Sa lloj hajdutësh njoh ?

4 Mars 2015, 10:53, Aktualitet CNA

Nga Artan Fuga

1. Plaçkitësi : Ai që plaçkiti gjithë pronën publike me fillimin e demokratizimit duke vendosur dorë mbi të, sipas “ligjit”, pa pasur asnjë legjitimitet ose asnjë të drejtë më shumë sesa qytetarët e tjerë.

2. Grabitësi : Ai që grabiti pronën e tjetrit duke hyrë me forcë dhe me presion atje, duke e legalizuar më pas sipas “ligjit”, duke marrë toka e gjithçka.

3. Mashtruesi : Ai që përfitoi prona dhe të mira materiale me gjoja tendera, ku gjoja zarfet dhe zarat ishin hedhur përpara për çunin e hallës të dajës dhe gocën e xhajës të tezes.

4. Ryshfetçiu : që nga nëpunësi, deputeti, drejtori, kryetari i komitetit ekzekutiv, juristi, pedagogu e deri te mjeku e të tjerë që përlajnë cdo gjë duke përfituar nga hallexhinjtë, që janë qytetarët.

5. Megavjedhësi : Kur institucioni vjedh gjoja për shërbimin që kryen. Përshembull ndonjë kioskë universitare jep diploma pa pikë vlere në treg dhe u merr studentëve qimet e kokës. Kur shteti, bashkia, korporata vjedh konsumatorin sepse ndodhet në treg si sipërmarrje, por ka fuqi politiko-policore dhe vepron nën mbrojtjen e fuqisë publike, ta zemë kur na vjedhin lekët e ujit, korrentit, pastrimit, gjelbërimit, taksën e pasurisë kur pasurinë nuk na e njohin.

6. Shfrytëzuesi : Ai që paguan punën e tjetrit sa për një krodhe buke, nuk paguan sigurimet shoqërore, mban në të zezë punonjës, ose kur shteti të paguan në kufijtë e varfërisë dhe të urisë.

7. Brigandi : Ai që vjedh jo vetëm të mira materiale, por gjithçka, që rrëmben të drejta, të vjedh votën, fjalën e lirë, ajrin, pamjen dhe të thotë : Ik ore krimb!

8. Përlarësi : Ai që vjedh arkën e bankës duke qenë nëpunës atje, vjedh lekët e Bankës qendrore, manipulon fatura, bën tendera dhe fut lekët në xhep, faturon karburant sipas qejfit për zyrat, e të tjera marifete të pështira që i shohim por bëjmë sikur nuk i vemë re.

9. Kaçaku : Ai që vjedh sepse duke qenë pafundësisht i vjedhur nuk e pranon hipokrizinë kur i thonë : mos vidh !, dhe vjedh sepse të gjithë vjedhin, thotë ai, dhe se ai që nuk vjedh, mendon, është budallë, dhe i bën keq vetes së vet dhe fëmijës të vet. ky është vjedhësi popullor.

10. Promethejani : Ai që mendon : Ka dy lloj vjedhësish, ata që vjedhin e bëjnë keq, dhe ata që vjedhin duke bërë një akt human. Vjedhin dhe kujtojnë se vjedhin për të mirën e popullit, për t’u marrë me politikë, për të pasur pushtet e blerë vota sepse përndryshe në vend të tyre vjen i keqi. Pse Prometeu që vodhi zjarrin perëndive quhet një mit që nderohet nga Gerkët? Edhe unë jam Promete, një hero, që vjedh për të mirë ! – thotë ai.

11. Hajni, ai që vjedh me thyerje ndonjë dyqan a ndonjë bankomat, a ndonjë dritare shtëpie. Por, amà kur nuk vret, sepse po vrau nuk është më thjesht hajn, por edhe vrasës.

12. Vjedhësi i xhepave.

13. Kleptomani, i sëmuri psiqik që vjedh sepse ka çrregullime psiqike. Ai mund të vjedhi edhe veten e vet duke futur nga pas dorën e tij të majtë në xhepin e tij të djathtë, ose anasjelltas.

Këta tre llojet e fundit janë më të parrezikshmit, por për tre dekada gjyqet janë mbushur me këta, si edhe qelitë.