The time of charlatans

Në të kaluarën edhe mashtruesit kanë qenë më seriozë dhe më gazmorë. Tash janë vetëm qesharakë. Mbi rastin e një dallaveraxhiu nga Elbasani, që mediat e trullosura dhe politikanët e marrë të Kosovës po e presin, përqafojnë dhe trajtojnë si klerik ortodoks. Qe, pra, ku arritëm: dikur nga Elbasani vinte dhe mirëpritej në Kosovë Mehmet Gjevori, sepse kishte mision t’ia mësonte shkronjat një populli analfabet. Sot vjen Nikolla Xhufka. Dhe mileti analfabet duartroket.

2025-07-24 14:57:00, Opinione Enver Robelli

The war in Kosovo had ended, it must have been the spring of 2000, when a German colleague, whom I believed to be a serious journalist, called me. But even serious journalists can sometimes fall prey to their own naivety. However, the German colleague said he had a “scoop,” an exclusive piece of news.
“Will you come, please, please, please, come with me, because I have an appointment with a person at a bar at the Zurich train station who says that he will start a war in Macedonia in the next few days?”, the German colleague asked me. I went to the meeting out of curiosity, not convinced that it was anything serious. The person we met was a charlatan. He spoke with the confidence of a charlatan. He continued with nonsense. Then with gibberish. And he ended the sentence with nonsense.

I didn't write a single letter about that meeting. The German colleague wrote. He warned, more or less, that the person we met at the Zurich train station would soon appear on CNN, with a Kalashnikov and the uniform of a Macedonian Albanian liberation army, and would shock the Balkans and the entire (Western) world.

While talking about his plans, the charlatan theatrically moved his head from side to side, letting us know that agents of some hostile Balkan state might be nearby, monitoring his every move.

A few months later, in 2001, parliamentary elections were held in Albania. At that time, Tirana was a miserable and dirty city, full of illegal constructions near the Lana, the river of the Thënçin. In the crowd of journalists, I noticed the charlatan from the Zurich train station. He had not started the war in Macedonia. He had more patriotic work to do. He tried to babble about politics, behaved like a conspirator and tried to impress the journalists who had come from Kosovo to Tirana to report on the elections in Albania. Names like Fatos Nano, Ilir Meta, Sali Berisha circulated in the political arena. (Of this trio, only the first has left politics.)

I don't know what happened to the charlatan who assured us (one might say: threatened us) at the Zurich train station that he would start a war in Macedonia. He may have returned to Switzerland, lied to the authorities that he was being persecuted, and is still living on Swiss state welfare. He may have returned to Kosovo and is living in some village, where he is receiving a pension as a war veteran for his great merits: for example, for the merit of telling a string of lies at the Zurich train station.

Bota është plot e përplot me sharlatanë. Victor Lustig, një mashtrues austro-hungarez, më 1925 e shiti Kullën e Ajfelit. Hohshtapleri (nga gjermanishtja: Hochstapler, një njeri që prezantohet rrejshëm) Gregor MacGregor e shpiku në shekullin e 19-të një eldorado në ishujt e Karaibeve në Amerikën Latine, e quajti Poyais dhe u bëri thirrje britanikëve të emigrojnë atje. Rreth 250 i besuan kësaj përralle dhe u nisën me anije drejt cakut që nuk ekzistonte. Prej tyre vetëm 60 mbijetuan. Gregor MacGregor u bë i pasur: arriti t’u shesë britanikëve parcela në parajsën Poyais. Kur pas pavarësisë së Shqipërisë fuqitë perëndimore po kërkonin një princ të huaj për të sunduar shtetin e ri, interesim shfaqën edhe njerëz që pretendonin se ishin pasardhës të familjes së Skënderbeut. Ishin po aq pasardhës të heroit sa ishte Skënderbeu japonez.

Kohëve të fundit nëpër Kosovë po shtegton një fantazmë e veshur me një pelerinë të zezë. Mediat e etura për klikime na njoftojnë se ai quhet Nikolla Xhufka dhe e prezantojnë para opinionit si klerik ortodoks të “Kishës Ortodokse Autoqefale të Kosovës”. Madje i drejtohen edhe si kryepeshkop. Në thellësitë e internetit Xhufka na shfaqet si patriot i madh, i cili, sipas një televizioni kosovar, “godet Serbinë”. Në një televizion të Shqipërisë, Xhufka shpjegoi: “Nuk jam homoseksual.” E sigurt është, sipas Kishës Ortodokse Autoqefale të Shqipërisë, se Xhufka nuk ka asnjë lidhje me punë fetare e hyjnore.

Në të kaluarën edhe mashtruesit kanë qenë më seriozë dhe më gazmorë. Tash janë vetëm qesharakë. Ashiqare një dallaveraxhi nga Elbasani pritet, përqafohet dhe trajtohet si klerik nga mediat e trullosura dhe politikanët e marrë të Kosovës. Qe, pra, ku arritëm: dikur – më 1941 – nga Elbasani vinte dhe mirëpritej në Kosovë Mehmet Gjevori, sepse kishte mision t’ia mësonte shkronjat një populli analfabet. Sot nga Elbasani vjen Nikolla Xhufka. Dhe mileti analfabet duartroket.

E thërrasin në programe mëngjesi, në emisione të pasditës, në debate të mbrëmjes. Dalin në fotografi me të patriotë të vetëshpallur kosovarë, të cilët kanë dije për konfesionin ortodoks po aq sa mund të ketë dije teologjike një opingë me xhufka. Kurrë nuk ka qenë më lehtë për mashtrues të pushtojnë hapësira mediale dhe publike se sot. Budallallëku ka shkuar larg: ka edhe politikanë kosovarë, mes tyre edhe kryetarë komunash, që e presin këtë “kryepeshkop” në zyrat e tyre.

Nuk do të befasohesha nëse së shpejti në Kosovë shfaqet edhe Maksude Kademi, e njohur si Sudja, për t’i dhënë këshilla kosovarëve trudalë mbi mrekullitë e kapitalizmit dhe sidomos kamatës, bazuar në përvojen e saj si themeluese e firmës piramidale Sudja në Shqipëri në fillim të viteve ’90. Asaj dhe firmave të tjera piramidale shqiptarët i besuan rreth 1 miliard dollarë. Në një ditë vjeshte të vitit 1996, Sudja nxori kokën në dritaren e një pallati dhe i tha popullit: “Nuk kam më para.”

PS. This whole story with the "archbishop" from Elbasan would be as entertaining as an anecdote from the life of Nasradin Hoxha, if it didn't serve the Serbian state to complain - not without reason - that a fraudster is building a fake church in Kosovo to find a naive congregation./ A2 CNN