"As në BE, as pjesë e SHBA-ve"/ Nielsen fjalim në Parlamentin Europian

8 Tetor 2025, 19:01, Kosova & Bota CNA

"As në BE, as pjesë e SHBA-ve"/ Nielsen fjalim në

Jens-Frederik Nielsen

Jens-Frederik Nielsen, kryeministër i Groenlandës, në fjalën e mbajtur në Parlamentin Europian deklaroi se vendi i tij nuk do të bëhet pjesë as e Bashkimit Europian e as e Shteteve të Bashkuara të Amerikës.

“Tani për tani Groenlanda nuk ka plane të bëhet anëtare e Bashkimit Evropian. Ne po punojmë për të rritur partneritetin që tashmë kemi me BE-në dhe që ky partneritet të zgjerohet në shumë aspekte, si arsimi, mineralet dhe industria”, tha Nielsen.

Groenlanda është një territor autonom brenda Mbretërisë së Danimarkës, me afërsisht 56,000 banorë, duke funksionuar me një metodë vetëqeverisjeje, në fuqi kjo që nga viti 2009, bazuar në një traditë të qeverisjes vendore që filloi në vitin 1979.

Pas referendumit të vitit 1982, territori atlantiko-verior doli nga organizata e Komunitetit Ekonomik Europian, në vitin 1985. Por që atëherë lidhjet me Bashkimin Europian janë forcuar dhe BE ka edhe një zyrë të sajën në kryeqytetin Nook.

Gjatë fjalimit të tij në Parlamentin Europian të mërkurën, Nielsen preku fusha të ndryshme të partneritetit, me theks të veçantë në lëndët e para, pasi në Groenlandë ndodhen 24 nga 34 mineralet më të rëndësishme të identifikuara nga BE.

“Në vitin 2023, BE dhe Groenlanda ranë dakord për një partneritet strategjik mbi zinxhirët e vlerave të qëndrueshme të lëndëve të para. Por, duke marrë parasysh situatën aktuale të sigurisë në botë dhe tranzicionin e gjelbër, megjithatë, ekziston nevoja për të ecur më shpejt. Mineralet më të rëndësishme të Groenlandës kanë potencialin të ndryshojnë ekuilibrat globalë dhe të sigurisë. Por veprimet duhet të ndërmerren shpejt”, tha Nielsen.

Marrëdhëniet e peshkimit janë gjithashtu një aspekt i rëndësishëm për Groenlandën, pasi ky është sektori më i rëndësishëm industrial në vend.

Groenlanda ra dakord në vitin 1985 për një sistem që lejon anijet e BE-së të peshkojnë në ujërat e saj në këmbim të një kontributi financiar dhe aksesit pa taksa në tregun e BE-së për produktet e peshkimit të Groenlandës. Marrëveshja e Partneritetit të Peshkimit të Qëndrueshëm aktualisht përcakton një kuotë vjetore për peshqit që anijet e BE-së mund të kapin, si dhe shumën që BE do të paguajë në këmbim.

Por ka edhe disa pika që janë të diskutueshme midis Groenlandës dhe BE-së. Nielsen shpreson se Brukseli do të rishqyrtojë një ndalim të përgjithshëm për vendosjen e produkteve të fokave në tregun e tij, i cili sipas tij, ka pasur ndikime të rënda negative në gjuetinë e fokave dhe ka çuar në rënie të ndjeshme në furnizimin vendas, si dhe në eksportin e lëkurës së fokave.

“Gjuetia e fokave është një pjesë integrale e kulturës Inuit, me njohuri dhe aftësi që transmetohen brez pas brezi, është gjaku i kulturës dhe identitetit tonë", tha ai.

Ndërkohë presidentja e Parlamentit Europian Roberta Metsola përshëndeti fjalën e tij, duke e siguruar Nielsen që për Groenlandën, Bashkimi Europian do të jëtë gjithmonë një partnër afatgjatë./CNA