Si të dalloni Linë e majmunëve nga Variçela/ Pak informacion në mjegullnajën gjithollogjike!

23 Maj 2022, 18:37, Lifestyle CNA

Nga Prof. Dr. Tritan Kalo

Informimi në kohë pakson panikun si dhe daravit mjegullnajën gjithollogjike, mjaft e shprehur këto dy vitet e Pandemisë së Sars-Cov2/Covid-19?.

Pak fjalë në lidhje me Lijën e Majmunit (Monkey pox), për të cilën flitet shpeh kohët e fundit?.Lija e majmunit u zbulua në 1958 dhe rasti i parë human u raportua më 1970 në Republikën Demokratike të Kongos, e më pas edhe në mjaft vënde të tjera të Afrikës Qëndrore dhe Perëndimore?.

Njeriu infektohet nga kontakti direkt me kafshët, por edhe me një individ të infektuar?.Periudha e fshehtë (e inkubacionit) e sëmundjes varion nga 7-14 ditë (por mundet të shkojë nga 5-21 ditë)?.

Sëmundja fillon me ethe, dhëmbje koke e muskujsh, lodhje mjaft të shprehur si dhe zmadhim të gjëndrave limfatike anash qafës, poshtë nofullës ose në rrëzë të kofshëve, të njëanshme ose të dyanëshme?.2-3 ditë më pas zhvillohet rashi (njollat e kuqe) fillimisht në fytyrë e më pas ato përhapen në të gjithë trupin?.

Lezionet në lëkurë progresojnë në stadet e mëposhtëme para rënies së tyre: makula (njollë e kuqe), papula, fshikza (vezikula), pustula dhe krusta (koriçka)?.

Sëmundja zgjat 2-4 javë?.Ecuria në përgjithsi është e favorshme dhe vdekshmëria mjaft e ulët në vëndet jo endemike, jo afrikane?.

Lija e Majmunit për nga klinika si dhe lezionet e lëkurës DUHET diferencuar kryesisht me Lijën e Dhënve (VARICELËN), një sëmundje e përhapur jo pak kohët e fundit në vëndin tonë, dhe një sëmundje e njohur mirë nga mjekët e Shërbimit Parësor si dhe ata/ato të Shërbimeve Spitalore?.

Individët e vaksinuar para vitit 1983 për Lijën e vërtetë (Variola vera/Smallpox, vatra e fundit e së cilës në Europë ishte në ish-Jugosllavi më 1972 dhe në Botë në Etiopi më 1982), fatmirësisht kanë imunitet edhe ndaj Monkey pox (Linë e Majmunit)?..

Individi i sëmurë është infektues 7 ditë para dhe 21 ditë pas shënjave klinike (lezioneve të lëkurës)?..Për ilustrim të shpjegimit të mësipërm, në fotot e mëposhtëme gjashtë fotot e para lidhen me Lijën e majmunit (Monkey pox), ndërsa gjashtë fotot në vijim lidhen me Varicelën (Chicken pox)?..Foto personale nga të sëmurët tanë me Varicelë?.Together forever!!!