lidhen me sigurinë tonë të përbashkët dhe Rusinë”- tha ajo në takimin vjetor të diplomatëve më të lartë të vendit të saj.

Ndoshta ajo mund t’ia rekomandonte këtë ndjesë edhe homologut të saj gjerman, Olaf Sholc. Gabimet e vendit të saj gjatë 30 viteve të fundit, janë të lehta nëse krahasohen me ato të Gjermanisë. Finlanda ka ndjekur një program për garantimin e pavarësisë energjetike nga Rusia, ndërsa Gjermania e rriti në mënyrë katastrofike varësinë e saj nga gazi rus, duke ndërtuar jo 1 por 2 gazsjellës përtej Detit Baltik.
Në nivelin ushtarak, Finlanda nuk hoqi asnjëherë dorë nga të qënit vigjilente. Ndërkohë Gjermania është një shembull shumë i keq në këtë drejtim. Për më tepër, politikanët gjermanë e penguan sigurinë e të tjerëve, duke e ngadalësuar vendimmarrjen për zgjerimin e NATO-s por edhe mbi planet e emergjencës për të mbrojtur anëtarët lindorë të aleancës nga Rusia.
Lufta në Ukrainë, e demaskoi këtë kombinim të urryer të interesit vetjak dhe naivitetit. Por kur flitet për gabime të tjera, “Vergangenheitsbeëältigung” - përballja me të kaluarën - është e ngulitur në diskursin publik të Gjermanisë.
Në fjalimin e tij të fuqishëm mbi të ardhmen e Evropës, i mbajtur në kryeqytetin çek Pragë javën e kaluar, Sholc tha se pushtimi nazist i Çekosllovakisë “na dhemb dhe turpëron ende”. Ai e pranoi se Perëndimi e ka shpërfillur shpesh padrejtësinë e pasluftës ndaj vendeve të Evropës Lindore dhe Qendrore.
Çlirimi nga nazistët, ishte pararendësja e sundimit të mëtejshëm totalitar, këtë herë në duart e sovjetikëve. Fjalimi i kancelarit nënvizoi, edhe pse në mënyrë të nënkuptuar, një ndryshim të madh në mënyrën e të menduarit nga establishmenti politik gjerman.
Vendi i tij e kundërshtonte dikur anëtarësimin në BE të vendeve të varfra dhe me institucione të dobëta, duke përmendur shqetësimet për koston, kriminalitetin dhe migrimin. Tani Sholc e mbështet hapur zgjerimin e unionit në Ballkanin Perëndimor, Moldavi, Ukrainë dhe ndoshta edhe Gjeorgji.
Kjo do të thotë një BE me deri në 36 anëtarë. Gjatë fjalimit të tij ai e vuri theksin tek qëndrueshmëria e zinxhirit të furnizimit. Dhe këto fjalë u thanë nga lideri i një vendi që për dekada ka besuar se tregtia dhe investimet më të mëdha me vendet totalitare, do t’i bënin ato më miqësore.
Këto deklarata të shkëlqyera, do të ishin më të besueshme nëse do të shoqëroheshin nga pranimi i faktit, se deri vonë Gjermania ka qenë pjesë e problemit dhe jo e zgjidhjes. Kjo nuk është vetëm një çështje morale, por edhe praktike. Tani Sholc po tregon një “oreks” të lavdërueshëm për të menduar me guxim me një vizion të gjerë.
Për shembull, ai ra dakord me propozimin e Emanuel Makron për krijimin e një Komuniteti Politik Evropian. Ai do të përfshijë vendet jo anëtare të BE-së:si ato që presin anëtarësimin, por edhe Mbretërinë e Bashkuar pas Brexit.
Por këto propozime duhet të kapërcejnë mosbesimin e madh që ekziston në gjysmën lindore të kontinentit, të krijuar nga vite të tëra vendimesh dritëshkurtra, egocentrike dhe të një gjuhe të zgjedhur në mënyrë të gabuar. Mbështetja polake ndaj kësaj nisme do të jetë me siguri jetike.
But the decision makers in Warsaw are not impressed by the nice words coming from Berlin. The Polish government has just made public its request for compensation of 1.3 trillion euros for wartime damages (Germans' remorse for Nazi crimes does not extend that far: officials in Berlin say the issue of compensation is "closed").
Chancellor Vili Brand's spontaneous kneeling in 1970 in front of the Warsaw Ghetto Uprising memorial paved the way for partial reconciliation with communist-ruled Poland. Nobody expects a similar act from Sholc. But to succeed like its predecessor, the new Ostpolitika needs openness and honesty in relation to the past.
Translated and adapted by CNA.al
Bota është në pragun e një katastrofe bërthamore, dhe krye...
Çdo vit, miliona copa shkëmbore nga hapësira digjen në atm...
Pesë muaj pas zhdukjes së saj të papritur, Maria Adela K.d...
Në dimrin e vitit 2004, shumë gra filluan të paraqiten në ...
Ne e përdorim fjalën “mik” për të përshkruar një gamë të g...
Në fundin e muajit qershor, një grup anarkistësh veshën rr...
After weeks of waiting, the Ukrainian military this week l...
In general, most people don't give a damn about energy iss...
Ministri gjerman i Financave, Christian Lindner, dekla...
Bota është duke përfshirë nga një kombinim i jashtëzakonsh...
Më 24 gusht, bota përkujtoi një moment historik të zymtë: ...
From a ban on heating private swimming pools to shops ...
An authentic narrative, lived and unadorned, drawn from th...
Monarkia Britanike ekziston që nga viti 1066. Ajo ësht...
The apparent inability of the Russian Red Army to succ...
After moving into his daughter's dorm room at Sarah Lawren...
One of the deadliest forms of cancer is the brain tumo...
Professor of cosmology at the University of Portsmouth...
A white dust hovers over the empty road, and it's so s...
The European Union has become stronger after several c...
Irfan Hysenbelliu claims to be a big businessman, an hones...
The murder of officer Enea Mekolli in the line of duty has...
The next case broadcast on the show "Stop", this Thursday,...
The case published this Thursday, June 4, on the show "Sto...
The Special Board of Appeal (KPA) decided this Monday ...
The KPA vetting decided this Thursday to dismiss the p...
Suela Salavaçi, a prosecutor in the Prosecutor's Offic...
The Special Board of Appeal reinstated the prosecutor ...
A 38-year-old man was arrested today near the Kamza turnof...
A money changer in Durrës lost 60 thousand euros after bei...
The 6 citizens captured in Dubai, members of criminal grou...
A serious accident occurred on the Kardhiq-Delvinë axis, i...
Today our country will be affected by stable weather condi...
For many children and teenagers, the long summer holidays ...
Albania is facing an unprecedented demographic transition,...
On Thursday, our country will be affected by unstable weat...
On the eve of the EU-Western Balkans summit, Germany and F...
Russian President Vladimir Putin said the war in Ukraine c...
An extraordinary story of survival has been recorded in Ne...
The Peace Implementation Council in Bosnia and Herzegovina...
Korça is ready to open the summer season with one of the c...
Two years after his passing, the renowned Korçë poet Skënd...
The Ethnographic Museum of Berat has opened its doors to v...
The story of Harilla Bakalli is one of the most chilling t...
Despite years of efforts at regional cooperation and free ...
Albania is the country with the highest level of severe ma...
This Friday, one US dollar is bought for 81.3 lek and sold...
The government aims to transform the country's industrial ...