Why is China organizing drills around Taiwan?

2022-08-04 21:19:08, Kosova & Bota CNA

Why is China organizing drills around Taiwan?

Illustrative photo

China launched unprecedented live-fire military exercises in six areas surrounding Taiwan on Thursday. The military exercise took place a day after the visit of the Speaker of the United States House of Representatives, Nancy Pelosi, to Taiwan.

China warned aircraft and ships to avoid the areas during the drills, which it said would run until Sunday.

Ushtria e Kinës është më e madhja në botë dhe ka 2 milionë trupa. Marina e Pekinit po ashtu ka anije më shumë sesa SHBA-ja, e aq më pak nëse krahasohet me Tajvanin. Por, ushtria kineze është zotuar se do t'iu rezistojë masave detyruese për të vendosur sundimin kinez mbi demokracinë e ishullit vetëqeverisës.

"Do të duhet diplomaci e fortë për të rivendosur një ekuilibër të qëndrueshëm", tha shkencëtari politik i Universitetit të Stanfordit, Kharis Templeman. "Unë nuk e di se si do të zhvillohet përfundimisht ky konfrontim, por mendoj se do të kemi disa javë të vështira".

Më poshtë është një vështrim i çështjeve që lidhen me përshkallëzimin e tensioneve.

Kina thotë se ka filluar stërvitjet që përfshijnë avionë luftarakë, anije të marinës dhe sulme me raketa në gjashtë zona përreth Tajvanit. Ato shtrihen vetëm 20 kilometra (12 milje) larg bregut të ishullit, duke shkelur potencialisht ujërat territoriale të Tajvanit.

Pekini ka dhënë pak detaje, por pala kineze i ka përshkruar stërvitjet si ndëshkim që SHBA-ja lejoi vizitën e Pelosit, edhe pse presidenti Joe Biden nuk kishte autoritet për ta penguar udhëtimin e saj në ishull.

Ushtrimet me zjarr të drejtpërdrejtë janë një provë e aftësisë së një ushtrie për të kryer misione në kushte më të ngjashme me luftën. Në këtë rast, ato janë krijuar për të treguar nivelin e forcës që Kina ka kundër Tajvanit nëse Pekini vendos të përmbushë zotimin për të marrë kontrollin e ishullit dhe për t'i ndëshkuar ata që mbështesin pavarësinë e tij.

Stërvitjet mendohet të jenë më të mëdhatë dhe më kërcënueset ndaj Tajvanit që kur Pekini lëshoi raketa në ujërat në veri dhe në jug të ishullit në vitin 1995 dhe 1996 si përgjigje ndaj vizitës në SHBA të presidentit të atëhershëm Lee Teng-hui.

Kina dërgon rregullisht avionë luftarakë në zonën e mbrojtjes ajrore të Tajvanit dhe herë pas here ka kaluar vijën ndarëse mes Tajvanit dhe Kinës, por është ndalur para inkursioneve ose sulmeve të drejtpërdrejta që mund të nxisnin një konflikt rajonal.

Kina ka deklaruar gjithnjë e më fort se Tajvani duhet të vihet nën kontrollin e saj me forcë, nëse është e nevojshme dhe në kundërshtim me Uashingtonin dhe mbështetësit e tjerë të demokracisë së ishullit.

Vizita e Pelosit u realizua në një kohë veçanërisht të ndjeshme kur presidenti kinez dhe kreu i forcave të armatosura, Xi Jinping, po përgatitet të kërkojë një mandat të tretë pesëvjeçar si lider i Partisë Komuniste në pushtet.

Xi nuk ka emëruar asnjë pasardhës dhe ai ka akumuluar fuqi të mëdha pavarësisht kritikave për trajtimin ndaj ekonomisë së vendit, pjesërisht si rezultat i qasjes së tij të ashpër ndaj COVID-19 dhe rënies së theksuar në marrëdhëniet me Perëndimin.

Xi ka thënë se fati i Tajvanit nuk mund të mbetet i pazgjidhur pafundësisht dhe zyrtarët ushtarakë amerikanë kanë thënë se Kina mund të kërkojë zgjidhje ushtarake brenda disa viteve të ardhshme.

Kushtetuta e Kinës përfshin Tajvanin në territorin e saj kombëtar dhe ligji i saj kundër shkëputjes i vitit 2005 kërcënon me pushtim, pasi "mundësitë për një ribashkim paqësor të shteren plotësisht", që do të zbatohej në rastin e një deklarate formale të pavarësisë ose ndërhyrjes së huaj.

Kina këmbëngul që Tajvani të pranojë pretendimin e saj se ishulli është pjesë e Kinës, qeveria e vetme legjitime e së cilës qëndron në Pekin. Përballë kërcënimeve ushtarake të Kinës dhe fushatës së pamëshirshme për të izoluar Tajvanin në mënyrë diplomatike, banorët e ishullit mbështesin në masë të madhe status quo-në e pavarësisë.

Kjo ndjenjë është përforcuar më tej nga shtypja e pamëshirshme e Pekinit ndaj të drejtave politike dhe lirisë së fjalës në Hong Kong, të cilën Kina e ka shpallur prej kohësh si model për qeverisjen e saj të ardhshme të Tajvanit.

Tajvani ka vënë ushtrinë e tij në gatishmëri të lartë dhe ka organizuar stërvitje të mbrojtjes civile. Ndërsa forcat e saj ajrore, marina dhe forcat e armatosura prej 165.000 anëtarësh janë në numër të vogël krahasuar me ushtrinë kineze, ushtria tajvaneze po përforcohet me armë të teknologjisë së lartë dhe me sisteme alarmesh, që synojnë të vështirësojnë një pushtim të mundshëm nga Kina.

Pushtimi rus i Ukrainës, të cilin Kina e ka mbështetur në heshtje, ka shërbyer si një thirrje zgjimi në Taipei, i cili tani po kërkon të riparojë stërvitjen dhe taktikat.

Mjete të shumta detare dhe të tjera ushtarake amerikane janë vendosur aktualisht në zona afër Tajvanit, duke përfshirë aeroplanmbajtësen USS Ronald Reagan dhe grupin e saj të betejës. Uashingtoni ka hedhur poshtë plotësisht pretendimet e Kinës se ngushtica e Tajvanit është territor sovran kinez dhe ruan të drejtën për të lundruar pranë pikave dislokuese të Kinës në Detin e Kinës Jugore, pavarësisht protestave kineze.

Mbetet e paqartë nëse Kina do të kërkojë të mbajë tensionet në nivel të lartë edhe pas përfundimit të rundit aktual të stërvitjeve.

Pas vizitës, këshilltari për siguri kombëtare i SHBA-së, Jake Sullivan, i tha Radios Publike Kombëtare të SHBA-së se "mundësia e një lloj incidenti është reale", duke pasur parasysh shkallën e stërvitjeve kineze.

"We believe that what China is doing is irresponsible. We believe it is escalating tensions unnecessarily," Sullivan said.

"Washington has generally become much less concerned about offending China and much less deferential to Beijing's demands regarding Taiwan," said Stanford University political scientist Kharis Templeman.

Speaker of the US House of Representatives, Nancy Pelosi, visited Taiwan on August 2 and 3. REL