Selia e Shenjtë dhe Azerbajxhani nënshkruajnë marrëveshje për dialogun ndërfetar

29 Korrik 2025, 15:09, Kulturë Alessandro De Carolis

Selia e Shenjtë dhe Azerbajxhani nënshkruajnë marrëveshje

Një udhëtim i gjatë, i rrënjosur në Koncilin e Dytë të Vatikanit, i shënuar ndër vite nga dialogu dhe vlerësimi i ndërsjellë, që kulmoi me marrëveshjen dypalëshe të vitit 2011, dhe tani i pasuruar me një tjetër Memorandum Mirëkuptimi mbi dialogun ndërfetar.

Në përshëndetjen e tij drejtuar autoriteteve azerbajxhanase të pranishme në ceremoninë e së hënës në mëngjes në Vatikan, Kardinali George Koovakad, Prefekt i Dikasterit për Dialogun Ndërfetar, përmblodhi rrugëtimin e ndjekur nga Selia e Shenjtë dhe Republika e Azerbajxhanit për të arritur nënshkrimin e dokumentit që lidhet me një “fushë jetike” — dialogun mes besimeve të ndryshme.

Sipas kardinalit, ky dokument përfaqëson “një shenjë të qartë të dëshirës së përbashkët për të vazhduar punën së bashku për formimin e gjithanshëm të çdo personi, si besimtarë dhe si qytetarë.”

Inkurajimi nga Papët

Për më tepër, vërejti Kardinali Koovakad, “në dekadat e fundit, Selia e Shenjtë dhe Republika e Azerbajxhanit kanë treguar një dëshirë të përbashkët për të zhvilluar dhe forcuar marrëdhëniet e tyre.”

Kardinali vuri në dukje se kjo dëshirë është inkurajuar nga një sërë hapash, përfshirë Udhëtimet Apostolike në Azerbajxhan të Papës Shën Gjon Pali II në vitin 2002 dhe të Papës Françesku në tetor 2016, si dhe vizita e Sekretarit të Shtetit Kardinal Tarcisio Bertone në vitin 2008, gjatë së cilës ai shprehu afërsinë e Papës Benedikti XVI.

Memorandumi i nënshkruar të premten bazohet në marrëveshjen dypalëshe të prillit 2011 midis Selisë së Shenjtë dhe Republikës së Azerbajxhanit. Prefekti vuri në dukje se kjo marrëveshje, përveçse konsolidon marrëdhëniet dypalëshe dhe i mundëson kishës të kryejë misionin e saj në Republikën Kaukaziane, është bërë “një instrument i vlefshëm për promovimin e parimit të lirisë fetare”, parim ky i sanksionuar edhe në Kushtetutën e vetë Azerbajxhanit. Ky tekst, vazhdoi ai, dëshmon “respektin për një komunitet fetar minoritar dhe mënyrën se si të krishterët dhe myslimanët mund të jetojnë së bashku në harmoni”.

E rrënjosur në mësimin e Koncilit II të Vatikanit

Kardinali Koovakad theksoi rëndësinë që Papa Françesku i ka kushtuar viteve të fundit dialogut ndërfetar, i kuptuar si një forcë shtytëse për një “kulturë paqeje” në frymën e Dokumentit mbi Vëllazërimin Njerëzor, dhe madje edhe më parë, nga Koncili i Dytë i Vatikanit në Nostra aetate, Deklarata e Koncilit mbi Lirinë Fetare, e cila do të kremtojë 60-vjetorin e saj tetorin e ardhshëm.

Që prej vitit 1965, tha Kardinali, “janë shfaqur fusha të reja angazhimi të përbashkët, si dëshira për të kujdesur dhe mbrojtur mjedisin, si dhe nevoja për një përdorim etik të inteligjencës artificiale. Gjeste konkrete bashkëpunimi mbi çështje kaq të rëndësishme do të kontribuojnë në ndërtimin e një bote më paqësore, një dëshirë që qëndron në zemrën e çdo burri dhe gruaje me vullnet të mirë.”

Shtysë për paqe

Kardinali Koovakad shprehu falënderime për Presidentin e Azerbajxhanit, Ilham Aliyev, si dhe për Ramin Mammadov — autoritetin më të lartë shtetëror për shoqatat fetare — “për miratimin dhe mbështetjen e këtij Memorandumi të rëndësishëm”.

Ai gjithashtu vlerësoi “angazhimin e vazhdueshëm” të Sheik ul-Islam Allahshukur Pashazade, president i Këshillit të Myslimanëve të Kaukazit, i cili, siç kujtoi ai, “mbështeti ndërtimin e një kishe të re katolike në Baku pas shkatërrimit të asaj ekzistuese në vitet 1930.”

Kardinali e mbylli fjalën e tij duke u bërë jehonë fjalëve të Leonit XIV në fjalimin drejtuar Trupit Diplomatik në fillim të pontifikatit të tij, ndërsa shprehu shpresën se “marrëdhëniet miqësore dypalëshe” midis Selisë së Shenjtë dhe Azerbajxhanit “tani do të marrin një shtysë të përtërirë për të ecur përpara dhe do të forcohen më tej, ndërsa kërkojmë të promovojmë "të vërtetën, drejtësinë dhe paqen" për gjithë njerëzimin”./ CNA