web counter
LEXO PA REKLAMA!

SHKARKO APP

E fundit!

x

“Ma kërkuan tokën për të mbjellë drogë”/ Reportazhi i CNA.al tregon se ç’po ndodh në fshatin ku u gjet thesari ilir

1 Tetor 2018, 10:56, Aktualitet CNA

Në të dalë të Fierit marrim, rrugën majtas. Jemi nisur për në fshatin që i përket hartës së qarkut të Fierit, por ata që kanë lindur aty e quajnë veten mallakastriot.

Kreshpan i thonë, një fshat i mbushur me histori. Është fshati i parë në hyrje të qytezës së Cakranit, ose zona që njihet si thesar për arkeologët. Aroma e naftës, nuk na ndalet gjatë gjithë rrugës edhe kur mbyll xhamat e makinës, atë prapë e ndjen.

Prej gati 5 dekadash, kjo zonë po vuan nga një plagë e thellë, industria e naftës. Gjurmët e naftës i gjen, kudo në ajër, tokë dhe ujë.

Gjatë gjithë rrugës për në Kreshpan, na bëjnë hije pemët. Makina ndalon, vështrimi më ndalet para një sipërfaqeje të madhe me pemë, i thonë pylli i fshatit. Buzë tij rrjedh Gjanica, lumi më i ndotur në Shqipëri. Në të ka vite që dredhen mbetjet e rënda të naftës dhe edhe pse banorët po vuajnë nga sëmundje, si fenolet në gjak e deri çrregullimet në sitemin nervor, askush nuk ka bërë asgjë për t?i ndaluar kompanitë naftënxjerrëse që mos t?i derdhin mbetjet në lumë.

Për t?u ngjitur në fshat duhet të kalojmë, pyllin. Ka edhe një rrugë tjetër, por ajo nuk është aq e magjishme sa  rruga e pyllit. ?Eh sikur Gjanica të mos ishte ndotur, mbase Kreshpani do të ishte në listën e 100 fshatërave turistike?,  them me vete, teksa përshkoj pyllin.

Në të dalë të pyllit më shfaqen shtëpitë e para, i afrohem njërës prej tyre. Në baçe siç i thonë në Kreshpan, një burrë i moshuar po punonte tokën.

E përshëndes dhe e pyes si quhet.

?Musa e kam emrin. Kë kërkon ti këtu??- më pyet ai.

I tregoj se gjyshi im kishte lindur në Kreshpan dhe se quhej Kadri dhe se doja të shikoja shtëpinë, ku ishte gjetur thesari më i madh ilir në Shqipëri.

?Ah, po ti fol moj. Thuaj jam mbesa e Kadriut. Nga e di për thesarin, as sot se dimë se ku është. E gjeti një djalë i ri, katërmdhjetë vjeç ishte në oborrin e shtëpisë. Në 1980 i gjeti, ishin shumë monedha nga ato të kohës së mbretit Monun. Ka qenë mbret ilir ai, po ku e dini ju të rinjtë?,- tregonte Musai.

Pasi i tregova se origjina ime ishte nga ky fshat, toni i zërit të tij ndryshoi dhe siç thonë mallakastriotët, u shtrua në muhabet.

?Që ta dish t?i bija e xhaxhait, në Kreshpan, dikur ka pasur më shumë gra të veja në kohën e turkut. Se i vranë burrat se kemi qenë katolik ne, po pasi vrarë shumicën e burrave u bëmë myslyman. U bëmë të gjithë, ka pasur dhe një kishë këtu, po dha urdhër xhaxhi ta shembin. Ai që e goditi i pari me çekan, i vdiqën katër djem. Shikon Zoti bijë e xhaxhait, shikon?,- tregonte ai.

E pyeta sërish se si mund ta gjeja shtëpinë, ku ishte  gjetur thesari, por Musai nuk kishte ndërmend të më linte të ikja pa m?i treguar të gjitha, se ç?ndodhte në Kreshpan, madje për ta vërtetuar se kreshpanjakët ishin më shumë mallakastriot se sa fierak urdhëroi gruan të më sillte një gotë raki. Ndryshe nga çdo zonë tjetër në Mallakastër rakia pihet dhe nga gratë, madje ngrenë dhe dolli me burrat.

?Tani dëgjo t?i bijë e xhaxhit. Këta mirë thesarin na i morën, po këtu po bëjnë më keq. Që thua t?i mua tokën ma kanë kërkuar për të mbjellë drogë?,- rrëfeu Musia.

Unë zgurdhullova sytë.

?Ça ke moj nuk beson? Na ktheje këtë ta marrësh veten?.- tha dhe më zgjati gotën.

Nuk e ktheva më mjaftoi vetëm era e fortë e alkoolit që dilte nga ajo gotë.

?Është nga rrush i mirë. Dëgjo, jo vetëm mua po shumë ua kanë kërkuar. Se ka ujë këtu, nga lumi dhe ajo e uruar ujë do që të rritet të bëhet e mirë. Pastaj na mbulon pylli, si i thonë nga ne?,- vazdonte Musai të tregonte.

Pasi tha këto fjali, ma tregoi rrugën për tek shtëpia ku ishte gjetur thesari. E pashë nga larg nuk iu afrova shumë,  i bëra një foto dhe ika.

Nuk e kisha më mendjen tek thesari, as tek mbreti Monun, për të cilin kisha lexuar në librat e arkeologjisë, që ime motër kishte studiuar në shkollë.

Mendimet m?i kishte bllokuar fjalia ?Ma kanë kërkuar tokën për të mbjellë drogë?. Vallë a është e vërtetë se në fshatin, ku lindi gjyshi im, po ndodh diçka e tillë?!

Që prej më shumë se dy javësh edhe tani, që po e hedh në letër udhëtimin për në Kreshpan e kam ende në kokë, pyetjen ?A janë të vërteta fjalët e Musait plak??

Edhe nëse rezulton ashtu Kreshpani, nuk është fshati i parë Shqiptar që mbillet me drogë.

E kësaj i shkon për shtat vetëm një shprehje e një shkrimtari gjerman ?Kush di shumë ,atij i dhemb më tepër e vërteta e hidhur?…

Sqarim mbiemri i Musait nuk është treguar, për arsye frike nga ana e tij.-Xhentiana Muskaj/ CNA.al





Lajmet e fundit nga