Kalendar historik/Çfarë ka ndodhur më 6 tetor?

6 Tetor 2023, 10:49, Blog CNA

1973 - Lufta e Jom Kipur, çon në prag të konfliktit Shtetet e Bashkuara dhe Bashkimin
Sovjetik

Sulmi i befasishëm nga forcat egjiptiane dhe siriane ndaj Izraelit zhyti në trazira Lindjen e Mesme duke kërcënuar futjen e Shteteve të Bashkuara dhe Bashkimit Sovjetik në një konflikt të drejtpërdrejtë për herë të parë që nga kriza e raketave Kubane në vitin 1962.

Ngjarjet rreth kësaj lufte dëmtuan seriozisht marrëdhëniet SHBA-Bashkimi Sovjetike dhe shkatërruan politikën përuljeve të tensioneve, aq shumë të propaganduar nga presidenti amerikan Riçard Nikson.

Fillimisht, u duk sikur Egjipti dhe Siria do të dilnin fitimtarë nga konflikti. Të pajisur me armatim modern sovjetik, të dyja vendet shpresonin të hakmerreshin për humbjen e tyre poshtëruese në Luftën e Gjashtë Ditëve të vitit 1967. I kapur në befasi, Izraeli në fillim u spraps nga sulmi në 2 fronte, por kundërsulmet e ushtrisë izraelite ndryshuan balancat, të ndihmuar edhe nga një sasi e madhe ndihme ushtarake nga SHBA-ja, si dhe nga çorganizimi midis forcave siriane dhe egjiptiane.
Sirianët u zmbrapsën dhe trupat izraelite pushtuan Lartësitë Golan, që kanë një rëndësi strategjike.

Forcat egjiptiane e pësuan edhe më keq. Pasi u tërhoqën nëpër shkretëtirën e Sinait, mijëra trupa siriane u rrethuan dhe u dërrmuan nga ushtria izraelite. Sekretari i Shtetit Henri Kisinger, së bashku me homologët e tij sovjetikë, ndërmjetësuan në fund një armëpushim të brishtë. Kur u bë e qartë se Izraeli nuk do të hiqte dorë nga rrethimi i trupave egjiptiane (në atë kohë me pak ushqim dhe ilaçe), sovjetikët kërcënuan se do të ndërmerrnin veprime të njëanshme për t’i shpëtuar.
Tensionet ishin të larta si në Uashington po ashtu edhe në Moskë.

Forcat amerikane kaluan në gatishmërinë e Fazës 3 (Faza 1 është lufta). Sovjetikët u tërhoqën nga kërcënimi i tyre, por
dëmi që pësuan marrëdhëniet dypalëshe ishte serioz dhe afatgjatë. Kisinger u angazhuar shumë për të arritur një zgjidhje paqësore të mosmarrëveshjes midis Izraelit, Sirisë dhe Egjiptit.

Në atë që u bë e njohur në histori si “diplomacia e anijes konzmike”, Sekretari i Shtetit udhëtoi nga një vend në tjetrin duke përpiluar dhe konsultuar detajet e marrëveshjes së paqes. Në fund trupat izraelite u tërhoqën nga disa nga pozicionet e tyre, si në territorin e Sinait, po ashtu edhe në Siri, ndërsa Egjipti premtoi të hiqte dorë nga përdorimi i forcës në marrëdhëniet e tij me Izraelin.

Ngjarje të tjera të rëndësishme:
1014 - Perandori bizantin Bazili, fitoi nofkën “Verbuesi i bullgarëve”, pasi urdhëroi verbimin e mbi 15.000 ushtarëve bullgarë të kapur robër.
1838- Samuel Mors prezanton për herë të parë në publik sistemin e telegrafit në Nju Xhersi, SHBA. Telegrafi, një pajisje që përdorte impulset elektrike për të transmetuar mesazhe të koduara nëpërmjet një teli, do të revoluciononte komunikimin në distanca të gjata. Ai arriti kulmin e popullaritetit gjatë viteve 1920-1930.

1908 - Austro-Hungaria shpall aneksimin e Bosnje Hercegovinës. Edhe pse ligjërisht ishte nën kontrollin e Perandorisë Osmane, Austro-Hungaria kishte administruar de fakto të dyja provincat që nga Kongresi i Berlinit i vitit 1878.
1949 - Bashkimi Sovjetik, krijon Republikën Demokratike të Gjermanisë (Gjermania Lindore), brenda zonës së pushtimit sovjetik.
1981 - Ekstremistët islamikë vrasin presidentin e Egjiptit, Anvar Sadat, gjatë një parade ushtarake./Përshtatur në shqip nga CNA