20 years of Erdogan's rule in Turkey

2023-03-14 19:33:21, Kosova & Bota CNA

Turkish President Recep Tayyip Erdogan

Turkish President Recep Tayyip Erdogan, who is running for a third consecutive term in the May elections, marks 20 years in power on Tuesday. The 69-year-old, who served as prime minister from 2003-2014 and then as president, started out as a reformist who expanded rights and freedoms, enabling his Muslim-majority country to begin membership negotiations with the European Union .

Por më pas ai ndryshoi kurs, duke shtypur kundërshtarët, duke ndrydhur median dhe duke miratuar masa që gërryen demokracinë. Zgjedhjet presidenciale dhe parlamentare të 14 majit, mund të jenë më sfidueset për zotin Erdogan. Ato do të mbahen mes trazirave ekonomike dhe inflacionit të lartë, vetëm tre muaj pas një tërmeti shkatërrues që shkaktoi vdekjen e dhjetëra – mijëra personave.

U hedhim një vështrim disa prej momenteve kryesore të karrierës politike të Presidentit Erdogan:

27 Mars 1994: Erdogan zgjidhet kryetar bashkie i Stambollit, si kandidat i Partisë pro-islamike të Mirëqenies.

12 Dhjetor 1997: Erdogan dënohet për "nxitje të urrejtjes" për leximin e një poezie që sipas gjykatës bie ndesh me parimet laike të Turqisë dhe dënohet me katër muaj burg.

14 Gusht 2001: Erdogan, i cili bashkë me anëtarë të tjerë të krahut të saj reformist, u shkëput nga Partia e Mirëqenies, formon Partinë Konservatore për Drejtësi dhe Zhvillim, ose AKP.

3 Nëntor 2002: Një vit pas themelimit, AKP fiton shumicën parlamentare në zgjedhjet e përgjithshme. Megjithatë zotit Erdogan i ndalohet të kandidojë për shkak të dënimit ndaj tij.

9 Mars 2003: Erdogan zgjidhet në parlament në votime të pjesshme, pasi i hiqet masa e ndalimit për t’u përfshurë në politikë.

14 Mars 2003: Erdogan zëvendëson kolegun e tij të AKP-së, Abdullah Gul si kryeministër.

3 Tetor 2005: Turqia fillon bisedimet e anëtarësimit në Bashkimin Evropian pasi qeveria e zotit Erdogan prezanton një sërë reformash.

22 Korrik 2007: Erdogan fiton 46.6% të votave në zgjedhjet e përgjithshme.

31 Mars 2008: Gjykata Kushtetuese pranon një aktakuzë që kërkon ndalimin e AKP-së për dyshime për veprime që bien ndesh me shtetin laik. Gjykata përfundimisht vendos të mos ta ndalojë partinë, por të shkurtojë fondet shtetërore për partitë politike.

20 Tetor 2008: Fillon gjyqi i parë në një seri procesesh kundër oficerëve të ushtrisë, ligjvënësve dhe figurave publike. Të dyshuarit akuzohen për komplot për të përmbysur qeverinë, dhe gjyqet rezultojnë të jenë të sajuara, të bazuara në prova të rreme me synimin për të eliminuar kundërshtarët e zotit Erdogan. Më pas për gjyqet iu hodh përgjegjësia rrjetit të klerikut me bazë në SHBA, Fethullah Gulen.

12 Shtator 2010: Erdogan fiton një referendum mbi ndryshimet kushtetuese që lejojnë qeverinë të emërojë gjyqtarë të lartë, të dobësojë kompetencat e ushtrisë dhe garantojnë që presidentët të zgjidhen nga një votë kombëtare dhe jo nga parlamenti.

12 Qershor 2011: Erdogan fiton zgjedhjet e përgjithshme me 49.8% të votave.

28 Maj 2013: Shpërthejnë protesta antiqeveritare mbarëkombëtare mbi planet për të prerë pemët në parkun qendror Gezi të Stambollit. Protestat më të mëdha ndonjëherë në Turqi rezultojnë në tetë të vdekur, ndërsa qeveria akuzohet për përdorimin e forcës së tepruar kundër protestuesve.

10 Gusht 2014: Erdogan fiton zgjedhjet presidenciale të zhvilluara për herë të parë me votim nga populli. Edhe pse roli i presidentit është më shumë ceremonial, ai akuzohet për tejkalim të kompetencave dhe ndërhyrje në drejtimin e vendit.

7 Qershor 2015: Partia për Zhvillim dhe Drejtësi, e udhëhequr nga Ahmet Davutoglu, pasi zoti Erdogan mori detyrën e presidentit, humbet shumicën në zgjedhjet parlamentare dhe detyrohet të kërkojë koalicion.

1 Nëntor 2015: Partia për Drejtësi dhe Zhvillim arrin të rimarrë shumicën parlamentare në zgjedhjet e përsëritura pas muajsh të tërë pasigurie, përfshirë sulme vetëvrasëse nga grupi i Shtetit Islamik dhe rindezjen e konfliktit me militantët kurdë.

15 Korrik 2016: Qeveria e zotit Erdogan i mbijeton një grushti shteti për të cilin mbahen përgjegjës mbështetësit e klerikut me banim në SHBA, Fethullah Gulen, një ish-aleat i zotit Erdogan. Grushti i dështuar i shtetit shkaktoi 290 viktima. Qeveria fillon të godasë në shkallë të gjerë lëvizjen e zotit Gulen, arreston dhjetëra mijëra mbështetës dhe largon nga puna 130,000 të tjerë. Shumë media dhe organizata joqeveritare mbyllen dhe goditja më pas shtrihet tek kritikët, përfshirë ligjvënësit kurdë dhe gazetarët. Përballë dobësimit të demokracisë, bisedimet për anëtarësim të Turqisë në BE, që kanë shënuar pak përparim, pezullohen.

16 Prill 2017: Përmes një referendumi me rezultat të ngushtë, votuesit miratojnë ndryshimin e sistemit politik të vendit nga demokraci parlamentare në sistem presidencial, duke dobësuar postin e kryeministrit dhe duke e përqëndruar shumicën e pushtetit në duart e presidentit. Kritikët e quajnë sistemin si “pushteti i një njeriu të vetëm”.

24 Qershor 2018: Erdogan fiton zgjedhjet presidenciale me 52.59% të votave duke u bërë presidenti i parë i Turqisë me fuqi ekzekutive, ndërsa falë aleancës me një parti nacionaliste, partia e tij arrin shumicën në parlament.

June 22, 2019: Mr. Erdogan's party loses deeply in the Istanbul mayoral elections. The elections were repeated after disputes over the process developed in March, in which the candidate of the main opposition party won by a narrow margin. This was the first time since 1994, when Mr Erdogan's candidate won, that his party has lost the leadership of Turkey's most important city.

February 6, 2023: A powerful earthquake hits Turkey and Syria and causes more than 48,000 deaths in Turkey. The government of Mr. Erdogan is criticized for the weak response after the earthquake and for the failure of policies in taking measures to cope with a large-scale earthquake./ VOA