E fundit!

09:56 Denoncim

“Lumë” presioni në rrjetet sociale/ Të famshmit në “shënjestër”, kush po i nxit për protestat

Protestat e ditëve të fundit të lidhur me situatën në Zvër...

A do të prodhohen në masë së shpejti organet bioartificiale?

2 Janar 2023, 12:00, Blog CNA

Vitet e fundit janë regjistruar shumë suksese në zbulimin e proceseve efikase për prodhimin e organeve bioartificiale të njeriut. Teksa kemi arritur një pikë në kohë ku organe të tilla bioartificiale janë të qëndrueshme dhe optimale për shumicën e organizmave njerëzorë, mund të fillojmë që të gjejmë mënyra për t’i prodhuar ato duke ruajtur një parim etik.

Kjo ide është shumë shpresëdhënëse për ata që presin në listën e transplantit të organeve për të shpëtuar jetën e tyre. Në këtë sektor ka shumë risi të cilat po testohen. Për shembull përdorimi i printerëve të specializuar 3D, me një lëng të veçantë që është i ngjashëm me indin e njeriut.

Një shembull tjetër është përdorimi i organizmave të tjerë të gjallë për të rritur organet që mund të përdoren tek një organizëm njerëzor. Brenda këtij procesi, pavarësisht nëse konsiderohet etik apo jo, do të ketë në mënyrë të pashmangshme ndërhyrje të interesave financiare për shkak të përfitimit të madh monetar që e premton një risi të tillë.

Nuk ekziston asnjë mënyrë që dikush në këtë botë të ndalë evolucionin e teknologjisë, qoftë edhe për një sekondë. Në një moment, ne do të arrijmë të krijojmë njerëz të pavdekshëm.

Por a do të prodhohen organet të tilla në masë në të ardhmen e afërt? Po! Ashtu si kompanitë farmaceutike, të cilat po shesin barna që po i dëmtojnë pacientët më shumë sesa po i bëjnë mirë, do të lindin edhe kompani të tjera të liga që do t’ua “shesin” jetën njerëzve.

Korporatat e mëdha që janë të uritura për përfitime financiare, do të garojnë midis tyre sapo të jetë në dispozicion një patentë e tillë. Shumë njerëz mendojnë se jemi ende shumë larg teknologjisë që na prezantohet në disa filma fantastiko-shkencorë. Por e vërteta është ndryshe.

Xiaohong Uang nga departamenti i inxhinierisë së indeve në Shkollën Mjekësore të Kinës ka treguar në artikullin e tij “Bioartificial Organ Manufacturing Technologies” (Teknologjitë e prodhimit të organeve bioartificiale) procedurat teknike të prodhimit të organeve njerëzore si zemra ose mëlçia.

Mos harroni se ky artikull është shkruar që në vitin 2018. Që nga ajo kohë njerëzimi ka hedhur shumë hapa novatorë drejt efikasitetit dhe funksionalitetit të prodhimit të organeve bioartificiale. Prandaj, prodhimi masiv mund të jetë i mundshëm dhe efikas. Por në këtë pikë duhet të ngremë një lloj pyetje tjetër: A janë dakord të gjithë kirurgët me përdorimin e organeve bioartificiale?

Shumica e tyre po sipas Zorina Pitkin, e cila shkruan ndër të tjera në artikullin e saj “Faza e re e rritjes për organet bioartificiale me bazë ksenogjene”, se kirurgët dhe mjekët në përgjithësi e kanë të vështirë të shohin kaq shumë pacientë të vdesin nga mungesa e organeve të disponueshme për transplantim.

Në të njëjtën kohë, shumica e tyre, në mos që të gjithë janë njerëz të shkencës, prandaj ata do ta miratojnë atë si për të mirën më të madhe. Por ka disa shkolla mjekësore në mbarë botën që priren të kenë një vizion më tradicional. Prandaj ata i shohin organet bioartificiale si të pazakonta, pasi pretendojnë se nuk është një zëvendësim optimal.

Megjithatë, ka pasur kaq shumë teste që e vërtetojnë optimizimin e llojeve të ndryshme të materialeve, të cilat e kopjojnë indin e një organizmi njerëzor. Ato kanë aftësinë të lejojnë qarkullimin e gjakut dhe të shërojnë. Prandaj nga pikëpamja biologjike, janë identike me indet tona.

Një nga avantazhet që ofrohet nga organet bioartificiale, është lehtësia e ringjalljes së organit sapo të lidhet me trupin. Nuk ka nevojë të ketë një regjim të veçantë deri në operacionin kur pacienti do të marrë organin, dhe as të praktikojë përgatitjen e organit për organizmin e ri ku që do të vendoset.

Një tjetër avantazh i madh, është se nuk ka nevojë të shqetësoheni nëse një organ i caktuar do të jetë i pajtueshëm me organizmin e pacientit. Me transplantet e organeve dhe veçanërisht të zemrës, zhvillohen shumë teste përpara se të kryhet operacioni, për t’u siguruar që organizmi i pacientit ta pranojë organin e ri.

Një nga çështjet etike më të diskutueshme është fakti se po i shpëtohet jeta një personi që përndryshe do të kishte vdekur pa ekzistencën e organeve bioartificiale. Por ajo që duket më jo etike nuk është domosdoshmërisht praktika e prodhimit masiv të organeve bioartificiale, por çmimet e larta do të vendosen nga ato korporatat biomjekësore, të cilat nuk mund ta shuajnë dot etjen e tyre për përfitime financiare. Sepse tek e fundit, nuk mund t’i vendoset një çmim për jetën e njeriut.

Përkthyer nga CNA.al