Kriza e çokollatës: magazina bosh të kakaos, pa furnizim

17 Shkurt 2025, 08:27, Kosova & Bota CNA

Magazinat e zbrazëta dhe rendimentet e dobëta të kulturave po e shtyjnë çmimin e kakaos drejt niveleve të larta rekord.

Për shumë konsumatorë, produktet e çokollatës së shpejti mund të bëhen artikuj luksi.

Depot e kakaos në Londër dhe Nju Jork janë më bosh se kurrë dhe çmimi i një ton kakaoje po rritet në nivelin më të lartë ndonjëherë. Deri në vitin 2023, çmimet ishin rreth 2000 dollarë. Që atëherë, çmimi është rritur. Vitin e kaluar, pak para Krishtlindjeve, u thye një rekord: "Një javë para Krishtlindjeve, një ton kakao kushtoi pothuajse 13.000 dollarë – më shumë se kurrë më parë”, thonë ekspertët e firmës së investimeve Vontobel.

Aktualisht, çmimi është rreth 10.000 dollarë. Pra në prag të Pashkëve, konsumatorët duhet të përgatiten për produkte të shtrenjta çokollate.

Magazina bosh, pa stoqe

Arsyeja: stoqet janë ulur në mënyrë drastike. Stoqet në Bursën Interkontinentale të Londrës kanë rënë nga më shumë se 100.000 ton kakao të përdorshme një vit më parë në rreth 21.000 ton në muajt e fundit, raporton Financial Times. Ky është niveli më i ulët i parë ndonjëherë, tha për FT Jonathan Parkman, bashkë-drejtues i departamentit të bujqësisë në Marex. Depot e pavarura të licencuara të Nju Jorkut gjithashtu bosh, vuri në dukje Parkman.

Rritje spektakolare e çmimeve

Oferta e ulët, kërkesa e lartë: "Rritja e çmimit të kakaos ka qenë absolutisht spektakolare gjatë dy viteve e gjysmë të fundit," citon agjencia e lajmeve AP Philippe de Sellier, kreu i prodhuesit belg të çokollatës Leonidas dhe shoqatës belge të çokollatës Choprabisco.

"Arsyeja e rritjes së çmimit është një kombinim i rritjes së kërkesës dhe uljes së ofertës”, thonë ekspertët e Vontobel. Furnizimi është ndikuar nga ndryshimet klimatike, sëmundjet e bimëve dhe rënia e vazhdueshme e investimeve në kultivim, shkruajnë ata në një koment tregu. "Ne po shohim çmime të paprecedenta," thotë Bart Van Besien, këshilltar politikash në grupin e tregtisë së ndershme Oxfam. Kërkesa në rritje globale për produktet e kakaos është gjithashtu për shkak të faktit se një pjesë në rritje e popullsisë së botës ka arritur t'i shpëtojë varfërisë. Në Kinë, për shembull, ka një oreks në rritje për mallrat si çokollata.

Ka të ngjarë që mungesat të vazhdojnë

Për momentin duket se korrja aktuale nuk do të sjellë lehtësim, pasi kushtet atmosferike në furnizuesin më të madh të kakaos në botë, Bregun e Fildishtë dhe Ganë, mbeten të vështira. Në Gjermani, për shembull, rreth 50 për qind e kakaos së papërpunuar të importuar vjen nga Bregu i Fildishtë, sipas Ministrisë Federale për Bashkëpunim Ekonomik dhe Zhvillim. Sezoni i thatë po shkakton probleme për fermerët. Fermerët kanë paralajmëruar prej disa kohësh për një mungesë të mundshme në prill.

Prandaj, vëzhguesit e tregut po shikojnë tashmë nga e ardhmja: nëse korrja e kakaos me të vërtetë humbet vrullin, lënda e parë e rëndësishme për çokollatën mund të bëhet edhe më e rrallë deri në Krishtlindjet e vitit 2025, sipas Vontobel./ DW