web counter
LEXO PA REKLAMA!

SHKARKO APP

App Store
Google Play

E fundit!

x

Siguria kibernetike/ Eksperti shqiptar, Mikel Grabocka: E ardhmja është pa fjalëkalim

3 Mars 2026, 12:08, Aktualitet CNA

Siguria kibernetike/ Eksperti shqiptar, Mikel Grabocka: E ardhmja

Grupi Zviceran i Tregut (SMG) ka zhvilluar një konferencë të rëndësishme për sigurinë kibernetike në Zvicër. Në konferencë ishin të pranishëm dhe mbajtën fjalën e tyre Florian Schütz, Drejtor i Zyrës Federale për Sigurinë Kibernetike; Mostafa Hassanin, CISO/CSO i Grupit në SMG; Caroline Nef, Drejtore e Operacioneve të Besimit dhe Sigurisë në Grupin SMG; Fabian Ilg, Drejtor Menaxhues i Shoqatës Zvicerane për Parandalimin e Krimit dhe Jessica List, Drejtoreshë e Përgjithshme e Korporatës në SMG.

Ndër emrat e rëndësishëm që foli në konferencë ishte edhe Mikel Grabocka, arkitekti shqiptar i Sigurisë për Identitetin dhe Besimin në Grupin Zviceran të Tregut (SMG). Grabocka u shpreh gjatë fjalës së tij se identiteti nuk është më një çështje fizike dhe, sipas tij, kjo është e dukshme në patentat digjitale në SHBA dhe në faktin se 84% e sulmeve kibernetike ndaj kompanive burojnë nga identitete të kompromentuara.

"Mund të jetë një fjalëkalim i rrjedhur, një llogari e keqpërdorur ose një llogari që i përket dikujt që nuk punon më për kompaninë, e cila nuk është fshirë", tha Mikel Grabocka.

Eksperti tha gjithashtu se identiteti është një komponent thelbësor i botës digjitale, ndërsa theksoi se sigurimi i tij është i rëndësishëm. Ai u shpreh i bindur se e ardhmja e fjalëkalimeve është pa fjalëkalim. Arkitekti i sigurisë tha se hyrja vetëm me një gjurmë gishti ose me fytyrë mund të jetë shumë e shpejtë dhe nuk kompromenton sigurinë.

Sipas Grabockës, platformat e SMG-së filtrojnë përdoruesit e dyshimtë duke përdorur vendimmarrje të bazuar në risk. Pas hyrjes në sistem, sistemi mbledh të dhëna mbi vendndodhjen dhe përdorimin e pajisjes dhe aktivizon vërtetimin shumëfaktorësh (MFA) nëse ka dyshime.

Modelet e inteligjencës artificiale monitorojnë gjithashtu ndërveprimet gjatë përdorimit, duke identifikuar mesazhet e zakonshme mashtruese. Këto më pas kategorizohen si me rrezik të ulët, të mesëm ose të lartë.

"Nëse rreziku është i ulët, gjithçka është në rregull. Nëse rreziku është i mesëm, ne i paralajmërojmë përdoruesit. Ata shohin një mesazh në mesazher që tregon kujdes, pasi kjo mund të jetë e dyshimtë. Nëse jemi mjaft të sigurt se diçka nuk shkon, ne e bllokojmë mesazhin. Ndonjëherë madje e bllokojmë përdoruesin e dyshimtë direkt", u shpreh ai. 

Mikel Grabocka, në Grupin Zviceran i Tregut (SMG), një grup prej më shumë se 15 tregjesh që i shërbejnë shumicës së popullsisë zvicerane, drejton iniciativa të përqendruara në përvojat pa fjalëkalim, identitetin dixhital dhe besimin. Duke përdorur teknologji si FIDO dhe Passkeys, Mikel përmirëson sigurinë dhe përvojën e përdoruesit si për punonjësit ashtu edhe për klientët në platformat e larmishme të SMG, ndërsa përfaqëson SMG në Aleancën FIDO. 

Ndërkohë në konferencë mbajti fjalën e tij edhe Christoph Tonini, Drejtor Ekzekutiv i SMG, theksoi rëndësinë e besimit për kompaninë e tij. Ai shpjegoi se platformat e tyre janë vende takimi për ata që kërkojnë mallra, lista, blejnë dhe shesin produkte, dhe këta individë presin një mjedis të sigurt kibernetik. 

Mostafa Hassanin, i grupit CISO/CSO në SMG, e përshkroi sigurinë kibernetike si një lojë maceje me miun, një bashkëveprim i strategjisë dhe rrezikut.

"Nëse krimi kibernetik do të ishte një vend, do të ishte ekonomia e tretë më e madhe", u shpreh Hassanin.

Caroline Nef, Drejtore e Operacioneve të Besimit dhe Sigurisë në SMG, tregoi gjatë fjalës së saj se si mashtruesit mund të imitojnë stafin mbështetës, shitësit dhe madje edhe blerësit. Ata dërgojnë email-e mashtruese në emër të kompanisë ose marrin përsipër llogaritë e personave të tjerë dhe kontaktojnë përdoruesit drejtpërdrejt.

Për të shmangur rënien në kurthe të tilla, ajo tha se është thelbësore të kontrolloni gjithmonë URL-në, t'i kushtoni vëmendje gabimeve gramatikore dhe drejtshkrimore dhe të mos zbuloni kurrë informacionin e kartës së kreditit.

Florian Schütz, Drejtor i Zyrës Federale për Sigurinë Kibernetike gjatë fjalës së tij theksoi se është në interesin e çdo kompanie të ndajë të dhëna rreth sulmeve dhe raporteve me Zyrën Federale. 

"Nuk do të ishim ulur kaq rehat këtu nëse do të ndërtonim shtëpi në të njëjtën mënyrë siç ndërtojmë sistemet e IT-së", tha Schütz.

Nga perspektiva e Shoqatës Zvicerane për Parandalimin e Krimit (SKP), rritja e ndërgjegjësimit publik është parësore.

"Fokusi ynë është më shumë në shpjegimin, në një nivel bazë, se si njerëzit mund të jenë një portë hyrëse për krimin dhe si individët mund të mbrojnë veten", tha Fabian Ilg, Drejtor Menaxhues i SKP. 

Siguria kibernetike jo vetëm që ndikon në aspektin teknologjik të një kompanie, por edhe në menaxhimin strategjik dhe qëndrueshmërinë e saj. Kështu tha Jessica List, Drejtoreshë e Përgjithshme e Korporatës në SMG. Sipas List, siguria kibernetike nuk është vetëm diçka në të cilën investojmë një herë dhe pastaj mbrohemi; është një proces i vazhdueshëm. /CNA





Lajmet e fundit nga