web counter
LEXO PA REKLAMA!

SHKARKO APP

App Store
Google Play

E fundit!

x

Foto/ Dhjetë vrasjet, që e ndryshuan përgjithmonë historinë

5 Shkurt 2022, 10:23, Blog CNA

(Pjesa e parë)

Vrasjet kanë thuajse gjithmonë lidhje me politikën po aq sa edhe me individët e përfshirë në to. Ato kryhen me shpresën se vdekja e një personi do të rezultojë në vdekjen e ideve apo parimeve të tij, duke ngjallur frikë në zemrat e bashkëkohësve të tyre dhe duke tronditur mbarë botën.

Vrasja e figurave të shquara, ka nxitur historikisht reflektim, pikëllim shumë të madh, madje edhe teori konspirative, ndërsa njerëzit përpiqen të përballen me pasojat e atentateve fatale. Ja cilat janë10 vrasjet që e ndryshuan botën që njohim sot.

1. Vrasja e Abraham Linkoln në vitin 1865

Abraham Linkoln është ndoshta presidenti më i famshëm i Shteteve të Bashkuara. Ai e udhëhoqi Amerikën gjatë Luftës Civile, e mbajti vendin të bashkuar, shfuqizoi skllavërinë, modernizoi ekonominë dhe e forcoi qeverinë federale.

Duke qenë një mbështetës i të drejtave të zezakëve, përfshirë atë të votës, Linkolni nuk pëlqehej nga shtetet e Konfederatës, ose jugu i vendit. Vrasësi i tij, Xhon Uilkes But, ishte një spiun i Konfederatës, motivi i vetëshpallur i të cilit ishte hakmarrja në emër të shteteve jugore.

Linkoln u qëllua pas koke nga një distancë e afërt gjatë kohës që po ndiqte një shfaqje në teatër, ndërsa ndërroi jetë mëngjesin e ditës tjetër. Vdekja e Linkolnit i dëmtoi shumë marrëdhëniet midis Veriut dhe Jugut të SHBA-së.

Pasardhësi i tij, presidenti Endrju Xhonson, udhëhoqi epokën e Rindërtimit, dhe ishte shumë i butë ndaj shteteve jugore. Madje ai u dha amnisti shumë ish-pjesëtarëve të ushtrisë së Konfederatës, duke zhgënjyer jo pak njerëz në veri.

2. Vrasja e Carit Aleksandri II të Rusisë në vitin 1881

Cari rus Aleksandri II njihej edhe me nokfën ?Çlirimtari?, për shkak se ndërmori reforma të gjera liberale në të gjithë perandorinë. Politikat e tij përfshinë emancipimin e serfëve (punëtorëve fshatarë) në vitin 1861, heqjen e ndëshkimit trupor, promovimin e vetëqeverisjes dhe dhënien fund të disa prej privilegjeve historike që kishte fisnikëria.

Mbretërimi i tij përkoi me një situatë politike gjithnjë e më të paqëndrueshme në Evropë dhe Rusi, dhe gjatë sundimit të tij ai u mbijetoi disa atentateve. Ato ishin kryesisht të orkestruara nga grupime radikale (anarkistë dhe revolucionarë), që donin të përmbysnin sistemin e autokracisë ruse.

Cari u vra nga një grupim i quajtur Narodnaya Volya (Vullneti i Popullit) në marsin e vitit 1881, duke i dhënë fund një epoke që kishte premtuar liberalizim dhe reforma të vazhdueshme. Të shqetësuar se mund të kishin të njëjtin fat me të, pasardhësit e Aleksandrit, patën një axhendë shumë më konservatore.

3. Vrasja e arkidukës austriak, Franc Ferdinand, në vitin 1914

Në qershorin e vitit 1914, Arkiduka Franc Ferdinandi, trashëgimtar i Perandorisë Austro-Hungareze, u vra nga një serb i quajtur Gavilo Princip në Sarajevë. I zhgënjyer nga aneksimi austro-hungarez i Bosnje Hercegovinës, Princi ishte anëtarësuar në një organizatën nacionaliste ?Bosnja e Re?, që synonte ta çlironte Bosnjën nga prangat e pushtimit të jashtëm.

Nga shumë historianë vrasja e tij konsiderohet si faktori kryesor që nxiti nisjen e Luftës së Parë Botërore në gushtin e po atij viti. Situata u tensionua ndjeshëm pas vrasjes së Arkidukës dhe nga 28 qershori i vitit 1914, Evropa filloi një rrugëtim të paepur drejt luftës.

4. Vrasja e nazistit Rajhard Hajdrih në vitin 1942

I njohur me nofkën ?njeriu me zemër të hekurt?, Hajdrih ishte një nga nazistët më të rëndësishëm, dhe një nga arkitektët kryesorë të Holokaustit. Brutaliteti dhe efikasiteti i tij rrëqethës, nxiti frikë por edhe besnikëri tek shumë njerëz.

Ndaj nuk është për t?u habitur që shumë njerëz e urrenin për rolin e tij në politikat antisemite në të gjithë Evropën naziste. Hajdrih u vra me urdhër të qeverisë çekosllovake në mërgim. Makina e tij u sulmua me bomba, ndërsa u qëllua edhe me armë. Hajdrih vdiq pas një jave si pasojë e plagëve të rënda.

Hitleri i urdhëroi SS të hakmerreshin në Çekosllovaki në një përpjekje për të gjetur vrasësit. Shumë studiuese konsiderojnë vrasjen e Hajdrih si një pikë kthese kryesore në disfatën e nazistëve, duke besuar se po të kishte jetuar, ai mund të kishte arritur fitore të mëdha kundër aleatëve.

5. Vrasja e Mahatma Gandit në vitin 1948

Si një nga heronjtë më të hershëm të lëvizjes për të drejtat civile, Gandi udhëhoqi rezistencën jo të dhunshme të indianëve ndaj sundimit britanik, si pjesë e kauzës për pavarësi kombëtare. Pasi ndihmoi me sukses fushatën për pavarësi, e cila u arrit në vitin 1947, Gandi e ktheu vëmendjen në përpjekjen për të parandaluar dhunën fetare midis hinduve dhe myslimanëve.

Ai u vra në janarin e të vitit 1948 nga nacionalisti hindu, Naturam Vinajak Godse, që e shihte qëndrimin e Gandit si tepër të butë ndaj myslimanëve. Vdekja e tij preku shumë njerëz në mbarë botën. Godse u kap, u gjykua dhe u dënua me vdekje për aktin e tij./ Historyhit.com-Përshtatur nga CNA.al





Lajmet e fundit nga