LIBRI/ Si u vra Nexhat Libohova, ministër i Esat Pashës, nga truproja i Esat Pashës

11 Shkurt 2018, 09:47, Aktualitet CNA

NGA ROLAND QAFOKU

Esad Pashë Toptani është i vetmi kryeministër shqiptar që duke ushtruar detyrën ka urdhëruar ekzekutimin e ministrit të qeverisë së vet. Ministri i Financave, Nexhati Libohova, u vra më 26 maj 1915 në Durrës nga truproja e kryeministrit, Osman Bali, pasi ai zbuloi tradhtinë ndaj Esad Pashë Toptanit.

?Ministër i i Financave të Esad Pashës ishte një avokat i quajtur Nexhat efendi Çomo, nga Libohova, një intrigant me shkollë, inteligjent i thekur, i cili nga njëra anë i shërbente pashës dhe politikës së tij, nga ana tjetër njëkohësisht merrej vesh me kundërshtarët e tij?.

Por a mund të jetonin bashkë në një qeveri si kryeministër Esadi i madh dhe minister i Financave Esadi i vogël? Ishte momenti kur Esadit të madh i vinte në ndihmë vetëm një instinkt që e ka shoqëruar gjithë jetën: vrasja.

SKENA E VRASJES

Eqrem bej Vlora, një personazh shumë aktiv i ngjarjeve të asaj kohe, ka qenë dëshmitar okular i një vrasjeje tipike mafioze.

Rastësisht Esadit i ranë në dorë letërkëmbimi i tij (Nexhati Libohovës) dhe e thërret për t?i kërkuar llogari. Pastaj nuk ia zgjati shumë: ia dorëzoi sejmenit të vet, Osman Balit. Ky e futi mëkatorin në një thes dhe shtroi në dajak deri sa nga trupi i tij mbeti vetëm një grumbull pa formë?.

INTRIGA VAZHDOI EDHE PAS VRASJES

Por si u paraqit vrasja e ministrit nga kryeministri? Duart jo vetëm duhet të laheshin, por pastërtia e tyre duhet të ishte bindëse. Kryeministri Esad Pashë Toptani sajoi historinë, sipas së cilës ministri kishte kryer një vjedhje në arkat e shtetit dhe ishte larguar bashkë me to.

Mithat Frashëri është i pari që zbuloi intrigën pas vrasjes së Nexhati Libohovës. Në portretizimin që ai i ka bërë Esad Pashë Toptanit në punimin ?Cili ka qenë Esadi?, Frashëri publikoi edhe një shkresë në formë urdhri, tipike për natyrën e kryeministrit të asaj kohe.

?Për vrasjen tragjike të Nexhait Efendiut, ai nxori një qarkore ku thuhej se Nexhati ishte arratisur me një shumë të madhe që ai e kërkonte dhe i premtoi një shpërblim atij që do ta zbulonte?.

Pra, pasi zbuloi tradhtinë e vartësit të vet, urdhëroi vrasjen e tij dhe pasi ajo u zbatua, e shpalli në kërkim si hajdut të arkës së shtetit. Madje, duke vënë në dispozicion një shumë të madhe të hollash për atë që jepte informacion. Edhe Al Capone duket diletant përballë një krimi të tillë.

POZITA E VIKTIMËS NË MOMENTIN E VRASJES:

Ministër i Financave në qeverinë e Esad Pashë Toptanit

POZITAT E TJERA TË VIKTIMËS PËRPARA VRASJES:

Avokat, i diplomuar si jurist në Turqi

DATËLINDJA:

DATA E VRASJES:

E mërkurë, 26 maj 1915, ora 12.00

MOSHA E VIKTIMËS:

46 vjeç

VENDI I VRASJES:

Durrës, Shqipëri

AUTORI I VRASJES: