web counter
LEXO PA REKLAMA!

SHKARKO APP

App Store
Google Play

E fundit!

x

Nga Niko Peleshi/ Shkundja teknologjike dhe komunitetet si shpëtim

24 Shtator 2019, 08:08, Opinione CNA

Para pak dite?sh kompania Google njoftoi se kishte prodhuar kompjuterin kuantik me shpejte?si 1 miliard here? me? te? madhe se komjuterat e sote?m. Kompjuteri kishte kryer pe?r 3 minuta e 20 sekonda nje? llogaritje pe?r te? cile?n kompjuterave te? zakonshe?m do t?iu duheshin 10 mije? vjet. Kjo ngjarje mbase kaloi pa u ve?ne? re sepse jo te? gjithe? e kuptojne? rolin qe? kompjuteri kuantik do te? luaje? ne? pe?rhapjen eksponenciale te? inteligjence?s artificiale (AI) dhe makine?s qe? nxe? (machine learning) ne? te? gjitha fushat e jete?s shoqe?rore, ekonomike madje edhe politike. Po ndodh nje? shkundje e ve?rtete? teknologjike, nje? te?rmet i ve?rtete? qe? c?dokush e kupton sapo te? krahasoje? numrin e fe?mije?ve qe? luajne? poshte? pallatit me vete?m 2-3 vite me? pare?.

C?do dite?, pak nga pak, shoqe?ria po ndryshon frikshe?m sistemin e vlerave. Gjenerata e re e epoke?s dixhitale (gjenerata Z sic? quhet ndryshe) ka nje? kuptim shume? te? ndryshe?m pe?r miqe?sine?, pe?r dashurine?, pe?r ke?naqe?sine?, pe?r muzike?n, pe?r lagjen, pe?r qytetin. Bota virtuale qe? fshihet prapa ekranit te? smartphone-it e?shte? e pafund dhe mund te? pushtohet me nje? click. Rrethi i miqve virtuale e?shte? mije?ra here? me? i madh se miqte? me te? cile?t takohesh fizikisht. Ne? fe?mije?rine? dhe rinine? e brezit tim normat shoqe?rore, shijet dhe besimet merreshin nga nje? rreth mije?ra here? me? i voge?l njere?zish, krahasuar me sot. Sot kontaktet sy ne? sy po zvoge?lohen rrufeshe?m. Madje edhe koha qe? shpenzohet me miqte? reale ndahet me bote?n virtuale qe? e ke gjithmone ne xhep. Ve?shtire? te? konsumosh dot nje? bisede pa i hedhur syte? nga rrjetet sociale apo lajmet qe? te? vijne? ne? kohe? reale si lajme?rime ne? smartphone.

Thomas Friedman ne? librin e tij ?Faleminderit qe? u vonove? (Thank You For Being Late) ka te? drejte? kur ben apel per reflektim, per nje? pauze qe? na jep munde?sine? te? mendohemi. ?Afte?sia jone? pe?r te? nde?rtuar marre?dhe?nie te? thella, si dashuria, pe?rkujdesja, shpresa, besimi dhe nde?rtimi i komuniteteve qe? bazohen ne vlera te? perbashketa, e?shte? nje? nga afte?site? unike qe? njeriu ka. E?shte? gjeja me? e re?nde?sishme qe? na dallon nga makina?, shkruan Friedman tek citon shkrimtarin Leon Wieseltier. Ne?se do ta leme? ne? rrjedhje te? lire?, nje? dite? teknologjia do te? kete? bjerrur shume vlera njere?zore.

Nuk e kam fjale?n per t?i rezistuar nje? vale te? pandalshme, por pe?r te? lundruar mbi ke?te? vale? me nje? anije me? te? sigurt. Pra le te? zhvillojme tekonologjite? e informacionit, te? shtojme? inxhineret dhe tekniket IT dhe te? nxitim bizneset e reja ne fushe?n e teknologjise. Te? rritim investimet pe?r inovacion, ke?rkim shkencor e zhvillim, madje une? besoj se teknologjite? e reja te? Informacionit dhe Komunikimit jane? nga te? vetmet munde?si ku mund te? fokusohemi pe?r te? ecur me? shpejt se te? tjere?t, te? kape?rcejme? limitet qe? na jep trashe?gimia dhe hape?sira e voge?l fizike dhe njere?zore dhe te? kapim kohe?n e humbur. Por krahas tyre duhet te? investohemi edhe per te? ruajtur njeriun social. Duhet te? krijojme? ekosistemin qe? i ruan dhe i zhvillon vlerat njerezore, sensin e identitetit dhe karakterit, lidhjen e njeriut me natyre?n e gjalle?, me toke?n, me ajrin e paste?r dhe kreativitetin.

Nje miku im pasi u kthye nga Korea e Jugut me? tregonte pe?r shkalle?n e larte? te? dixhitalizimit te? pune?s dhe aktiviteteve te? pe?rditshme, nde?rkohe? qe? koreane?t hutoheshin edhe para situatave te? thjeshta, pasi ishin me?suar ta gjenin c?do pe?rgjigje ne? aplikacionet dixhitale.
Komunitetet virtuale ku be?hemi pjese? me apo pa de?shire?, duhet t?i konkurrojme? me komunitete me? interesante reale. Komunitete qe? mblidhen rreth interesave sportive, artistike, letrare, arge?tuese. Komunitete te? lagjeve, fshatrave, qyteteve.

Prej disa javesh me nje? grup prej 40-50 vete?sh te? moshave, profesioneve e qyteteve te? ndryshme po punojme? pe?r ngritjen e nje? komuniteti te? vec?ante? qe? ka pe?r baze? marre?dhe?nien me toke?n dhe prodhimin. Nje? sipe?rfaqe e voge?l toke pe?r kultivimin e frutave e perimeve dhe nje? komunitet ku kontributi kryesor i c?do ane?tari e?shte? energjia dhe de?shira pe?r te? qe?ne? bashke?. Jo te? gjithe? e njohin nje?ri-tjetrin por te? gjithe? kane? de?shire? te? zbulojne? ke?naqe?sine? e prodhimit dhe magjine? e jete?s komunitare. Te? gjithe?ve na duket si nje? arrati nga e pe?rditshmja e mbingarkuar me shume? fjale?, shume? be?rryla, pak buze?qeshje e shume? teknologji. Sidomos shume? teknologji.

Nismat spontane por edhe projektet pe?r nde?rtim komunitetesh te? institucioneve vendore sidomos, tani jane? me? te? nevojshme se kurre?. Bashkia e Korc?e?s c?eli para pak kohe?sh te? parin kopsht komunitar – parcela te? vogla pe?r kultivimin e perimeve kryesisht pe?r banore?t e apartamenteve. Pe?rvec? rinde?rtimit te? kulture?s se? kopshtarise?, ky projekt nde?rton nje? komunitet te? ri social me qytetare? qe? takohen e flasin fizikisht, jo vete?m me tekste mesazhesh dixhitale. Stofi social sot e?shte? me? i de?mtuar se rruge?t dhe nde?rtesat, ndaj ia vlen te? zere? vend prioritar ne? programet e pune?ve komunitare.
Deri ne? vitin 2007, vit qe? Thomas Friedman e quan ?viti i kape?rcimit te? befte? te? shume? teknologjive”, avancimi teknologjik ka qe?ne? i asimilueshe?m nga njeriu.

Pra njeriu ka mundur pe?rgithe?sisht te? pe?rshtate? dijet dhe afte?site? e pune?s me teknologjite? e reja. Por ne? vitin 2007 ndodhe?n ne? te? nje?jte?n kohe? ngjarje me ndikim epokal. U shfaq iphone, facebook, twitter, android, tableti kindle, kompjuteri inteligjent Watson – nje? kombinim i inteligjences artificiale me “makine?n qe? nxe?? (machine learning), etj. Bota hyri ne? nje? revolucion teknologjik (revolucioni i kate?rt) ku teknologjia dhe njeriu vrapojne? me shpejte?si pakrahasimisht te? ndryshme. Kompjuteri kuantik dhe mbledhja e te? dhe?nave te? holle?sishme (big data) pe?r njeriun e natyre?n do te? vendose? supremacine? e algoritmave mbi gjithc?ka. Disa mendimtare? ateiste? e krahasojne? me lindjen e nje? ?zoti? me emrin Algorite?m.

Brenda nje? kohe?, qe? te? pakte?n brezi im ka pe?r ta arritur, teknologjia do te? mund te? kuptoje? edhe me? mire? se ne shijet, mendimet dhe sjelljen tone? e me? pas do t?i diktoje? ato pe?r mire? ose pe?r keq.
Gjithe? historia njere?zore ka pe?rshkuar nje? spirale ku njeriu shpik pastaj be?het viktime? e shpikjeve dhe shpik pe?rse?ri pe?r t?i shpe?tuar pasojave te? shpikjeve.
Le te? nde?rtojme? me? shume? komunitete dhe jete? komunitare. Mikrobota ka madhe?shtine? e vet shpe?timtare./ CNA.al





Lajmet e fundit nga