E fundit!

22:46 TODAY

After the match, protesters move to the DP headquarters: Opposition sold out

After the match, the protesters moved in front of the DP h...

SKANDERBEG'S PALACE IN ROME

2025-05-16 18:23:00, Blog Prof. Ass. Dr. Spiro Mëhilli

Rome, the vibrant epic metropolis, the land of lost empires, the Eternal City, captivates you with its beauty and vibrancy. Rome is also the city where the emperors of Illyrian origin, Constantine and Alexander, or Pope Clement XI in the years 1700-1721, had their share .

There are countless museums, wonderful parks , named "Villa Borghese", perhaps the most beautiful in Rome, where there are dozens of pavilions and busts of world-famous writers and poets and prominent Italian figures, where with the intervention of the Vatican, the pavilion of our poet Pader Gjergj Fishta will also be located; "Villa ADA", "Villa Pamfili", "Villa Torlonia", "Villa Glori"; or "Colosseo", "Pantheoni", "Citta Universitaria", "Piazza di Spagna", "Piazza del Popolo", "Piazza Republica", "Piazza Navona", "Piazza Venezia" with the magnificent palace, "Campo dei fiori", "Foro Imperiale", "Foro Traiano", "Foro Argentina", or the magnificent Basilica of "St. Peter" and hundreds and hundreds of cathedrals and churches, each of which is a work of art, to reach the "Fontana di Trevi".

SKANDERBEG'S PALACE IN ROME

In the alley below the Quirinal, the Royal Palace, no more than a 2-minute walk away, is one of the most beautiful and most visited places in Rome, the “Fontana di Trevi”. In that small square, which buzzes day and night with voices speaking all the languages ??of the world, you can meet people from all five continents .

SKANDERBEG'S PALACE IN ROME

As soon as you pass it, on the right is the Armenian Catholic church of “Saints Vincent and Athanasius” and when you enter “Via del Lavatore”, without exiting “Via in Arcione”, in front of you is a marble plaque that reads “Vicolo Scanderbeg” , and when you pass through that narrow, cobblestone alley, no more than 60 meters long, you are in “Piazza Scanderbeg” and opposite, a 5-story palace rises, bearing the numbers 116-117. The palace was built in 1465 and served as the residence of the Popes.

SKANDERBEG'S PALACE IN ROME

Pikërisht, në atë bujtinë, prinjësi i shqiptarëve, Gjergj Kastrioti, bujti për rreth tre muaj, nga 12 dhjetori i vitit 1466, deri më 14 shkurt 1467. Në nëntor të vitit 1466, Skënderbeu, i lodhur nga luftrat me turqit dhe i mbetur thuajse i vetëm, mori rrugën për në Itali, duke u nisur me anije nga porti i Raguzës, megjithëse Senati i Republikës së Sirakuzës kishte votuar më 2 nëntor 1466 që Skënderbeu të mos futej në Raguzë. Megjithatë, më 22 nëntor 1466, ambasadori milanez De Collis nga Venediku, informonte se Skënderbeu i kishte hipur një galere venetikase dhe pasi kishte kaluar Otranton, drejtohej për në Brindizi, nga ku do të shkonte në Napoli të takonte mbretin Ferrant, dhe më tej, në Romë, të takonte Papën, për të kërkuar ndihma.

Me vete ai kishte marrë të shoqen, Donikën dhe të birin 13 vjeçar, Gjonin. Ata i la në kështjellën e Monte Sant Angelos, që në vitin 1464 ia kishte dhuruar mbreti Ferrant i Napolit. Në këtë mision, ai shoqërohej nga Lekë e Nikollë Dukagjini, napolitani Garcia Betesi dhe nga një numër i vogël shokësh. Kur Skënderbeu i drejtohej brigjeve italiane, turqit arritën ta pushtonin të gjithë Arbërinë, përveç Krujës që mbahej me forcat dhe shpenzimet e Republikës.

SKANDERBEG'S PALACE IN ROME

Pasi u kthye nga Napoli, ai shkoi në Romë më 12 dhjetor 1466 dhe u prit nga Papa Pali II. Për të përballuar sulmet e pritura të Mehmetit II, Papa i dha atij një relikë druri të “Kryqit të Shenjtë” shoqëruar me rreth 200 dukate dhe ndjesa “in articulo mortis” për të marr përgjigjen: “Sa për relikën, e pranoj me kënaqësi, pasi parashikoj që për së afërmi do të jem gati të zbres në varr. I vetëm kundër aq armiqve me siguri që do të vdes. Sa për të hollat, ato Ju a lë, me kusht t’ua shpërndani të varfërve që do t’i luten Zotit për kthimin tim dhe mbarësinë e armëve të mia. Në u mundësha, kjo do të varet nga fakti se kush është më i forti, porse, në dalsha fitimtar, të gjitha të hollat e Romës nuk do të mjaftonin për ta ndarë me mua lavdinë!”

SKANDERBEG'S PALACE IN ROME

Natën e Krishtlindjes, Hirësia e Tij, i dha Skënderbeut Shpatën dhe Përkrenaren si shenjë për të luftuar burrërisht kundër turqve dhe i bëri nderim të madh. Më 15 janar 1467, Papa i dha atij dhe 250 dukate shtesë.

SKANDERBEG'S PALACE IN ROME

Në Romë, Skënderbeu qëndroi deri më 14 shkurt 1467. Pas Romës, ai shkoi përsëri në Napoli, ku mbreti Ferrant i dha ndihmë rreth 300 qerre drithë me kredi, municione, 1000 dukate në dorë, pagesën për kështjellën e Krujës, për këmbësorët e vendosur aty, dhe 500 dukate për të mbuluar shpenzimet e udhëtimit. Në Napoli, Skënderbeu duhet të ketë qëndruar deri në të dalë të marsit. Në Arbërinë që vazhdonte të digjej nga ushtritë e Ballaban Pashës, ai u kthye me ndihmat e mbretit të Napolit edhe dhuratat simbolike të Papa Palit II, dhe menjëherë u mor me riorganizimin e ushtrisë duke bashkuar në Shkodër trupat e veta me ato të komandantit të Republikës në vend, Giosafat Barbaros.

Ai arriti të çante rrethimin e Krujës dhe të shpartallonte ushtrinë turke me egërsi. Më 23 prill, ditën e Shën Gjergjit, në rrethinat e Krujës, Ballabani u plagos në grykë nga një heshtë dhe për pasojë gjeti vdekjen. Katër ditë më parë, atij i kishin kapur të vëllanë dhe i kishin prerë kokën. Trupi i tij u varros në Petrelë. Varri iu prish në vitet e regjimit komunist.

Më 7 qershor 1467, Mehmeti II për t’u hakmarrur, dërgoi në Arbëri rreth 400000 trupa në tre drejtime: të Durrësit, të kryesuar prej tij; të Shkodrës me Mehmet Pashën dhe kontigjentet e tjera në drejtim të Krujës. Në këtë fushatë, sulltani zuri robër 100000 veta dhe meshkujt nga 7 vjeç e sipër i vrau dhe arriti para Krujës me një ushtri prej 200000 veta. Banorët e Durrësit, Lezhës dhe të viseve bregdetare, morën plaçkat dhe ikën në Apuli.

Më 3 gusht 1467, sulltani u largua dhe la në Arbëri, Reposhin, një nga katër djemtë e Mamica Kastriotit me 1300 kalorës të tërhequr në Kepin e Rodonit, që ndodhet në mes të Durrësit dhe Krujës, i cili u rrethua nga deti prej luftanijeve të Republikës dhe nga toka prej Skënderbeut, ku u kap dhe u vra si nip femohues.

Në janar të vitit 1468, Skënderbeu shkoi në Lezhë, që tani ishte territor venedikas, mesaduket për të mbledhur dhe njëherë kuvendin si në vitin 1444, por një sëmundje e rëndë e mbërtheu dhe aty vdiq më 27 janar 1468. Përsa i përket vdekjes së kryeprinjësit, Barleti, Muzaka, Franku dhe Biemi, thonë se e mbërthyen ethe të forta; Giovanni Francesco de Maffei, ambasador i Mantuas në Raguzë dhe abati Ludovico Tuberoni, thonë se Skënderbeu vdiq në betejë i qëlluar nga një shigjetë e helmuar; kurse Raffaele Maffei thotë se pasi Skënderbeu u kthye në atdhe nga Roma, vdiq pas pak kohe i helmuar.

Donika, me të birin 14 vjeç, u largua nga vendi dhe u vendosën në “Pianta del Albanezi”, në Garganjo të Pulias, feude e kastriotëve, dhuruar nga mbreti i Napolit Ferdinand II. Mbi 200000 shqiptarë braktisën mëmëdheun për mos të rënë në robëri dhe u vendosën në tokat e mbretërisë së Napolit: në Siçili, në Kalabri, në Bazilikatë dhe në Pulje, duke ngritur rreth 80 fshatra arbëreshe.

SKANDERBEG'S PALACE IN ROME
Vite më vonë, pas restaurimit që ju bë në vitin 1843, ndërtesës ku bujti Gjergj Kastrioti, mbi derën kryesore të hyrjes u vendos një pllakë mermeri, në formë medalioni, në qendër të së cilës, qëndron në profil me mjekër të bardhë dhe kapelën e kuqe, fytyra e prinjësit legjendar, dhe rreth tij, shkruhet: “GEORG CASTRIOTA A SCANDERBEG PRINCPES EPIRI. AD FIDEM. ICONIS REST AN DOM MDCCCXLIII”, ku e plotë do të ishte “GEORGIUS CASTRIOTA A SCANDERBEG PRINCIPES EPIRI AD FIDEM ICONIS RESTAURAVIT ANNO DOMINIS MDCCCXLIII”(S.M.)

SKANDERBEG'S PALACE IN ROME

Pallati, vite më vonë, mbeti në duart e markezit Auleta, banues në Napoli, i cili, sikundër thoshte Koço Semini, ishte nga familja e kastriotëve. Për arsye ekonomike, Auleta ia shiti ndërtesën një të quajturi Gobert, që edhe ky ia shiti atë familjes Scifoni. Interesant është fakti se në vitin 1928, mbreti “ZOG I”, dërgoi një komision që ta blinte pallatin, dhe aty të vendoste Legatën Shqiptare.

Vitet e fundit, në atë ndërtesë ishte vendosur “Museo delle Paste” ose “Muzeu i Makaronave”, që megjithëse shkova disa herë, për çudi, e gjeja të mbyllur.

Rreth vitit 2012 ndërtesa u rikonstruktua në mënyrë harmonike dhe u kthye në Hotel Rezidencial. Aty u krijuan 4 dhoma Taunhouse luksoze, si dhe 7 suita të mëdha. Sa kalon brinjazi apartamentin ku bujti prijësi Skënderbe, tani mund të shikosh suitat e mrekullueshme, ku çdo njëra prej tyre, është e veçantë dhe ofrojnë shërbime nga një maxhordom. Suita ambasador ka edhe një taracë private, dushe emocionuese dhe një hamam mbi Roof. Në vitin 2016, m’u dha rasti ta vizitoja për herë të parë ndërtesën të rikonstruktuar dhe të kthyer në “Hotel Rezidencial” dhe për kënaqësinë time e vizitova edhe në tetor të vitit 2019. Recepsionistja, një vajzë mjaftë e edukuar, më lejoi të shikoja aq sa ia lejonte detyra, diçka nga ajo ndërtesë.

Përsa i përket përkrenares dhe shpatës së Skënderbeut, ato u shitën nga pasardhësit e tij në një familje fisnike italiane, për t’u blerë më pas nga archiduka Ferdinandi II i Austrisë, për t’u ekspozuar fillimisht në kështjellën Ambros në Tirol, ndërsa në vitin 1806, u transferuan në Neue Burg, në koleksionin Arms and Aamory në muzeun Kunsthistorisches në Vjenë. Në vitin 1931, mbreti Zog I, shkoi në Vjenë për t’i riatdhesuar përkrenaren dhe shpatën, por nuk ia arriti qëllimit.

SKANDERBEG'S PALACE IN ROME

Më 4 korrik të vitit 1940, për të kujtuar aneksimin e Shqipërisë nga Mbretëria Italiane, Sheshi Raudusculana, që mbante emrin e një porte antike të mureve Servian Pricusnius, u quajt Piazza Albania. Katër muaj më vonë, më 27 tetor, Benito Mussolini, në Romë inauguroi monumentin e Skënderbeut në bronz, vepër e skulptorit fjorentin Romano Romanelli.

SKANDERBEG'S PALACE IN ROME

Në vitin 1968, me rastin e 500 vjetorit të vdekjes së heroit tonë kombëtar, me nismën e një grupi arbëreshësh, në piedestal, u vendos mbishkrimi:
A
GEORGIO CASTRIOTA SCANDERBEG.
ROMA
RICORDA IL V CENTINARIO DELLA MOTTA
DI GEORGIO CASTRIOTA SCANDERBEG
IMPAVIDO DIFENSORE DELLA CIVILTA OCCIDENTALE
+ S. P. Q R MCMLXVIII

Në vitin 2012, me rastin e 100 vjetorit të Pavarësisë, Qeveria austriake solli në Tiranë për t’u ekspozuar në mjediset e Muzeut Historik Kombëtar, përkrenaren dhe shpatën e Skënderbeut.

The question arises: are these the ones that Skanderbeg had used for decades, or the gifts of Pope Paul II? If they were the ones donated by Pope Paul II, where are the real helmet and sword of our hero who fought for 25 years against the Ottoman armies!??
We find our national hero in many capitals and cities of the world, in monuments on horseback, on foot, in busts and in many murals and paintings, one of which I had the pleasure of seeing in Palazzo Pitti in Florence, a magnificent building, once the property of the city banker, now converted into a museum.

SKANDERBEG'S PALACE IN ROME