Manastirliu në Shkollën “Kosova”/
Më shumë se një mijë vajza të moshës 13-vjeçare janë vaksi...

A new theory argues that mental disorders are actually metabolic disorders of the brain. This new understanding may provide answers to questions that have long plagued experts in the field. Metabolic treatments may lead to better results than those currently available.
Mental disorders are a growing problem and the leading cause of disability in the world. Although we have many treatments to offer, they do not work for many people.
Nëse mendoni që kjo është shumë pesimiste, është e rëndësishme të theksohet se depresioni është sëmundja që shkakton më shumë paaftësi madje më shumë sesa problemet me zemrën, dhimbjet e shpinës, kanceri dhe gjendje të tjera - edhe pse kemi dhjetëra antidepresantë, lloje të ndryshme psikoterapie, terapi elektrokonvulsive, stimulim magnetik transkranial, etaminën etj.
Edhe pse problemet me qasjen në kujdesin e shëndetit mendor mund të shpjegojnë disa nga këto rritje, edhe kur njerëzit marrin trajtim, shpeshherë ai nuk arrin të shërojë plotësisht sëmundjet.
Pse nuk mund të bëjmë më mirë sesa kaq?
Kjo gjë ndodh sepse askush nuk mund t’i japë përgjigje një pyetjeje shumë të thjeshtë “Çfarë e shkakton një sëmundje mendore?”. Në vend të një përgjigje të plotë dhe shteruese, ne njohim vetëm disa nga faktorët e përfshirë, ku përfshihen neurotransmetuesit, gjenetika, hormonet, inflamacioni, përdorimin e substancave, traumat, përvojat e dhimbshme në fëmijëri dhe stresi në jetën e përditshme. Si ndikojnë të gjitha këto së bashku? Sërish askush nuk e di me saktësi.
Energjia e trurit
Në një libër që do të dalë shumë shpejt në treg me titull “Energjia e trurit”, unë argumentoj se çrregullimet mendore janë në fakt çrregullime metabolike të trurit. Kjo teori e re integron dekada të kërkimeve klinike, neuroshkencës, gjenetike dhe metabolike.
Ai përfshin të gjithë faktorët biologjikë, psikologjikë dhe socialë, të cilët ne e dimë se luajnë një rol tek sëmundjet mendore dhe i kombinon ato në një teori unifikuese. Ky kuptim i ri u përgjigjet pyetjeve që janë diskutuar shpesh në fushën e shëndetit mendor, po ashtu ofron trajtime të reja, që rritin shpresën e shërimit afatgjatë në krahasim me vetëm zvogëlimin e simptomave. Ky kuptim i ri, na ndihmon edhe të kuptojmë lidhjet midis shëndetit mendor dhe atij fizik.
Çfarë është metabolizmi?
Ndonëse shumë njerëz mendojnë se metabolizmi është “djegia e kalorive” e lidhur me peshën tonë trupore, ai është në fakt shumë më tepër se kaq. Metabolizmi është procesi që të gjithë organizmat e gjallë e përdorin për të kthyer ushqimin në energji ose blloqe ndërtimi për proteinat, membranat dhe pjesët e tjera qelizore.
Për këtë arsye ka një rol thelbësor për përkufizimin e jetës. Kur kemi probleme me metabolizmin, atëherë do të kemi me siguri probleme edhe me funksionimin e qelizave. Në studimin tim, unë argumentoj se mosfunksionimi metabolik në qelizat e trurit mund të shpjegojë të gjitha simptomat e sëmundjeve mendore.
Megjithëse metabolizmi ynë është tejet kompleks dhe përfshin reaksione dhe shtigje të shumta kimike, rezulton se ekziston një mënyrë më e lehtë për ta kuptuar metabolizmin, dhe kjo është nëpërmjet organeleve të vogla që ndodhen në shumicën e qelizave tona, dhe që njihen si mitokondri.
Ata janë rregullatorët kryesorë të metabolizmit tonë. Një analizë e thellë e shkencës së mitokondrive na ndihmon të kuptojmë të gjithë faktorët që lidhen me sëmundjet mendore.
Për shembull, mitokondritë luajnë një rol jetik në prodhimin dhe rregullimin e neurotransmetuesve, si serotonina, dopamina dhe GABA.
Po ashtu, ato luajnë një rol kyç në prodhimin e hormoneve kryesore si kortizoli, estrogjeni, testosteroni dhe progesteroni. Në fakt, mitokondria na ndihmon për të kontrolluar shprehjen e gjeneve në bërthamën e qelizës, dhe ajo luan gjithashtu një rol kyç tek inflamacioni. Duke kuptuar më mirë shkencën e metabolizmit dhe mitokondrive, ne mund të kuptojmë si duhet dhe të adresojmë shkaqet e çrregullimeve mendore.
Trajtimet e reja
Unë mendoj se aspekti më emocionues rreth kësaj teorie, është se ajo hap derën për trajtime të reja. Qasjet alternative si dieta ushqimore e duhur, ushtrimi fizik, reduktimi i stresit, menaxhimi i gjumit dhe reduktimi i përdorimit të substancave të ndryshme, mund të trajtojnë në mënyrë efektive çrregullimet mendore tek shumë njerëz.
Ju mund të mendoni në një moment se kjo nuk është asgjë e re, pasi e dinim tashmë shumicën e tyre. Megjithatë, të kuptuarit e detajeve të kësaj shkence mund të çojë në trajtime të reja dhe befasuese, siç janë ndërhyrjet dietike për të trajtuar çrregullime si skizofrenia dhe alkoolizmi, të cilat në sipërfaqe nuk duken sikur kanë lidhje me dietën tonë ushqimore. Disa pacientë me skizofreni kanë përjetuar një lehtësim të plotë dhe të qëndrueshëm të simptomave duke hequr dorë nga ilaçet antipsikotike që merrnin për vite me radhë.
Një qasje e re mbi shëndetin mendor
Teoria e energjisë së trurit për sëmundjet mendore, çon në një qasje të re në fushën e shëndetit mendor. Ekspertët do të jenë në gjendje të ofrojnë trajtime dhe ndërhyrje të
reja. Pacientët dhe klientët do të kenë shumë më tepër opsione për trajtim.
Researchers can also advance studies in this area by better understanding the underlying metabolic causes of mental disorders, as well as identifying new treatments. So finally there is a new source of hope for the millions of people who suffer from these disorders.
Note: Chris Palmer, is director of the Department of Postgraduate Education at McLean Hospital and assistant/professor of psychiatry at Harvard University Medical School, USA.
Më shumë se një mijë vajza të moshës 13-vjeçare janë vaksi...
Ministria e Shëndetësisë dhe Mbrojtjes Sociale ka publ...
The British naturalist Charles Darwin, who in the 19th cen...
Health care experts are warning us that COVID-19 is no...
The New Infectious Hospital was opened today, an inves...
In medicine, the word "detox" means a treatment to elimina...
The Ministry of Health and Social Protection has publi...
According to research, 48% of people find it much hard...
Në kuadër të mbledhjes së përbashkët të dy qeverive të Shqip...
On November 14, World Diabetes Day, all medical communitie...
Ministria e Shëndetësisë dhe Mbrojtjes Sociale ka publ...
Sex can trigger asthma attacks, a study has found. To...
Një gjumë cilësor lidhet zakonisht me një shëndetit të mir...
The Ministry of Health has reflected the pandemic situ...
Ministria e Shëndetësisë dhe Mbrojtjes Sociale ka publ...
Trupi i njeriut është një makineri mahnitëse dhe e sofisti...
Ministria e Shëndetësisë dhe Mbrojtjes Sociale ka publ...
The government will fund free diabetes tablets for sen...
The white shirts of the Dibra hospital have successful...
Vijon fushata e vaksinimit kundër gripit dhe Covid-19....
Dritan Prençi is the SPAK prosecutor who is sleeping on th...
The in-depth investigations that SPAK conducted into Ajola...
SPAK's standards, the way it investigates, how it secures ...
Irfan Hysenbelliu claims to be a big businessman, an hones...
The Special Board of Appeal (KPA) decided this Monday ...
The KPA vetting decided this Thursday to dismiss the p...
Suela Salavaçi, a prosecutor in the Prosecutor's Offic...
The Special Board of Appeal reinstated the prosecutor ...
A serious incident occurred this morning in Gjirokastra. ...
Four people have been arrested and two others have been de...
A 22-year-old man, internationally wanted for attempted mu...
The two German tourists who lost contact while exploring t...
Albania is facing a deep demographic crisis where official...
This Wednesday, our country will be affected by relatively...
The UN's World Meteorological Organization now warns that ...
Intense rainfall has caused numerous problems in the Radom...
A group of European Union (EU) member states have proposed...
At least 12 people have been killed and nine others injure...
Just over three months into the Gulf conflict, the importa...
One of the most important events of the Year of Gaudi is t...
Korça has transformed this weekend into the capital of cel...
Korça is ready to open the summer season with one of the c...
Two years after his passing, the renowned Korçë poet Skënd...
The Ethnographic Museum of Berat has opened its doors to v...
This Wednesday, one US dollar is bought for 81.6 lek and s...
The 2025 turnover reassessment for businesses in Tirana ha...
Predictions of a severe oil shortage this summer have not ...
Improving the performance of public parking lots in Vlora,...