Udhëtimet:Pse na pëlqejnë dhe pse kanë efekte pozitive mbi ne
Ekzistojnë shumë arsye pse na pëlqen të udhëtojmë. Por...

The great oil crises of the 1970s taught Western politicians a great lesson about the power of the world's energy superpowers. Fifty years later, this lesson is being taught again. Russia is retaliating against Western sanctions by restricting gas supplies to Europe.
The prospect of a total Russian gas cutoff is causing near-panic in Europe, while Germany and other major economies are already thinking about energy rationing during the coming winter.
Ndërkohë i shqetësuar nga rritja e çmimeve të karburanteve përpara zgjedhjeve të mesit të mandatit, presidenti amerikan Xho Bajden është detyruar të harrojë retorikën e tij të fushatës për izolimin e Arabisë Saudite.
Presidenti i SHBA-së do të shkojë në Riad muajin e ardhshëm, për t’i bërë thirrje sauditëve që të prodhojnë dhe eksportojnë më shumë naftë. Leksioni duket të jetë i thjeshtë dhe dëshpërues. Në vitin 2022 - ashtu si në vitin 1973 - prodhuesit kryesorë të naftës në botë mund t'i bëjnë ende fuqitë më të mëdha politike të botës që të “kërcejnë” sipas “muzikës” së tyre.
Por nëse shkoni përtej titujve mediatikë, del se gjeopolitika e energjisë është shumë më komplekse. Në një periudhë afatshkurtër Rusia është e avantazhuar. Por pozita saj do të përkeqësohet në mënyrë dramatike gjatë 3 viteve të ardhshme. Amerika përballet me një problem të madh në terma afatshkurtër, por është në një pozitë më të fortë në terma afatgjatë.
Është BE-ja, ajo që ka problemet më të mëdha afatshkurtra dhe afatmesme. Pavarësisht retorikës së guximshme për diversifikimin dhe de-karbonizimin e ekonomisë, evropianët janë ende shumë larg gjetjes së një strategjie të re të qëndrueshme të energjisë.

Rusia dhe BE-ja janë tashmë në një garë me kohën. Qëllimi i Moskës është padyshim të shkaktojë dimrin që vjen një krizë ekonomike në Evropë, për ta dobësuar kështu mbështetjen e Brukselit për Ukrainën. Qeveria e Hungarisë, e njohur për qëndrimin e saj tolerante ndaj Putinit, po bën tashmë presion për arritjen e një armëpushimi të shpejtë në Ukrainë, duke përmendur kërcënimin e një katastrofe ekonomike.
Evropianët kanë disa muaj kohë para dimrit të ardhshëm për t’u përgatitur për presionet ruse nëpërmjet energjisë. Por edhe nëse funksionojnë në një periudhë afatshkurtër taktikat e presionit të Moskës, në planin afatgjatë Putin është duke shkatërruar një nga shtyllat kryesore të fuqisë ruse.
Evropa ka mësuar tani një leksion të hidhur sa i përket rreziqeve nga varësia energjetike nga Rusia, dhe është e vendosur të mos jetë më kurrë kaq e pambrojtur. Një zyrtar i lartë gjerman thotë: “Para luftës, Rusia parashikonte edhe 30 vite të tjera të ardhura të garantuara nga nafta dhe gazi. Tani ky parashikim ka zbritur në 3”.
Edhe në një periudhë afatshkurtër, ndërprerja e eksporteve të gazit drejt Evropës është një lojë e rrezikshme për Rusinë. Rreth 1 miliardë euro në ditë derdhen ende në arkat e Rusisë, kryesisht nga Evropa. Nëse Putin i sakrifikon këto të ardhura, aftësia e tij për të vazhduar luftën do të zvogëlohej me shpejtësi.
Rusia mund të gjejë relativisht lehtë tregje alternative për naftën e saj. Për këtë mjafton të shihni dëshirën me të cilën India dhe Kina po rrisin importet e naftës së saj me ulje çmimi. Por gazi rus eksportohet nëpërmjet tubacioneve, dhe linjat kryesore shkojnë drejt Evropës. Ndërtimi i linjave të rejave në Kinë do të kërkojë vite, prandaj mund të përballet Rusia së shpejti me një aset të bllokuar. Zelli i madh i evropianëve për t’u çliruar nga varësia nga energjia ruse mund të shihet në kalendarin e udhëtimeve të liderëve të saj.
Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula Von der Lejen, ishte ditët e fundit në Izrael dhe Egjipt, për të nënshkruar një marrëveshje e re për blerjen e gazit. Kancelari gjerman, Olaf Sholc, vizitoi së fundmi Senegalin, ku premtoi shfrytëzimin e një fushe të re të gazit atje.

Por ka ende pikëpyetje se sa shpejt dhe pa probleme mund ta zëvendësojë Evropa energjinë ruse. Disa figura të larta drejtuese në industrinë e energjisë janë skeptikë. Situata gjatë 5 viteve të ardhshme ka të ngjarë ta lërë Evropën në një pozitë jo-komode, me reduktimin por jo eliminimin e plotë të nevojës për energjinë ruse, ndërsa konsumatorët do vazhdojnë të përballen me çmime vazhdimisht më të larta dhe industria me furnizime të pasigurta.
Nga na tjetër, Amerika ndodhet në një pozitë shumë më të rehatshme në terma afatgjatë.
Den Jergin, një nga analistët kryesorë për çështjen energjitike, mendon se Amerika e ka zhvendosur në vendin e dytë Rusinë, dhe është vetë eksportuesja kryesore e energjisë në botë.
Çmimet më të larta të energjisë, janë shqetësuese për konsumatorët amerikanë, por gjithsesi një ndihmë e madhe për industrinë amerikane të gazit argjilor. Një nga leksionet e luftës në Ukrainë, tregon se është e rrezikshme që një vend të mbështetet për energjinë e tij tek një kundërshtar gjeopolitik.
Amerika është tani një eksportuese e madhe neto e energjisë, ndërsa Kina mbetet shumë e varur nga importet. Por vetëm prodhimi amerikan, nuk mund t'i mbrojë konsumatorët amerikanë nga rritja e çmimeve globale të naftës. Dëshira e Amerikës për të izoluar jo vetëm Rusinë, por edhe Iranin dhe Venezuelën, e ka forcuar pozitën e Arabisë Saudite.

Është e pamundur, madje edhe për SHBA-në, t’i trajtojë të gjithë prodhuesit më të mëdhenj të naftës në botë si të pafajshëm në të njëjtën kohë. Dhe në dallim nga Rusia apo Irani, Arabia Saudite është një aleate e vjetër e Amerikës. Kërcënimi i vërtetë për pozicionin saudit nuk është gjeopolitik, por mjedisor.
Procesi i de-karbonizimit, mund të nënkuptojë që një ditë bota nuk do të blejë më atë që do të shesin sauditët. Por në terma afatshkurtër, kriza globale e energjisë e shkaktuar nga lufta në Ukrainë po e rrit kërkesën për lëndë djegëse fosile jo-ruse, duke përfshirë qymyrin, që është më ndotësi.
Germany is reopening coal-fired power plants. Even China is becoming ever more fixated on its most reliable form of domestic energy production, coal. The Russian invasion of Ukraine is bad news for the world. But it could be even worse news for the planet.
Translated and adapted by CNA.al
Ekzistojnë shumë arsye pse na pëlqen të udhëtojmë. Por...
When former British Prime Minister Winston Churchill spoke...
For historical and sociological reasons, the Marathon ...
Russian President Vladimir Putin is right when h...
Evropa ka ndryshuar në një mënyrë mbresëlënëse 5 muajt e f...
Dubai today is a city that has attracted the attention of ...
As the host of the G-7 summit, Germany wanted to send clea...
The dream of human beings, and of medicine in general, is ...
They could be slaves, priests, or court officials. Som...
Russia cannot win its war against Ukraine for a simple...
While many people are familiar with conspiracy theories, c...
"Beware of the overlapping game!" It is one of the les...
The effects of the climate crisis range from increased...
Chocolate is produced from Teobroma cocoa beans, a sma...
It could have been even worse. Imagine for a second yo...
American policymakers often state that Western sanctio...
"Der Spiegel" Karen Donfrid, 59, is Assistant Secreta...
It is a small and isolated enclave of 15 thousand squa...
The G7 summit takes place in late June under the German pres...
Switzerland is a neutral European country, positioned ...
CNA has launched another investigation that could lead to ...
Irfan Hysenbelliu is a businessman that we call "Irfan the...
In March 2026, CNA launched another investigation centered...
The arrested mayor of Tirana, Erion Veliaj, with 13 charge...
The Special Board of Appeal (KPA) decided this Monday ...
The KPA vetting decided this Thursday to dismiss the p...
Suela Salavaçi, a prosecutor in the Prosecutor's Offic...
The Special Board of Appeal reinstated the prosecutor ...
A person has died today on Orikum beach. According to repo...
Footage emerges from the serious accident that occurred th...
A Shkodra traffic police officer was hit with hard objects...
This Wednesday, around 4:00 PM, a serious accident occurre...
Children without parental care, for whom alternative famil...
On Thursday, our country will be under the influence of st...
A serious accident that occurred this Wednesday with the c...
The Institute of Geosciences has shared a forecast for wea...
For the first time since the launch of the euro, European ...
Artificial intelligence (AI) models from the American comp...
At least 10 people have died after a fire broke out in a h...
Yemen's Houthis have claimed to have attacked two Saudi oi...
At a time when industrial products are increasingly taking...
Trust among people is not just a three-syllable word. It c...
Master of humor Todi Llupi has passed away at the age of 7...
The ninth edition of "MIK Festival" kicked off with one of...
The average sale price of apartments in Tirana reaches rec...
This Thursday, one US dollar is bought for 81.5 lek and so...
The price of diesel reached 206 lek per liter from 198 lek...
Businesses will no longer be required to simply register t...