Në 2024, gjysma e popullsisë së botës përjetoi një muaj më shumë verë

31 Maj 2025, 16:46, Sociale CNA

Në 2024, gjysma e popullsisë së botës përjetoi një

Gjysma e popullsisë së botës përjetoi një muaj shtesë me nxehtësi ekstreme vitin e kaluar krahasuar me mesataren e viteve 1991-2020.

Sipas një studimi kjo ndodhi për shkak të ngrohjes globale të shkaktuar nga njeriu. Pasojat e përdorimit të vazhdueshëm të lëndëve djegëse fosile.

Rezultatet e studimit nxjerrin në pah se sa i dëmshëm është përdorimi i vazhdueshëm i lëndëve djegëse fosile për shëndetin dhe mirëqenien e njerëzve në të gjitha kontinentet, me pasojat që janë veçanërisht të panjohura në vendet në zhvillim, sipas studiuesve.

“Me çdo fuçi nafte të djegur, çdo ton dioksid karboni të çliruar dhe çdo pjesë të shkallës së ngrohjes, valët e të nxehtit do të prekin gjithnjë e më shumë njerëz”, vëren Friederike Otto, një klimatologe në Imperial College London dhe autore e raportit.

Analiza e kryer nga shkencëtarë nga Ëorld Ëeather Attribution, organizata joqeveritare Climate Central dhe Drejtoria e Ndryshimeve Klimatike e Kryqit të Kuq dhe Gjysmëhënës së Kuqe u botua përpara Ditës Botërore të Veprimit Kundër Nxehtësisë më 2 qershor, e cila këtë vit i kushtohet rreziqeve të lodhjes së shkaktuar nga valët e të nxehtit.

Periudha kohore e analizuar nga studiuesit

Për të vlerësuar ndikimin e ndryshimeve klimatike, studiuesit analizuan periudhën nga 1 maji 2024 deri më 1 maj 2025.

"Ditët me vapë ekstreme" u përcaktuan si ato ditë kur temperatura tejkaloi 90% të temperaturave mesatare të regjistruara në një vendndodhje specifike në periudhën 1991-2020.

Studiuesit e krahasuan numrin e këtyre ditëve me një botë hipotetike pa ngrohjen antropogjene. Rezultatet janë të padiskutueshme: rreth katër miliardë njerëz, ose 49% e popullsisë së botës, përjetuan të paktën 30 ditë shtesë me nxehtësi ekstreme gjatë vitit të kaluar krahasuar me botën hipotetike.

Të gjitha ngjarjet ekstreme të nxehtësisë kanë gjurmën e ndryshimeve klimatike

Studimi regjistroi 67 episode të nxehtësisë ekstreme gjatë periudhës së studiuar, të cilat kanë të gjitha gjurmët e ndryshimeve klimatike.

Ishulli i Karaibeve, Aruba, u prek më shumë, me 187 ditë vapë ekstreme, 45 më shumë sesa do të pritej në një botë pa ndryshime klimatike.

Viti 2024 ishte viti më i ngrohtë i regjistruar ndonjëherë, duke tejkaluar vitin 2023, ndërsa viti 2025 filloi me janarin më të ngrohtë që nga fillimi i regjistrimit të të dhënave.

Mesatarisht gjatë pesë viteve të fundit, temperaturat globale kanë qenë 1.3° Celsius më të larta se nivelet para-industriale. Në vitin 2024, ajo tejkaloi pragun prej 1.5° Celsius – kufiri i sipërm simbolik i vendosur nga Marrëveshja e Klimës së Parisit.

Raporti thekson gjithashtu mungesën e dukshme të të dhënave mbi ndikimet shëndetësore të nxehtësisë në zonat më të varfra.

Ndërsa Evropa regjistroi mbi 61,000 vdekje të lidhura me nxehtësinë në verën e vitit 2022, ka pak të dhëna të disponueshme për rajonet e tjera. Shumë vdekje të lidhura me nxehtësinë iu atribuan gabimisht sëmundjeve të zemrës ose të mushkërive./ CNA

Marrë nga iefimerida