Syri i keq/ Shkaktari i sëmundjeve në shoqëritë tradicionale

1 Janar 2020, 20:30, Politikë CNA

Pavarësisht se, mbërritëm në dekadën e dytë të shekullit ?21, besimi tek “syri i keq”, djalli, magjitë apo forcat demonike në përgjithësi nuk është shuar. Madje, këto fenomene merren si shkaqe për shumë sëmundje, edhe pse këto të fundit mund të shpjegohen fare mirë me metoda mjekësore.

Studimi me titull “Shpjegimi i sëmundjeve përmes të keqes”, i cili gjithashtu përfshiu një pjesë të mirë të Ballkanit, tregon se jo vetëm në të kaluarën e largët, por edhe në kohën tonë, shumë njerëz kanë tendencë të interpretojnë ekzistencën e sëmundjeve me veprimin e forcave demonike.

Studiues nga vende të ndryshme, të udhëhequr nga profesori Brock Bastian i Shkollës së Psikologjisë në Universitetin e Melbourne në Australi, publikuan artikullin përkatës në revistën ?Proceedings B?. Ky studim u bazua në pyetësorë mbi besimin tek forcat e errëta dhe gojëdhëna të vjetra ku përfshiu rreth 58,000 njerëz, nga 50 vende. Në fokus ishte shpjegimi i sëmundjeve përmes ?miteve? popullore.

Është zbuluar se në vendet ku sëmundjet infektive historikisht janë më të përhapura, njerëzit kanë qenë dhe kanë më shumë të ngjarë të besojnë në fuqinë e së keqes dhe në përgjithësi në veprimin e forcave demonike të padukshme për syrin e njeriut. Kur murtaja preku Europën në Mesjetë, u vranë shumë gra me anë të ?gjuetisë së shtrigave?, të cilat dyshoheshin si shkaktare të sëmundjeve apo fatkeqësive të tjera. Fenomene të tilla vërehen edhe sot, sidomos në Afrikë ku sëmundjet infektive si ebola janë shumë të përhapura.

Mendësia që bën shkaktare forcat e errëta për sëmundjet është e përhapur më tepër në vende si Nigeria, Bangladeshi, Filipinet, Kina etj. Nga ana tjetër, në Finlandë, Gjermani, Austri, Zvicër, Suedi, këto pikëpamje janë më të zbehta, për shkak edhe të një informimi shkencor më të mirë mbi sëmundjet. Çuditërisht, kjo nuk vlen për vendet e tjera të zhvilluara si SHBA dhe Japonia, ndërsa Ballkani dhe Spanja, ndoshta si vende që baraspeshojnë traditën me jetën moderne, ndodhen diku në mes.

Nëse besimet arkaike, të cilat i atribuojnë sëmundjet shpirtrave të këqij janë bërë pjesë e kulturës popullore, e kanë të vështirë të zhduken plotësisht, sipas shkencëtarëve. Kjo është arsyeja pse edhe sot një mentalitet i tillë zë vend edhe në shumë shoqëri moderne, si rezultat i të cilave problemet shëndetësore i atribuohen vullnetit të Zotit ose djallit dhe shpresë për ta janë vetëm shëruesit shpirtërorë.

Sidoqoftë, dikur ekzistonte një aspekt i dobishëm dhe praktik rreth besimit se të sëmurët janë nën ndikimin demoniak, pasi nga frika i izolonin ata, duke shmangur kështu përhapjen e sëmundjeve./Përshtati nga kathimerini.gr, CNA.al.