Haçkaj: After January 2024, elections without the diaspora's vote would be illegal

2023-06-22 20:39:32, Kosova & Bota CNA

Haçkaj: After January 2024, elections without the diaspora's vote

The co-founder of the "Diaspora for Free Albania" movement, Florian Haçkaj, is optimistic that politics in Albania will prioritize the right of the diaspora to choose and, in accordance with a decision of the Constitutional Court, will complete within January 2024 the legal framework that will secure the immigrant vote.

In an interview for the Voice of America, Mr. Haçkaj says that although until now there has been no movement by the legislators, despite the fact that 6 months have passed since the court's decision, he "does not believe that there are people in Albanian politics who can accept with full awareness to be carriers of illegality" and not enable the diaspora's right to vote.

During the conversation with the journalist Klementina Cenkollari, he also says that the biggest concern of immigrants is the security of the vote while adding that the best option for immigrants to vote in the general elections of 2025 would be to vote by mail.

Voice of America: Mr. Haçkaj, 6 months have passed since the decision of the Constitutional Court, which asks the Assembly of Albania to complete the legal framework, through which the vote of immigrants is ensured. Your movement has followed this issue closely. Do you have hopes that the by-laws will be approved within the deadline, that is, in the next 6 months?

Florian Haçkaj: Thank you very much for raising this important issue. In fact, the vote of the diaspora is a vital process, which must begin after 32 years of democracy for Albania, and this is the locomotive of our movement, we have been following it since the beginning and we wanted to be at the negotiating tables, advisory tables, as an interest group, we also wanted to have the legal side on our side and fortunately we won in the lawsuit against the Albanian state that established the right to violate the vote. It means, the electoral law that was in place from 2020 really did not allow the diaspora to vote, it was probably to cast aspersions and now with this decision in hand, the parliament is obliged until January 2024 to complete the legal framework.

Unfortunately, today as we speak, nothing has happened, maybe they were busy with the local elections, I don't know, the important thing is that the Albanians want this and we will do everything possible to get this constitutional right. Translated more simply, the decision of the Constitutional Court means that any electoral process after January 2024 without the vote of the diaspora is illegal and I do not believe that there are people today in Albanian politics who have a decision from the most important court of country and they can accept with full awareness to be the bearers of this illegality and leave out the 1.7 million Albanians with the right to vote, which we must not forget, they are not only Albanians who love Albania with their hearts, but they are also investors bigger strategic, if you can look at it that way, looking at remittances,

Voice of America: Mr. Hackaj, more than 30% of Albanians with the right to vote live outside the country. Much has been said about the immigrant vote. What do you think is preventing politics from prioritizing this issue?

Florian Haçkaj:We as a movement have succeeded, and for this we are proud, to articulate the diaspora politically. So the diaspora until three years ago did not have a voice, there were good, prepared people speaking from all over the globe, but we have managed to be in a structured way and we have noticed that this has brought a kind of attraction from the political class , mainly from the government that has this process in hand, having the majority in the parliament. Here, let me remind you, for example, there was a diaspora ministry, after we emerged as a movement, after the voice of the diaspora was strongly articulated with their demands. This ministry was dissolved, which is normally talked about that we love the diaspora very much and then a gate that leads to it is melted and today we don't know where to turn to a direct gate. The main obstacle is precisely this uncontrollable voice, because, what is the Albanian diaspora? We have noticed that they are people who know the reality very well, they may come from different political sympathies, there is politics, but all of them, after so many years abroad, want the best for the country, because we all have family members in Albania. we probably have other commitments, business, property and we want the best for our country. So, we are far from that militancy known in every country, not only in Albania, that have different groups of people who control them, we come beyond this and this causes a difficulty, because they think this is an uncontrollable vote and that is exactly what the beauty of this vote, why we all should enable it as a vote, including the political parties,

Zëri i Amerikës: Cilat mendoni se janë çështjet kryesore teknike që duhen zgjidhur për të mundësuar votën e emigrantëve?

Florian Haçkaj: Problemi madhor është ana ligjore, që duhet plotësuar. Por aty nëse ka konsesus, dhe ne po vijmë me një draftim. Një gjë që ne si lëvizje duam të bëjmë ndryshe është që jo vetëm të kërkojmë, por edhe të sjellim diçka në tryezë pra diçka për të cilën flitet, aq më tepër që jemi grupi më i madh i interesit. Pjesa ligjore është e para.

Me shpresën, me besimin që kjo do të bëhet, ne duhet të merremi me sigurinë e kësaj vote sepse ka një mosbesueshmëri të madhe dhe nga shqiptarët që janë brenda, por edhe nga shqiptarët që janë jashtë. Unë tani, në turin tim në Amerikë kam takuar ligjvënës amerikanë, por çfarë është më e rëndësishmja kam takuar diasporën shqiptare dhe do ta takoj ende dhe dëshira është e madhe, por frika është e tillë: kur vota vidhet në Shqipëri si do të sigurohet vota jonë? E mira është që ne nuk duhet të shpikim rrotën, ka rreth 150 shtete në botë që e aplikojnë votën e diasporës, përshirë Kosovën, që ka pasur 4 procese tashmë me votën e diasporës dhe të gjitha kanë ardhur në përmirësim. Më e thjeshta nga ana teknike është vota me postë. Qytetari regjistrohet si votues, që dëshiron të votojë, i vjen letra nga KQZ-ja, e çon me postë dhe aty numërohet ditën e votimit, para se të fillojë numërimi tjetër, ose pas. Ka dhe teknikalitete të tjera, flitet për votimin elektronik, fatmirësisht, ne kemi në levizje dy profesorë që merren me votimin elektronik dhe e dimë shumë mirë se çfarë problematikash ka. Vetëm Estonia e përdor votimin elektronik sot që flasim, shtetet e tjera e kanë pjesërisht, por ka shumë problematika, kështu që ndoshta do të mbetemi të pjesa me e thjeshtë që është votimi me postë, këtë herë.

Zëri i Amerikës: Nga konkaktet që ju keni cilat janë format që po diskutohen për përfaqësimin e diasporës?

Florian Haçkaj: Përfaqësimi i diasporës, të paktën nga ne që e kemi shtyrë përpara këtë proces, është lënë në një vijë paralele për të mos vonuar procesin e realizimit të votës së diasporës, sepse përfaqësimi me deputetë të dedikuar për diasporën vjen me një ndryshim kushtetues dhe kjo mund ta vështirësonte procesin. Megjithatë, e drejtë kushtetuese e çdo shqiptari mbi 18 vjeç është që jo vetëm të zgjedhi, por edhe të zgjidhet, kështu që kjo është pyetje shumë e vend. Ne po punojmë, mendojmë se në atë draftimin tonë do kemi dhe një draft për këtë pjesë, por ka pasur disa, po i quaj shashka në gjuhë popullore nga politikanë në Shqipëri, të tipit të rrisim deputetët në Tiranë, që do të ishte një flluskë totalisht e panevojshme dhe do t’i bënim keq dhe njerëzve që banojnë në Shqipëri sepse ne nuk kemi nevojë të rrisim artificialisht numrin e deputetëve, por kemi nevojë të kemi përfaqësues dhe shpresimisht përfaqësues në parlament që vijnë me një qasje tjetër ndaj politikbërjes dhe ndaj dashurisë për vendin.