E fundit!

19:19 Kosova & Bota

I nxehti ekstrem në Greqi/ Qeveria urdhëron pezullim të detyrueshëm të punës për 4 orë në disa sektorë

Greqia ka ndërmarrë disa masa emergjente për mbrojtjen e p...

Pse e sulmoi Japonia bazën amerikane në Pearl Harbour

9 Dhjetor 2019, 07:30, Blog CNA

Mëngjesin e 7 dhjetorit 1941, Japonia nisi një sulm të paapritur mbi bazën e Flotës amerikane të Paqësorit në Pearl Harbour në Ishujt Hauai, si pjesë e një plani për të eleminuar çdo sfidë të mundshme ndaj pushtimeve të planfikuara japoneze në Azi. Sulmi detyroi Shtetet e Bashkuara të hynin në Luftën e Dytë Botërore, duke zhvilluar një luftë të kushtueshme, të përgjakshme për të mposhtur perandorinë japoneze.

Ngjarjet që u nxitën nga ai sulm, e bënë SHBA-në një superfuqi globale. Siç shkruante në vitin 2017 Peter Harris, asistent profesor i shkencave politike në Universitetin Shtetëror të Kolorados, ai sulm ndryshoi dramatikisht marrëdhëniet e jashtme të SHBA-së, duke lënë mënjanë izolacionizmin si një forcë e fuqishme në politikën e brendshme, dhe duke e bërë angazhimin jashtë shtetit si një normë të gjithëpranuar.

Po pse Japonia sulmoi Pearl Harbour?

Plani japonez për këtë sulm, u hartua nga Admirali Isoroku Jamamoto, një ish-student në Universitetin e Harvardit, që kishte shërbyer si atashe detar i Japonisë në Uashington. Jamamoto e dinte shumë mirë se SHBA-ja kishte burime shumë më të mëdha se sa Japonia, dhe se vendi i tij nuk mund ta fitonte dot një luftë të gjatë.

Ndaj ai besonte se shansi i vetëm i Japonisë për të pasur sukses, ishte ndërmarrja e një sulmi

të beftë, që do të nxirrte flotën amerikane jashtë funksionit për një vit ose më shumë. Forcat japoneze, u stërvitën për rreth 1 vit për sulmin mbi Pearl Harbour.

Ministria e Jashtme e Japonisë, donte t?i dorëzonte zyrtarisht Shteteve të Bashkuara një deklaratë lufte përpara sulmit, që të mos shkelej ligji ndërkombëtar. Por u pengua nga ushtria japoneze, e cila nuk dëshironte të vinte në rrezik operacionin.

Forca sulmuese japoneze, përbëhej nga 6 aeroplan-mbajtëse. 420 avionë sulmues u ngritën nga gjiri i Hitokaput në Ishujt Kurile. Ata udhëtuan mbi 5400 km drejt ishullit Oahu në Hauai. Japonezët udhëtuan pa radarë apo avione zbulimi, në përpjekje për të shmangur zbulimin.

SHBA nënvlerësoi përgatitjet e Japonisë, dhe sinjalet paralajmëruese të sulmit

Zyrtarët amerikanë, i anashkaluan përgatitjet e ushtrisë japoneze për luftë, dhe injoruan sinjalet paralajmëruese të një sulmit të afërt. Këtu përfshihej edhe një mesazh i përgjuar i 6 dhjetorit 1941, ku japonezet pyesnin mbi pozicionet e anijeve amerikane në Pearl Harbour.

Gjithashtu, radarët zbuluan një grup të madh avionësh që po vinin në drejtim të Oahut mëngjesin e 7 dhjetorit. Në valën e parë të sulmit, morën pjesë 180 avionë japonezë. Ata u pasuan nga një valë e dytë me një madhësi të ngjashme. Por amerikanët nuk u kapën tërësisht në befasi.

Për pasoja, japonezët përdorën taktika më të kujdesshme, dhe shkaktuan shumë më pak dëme sesa kishin parashikuar. Sulmi japonez zgjati afro 2 orë. Anija e parë që u mbyt ishte ?USS Arizona?. Vetëm atje u vranë më shumë se 1.100 ushtarakë

Pavarësisht befasisë, amerikanët u kundërpërgjigjën

Edhe pse u kabën në bafasi, ushtarët amerikanë reaguans me trimëri, dhe arritën të gjuajnë më shumë se 284.000 herë mbi avionët japonezë. Një nga heronjtë më të spikatur ishte Doris Miler, që mori një mitraloz anti-ajror, dhe megjithë mungesën e përvojës me atë armë, arriti të rrëzojë 6 avionë japonezë, përpara se të urdhërohej të braktisnte anijen.

Ai u bë i pari afro-amerikan që mori Kryqin e Marinës. Miler u vra në luftë në vitin 1943. Sulmi mbi Pearl Harbour vrau 2.403 njerëz, dhe plagosi më shumë se 1.178 të tillë. Gjashtë anije të mëdha të flotës amerikane, u mbytën ose u dëmtuan rëndë. Sulmi shkatërroi edhe 169 avionë amerikane.

Ndërkohë japonezët humbën 29 avionë, 5 nëndetëse të vogla, dhe 129 pilotë. Japonezët vendosën të mos ndërmerrnin një valë të tretë sulmesh kundër Pearl Harbour. Ata u kthyen pas, pjesërisht sepse po u mbaronte karburanti. Sulmi mbi Pearl Harbour, u pasua të nesërmen nga sulmet ajrore japoneze në bazat amerikane në Filipine, Guam dhe Ishullin Ueik.

Gjithsesi, sulmi i Japonisë nuk arriti të shkatërrojë flotën amerikane. Asnjë aeroplanmbajtëse amerikanë nuk ndodhej në Pearl Harbour atë ditë, dhe japonezët nuk ishin në gjendje të shkatërronin infrastrukturën jetike, siç ishin bazat e riparimit dhe rezervuarët e karburantit.

Në Uashington, presidenti Frenklin Ruzvelt e mori vesh sulmin gjatë drekës, nga një telefonatë e Sekretarit të Marinës, Frenk Noks. Jamamoto, arkitekti i sulmit, nuk mbijetoi që të shihte humbjen e Japonisë në atë luftë. Ai vdiq në vitin 1943, kur avionët bombardues amerikanë e rrëzuan avionin e tij mbi Ishujt Solomon./ History-Përshtatur nga CNA.al