China's support for Russia is challenging the order of peace in Europe

2022-06-26 09:49:00, Blog CNA

China's support for Russia is challenging the order of peace in Europe

Russian President Vladimir Putin and Chinese leader Xi Jinping during a meeting in Beijing on February 4, 2022.

It could have been even worse. Imagine for a second you were transposed into the karmic driven world of Earl. The war would seem even more than it had the contours of a dangerous global conflict.

Por edhe kështu si është, mbështetja e butë e Kinës për Rusinë është shumë shqetësuese për Evropën. Sepse me këtë sjellje partneri më i madh tregtar i BE-së, po sinjalizon se nuk i intereson puna e brezave të evropianëve për të ndërtuar sigurinë në kontinent pas dy luftërave botërore shkatërruese.

Pekini është në krahun e Moskës, të agresionit dhe sfidës së saj ndaj rendit ndërkombëtar të pasluftës. Gjatë një telefonatë të zhvilluar midis Xi Ping dhe Putin më 15 qershor, Pekini zyrtar vuri në dukje se qeveria kineze vazhdon ta mbështesë Rusinë për çështjet e sigurisë dhe koordinimin strategjik.

Një nga qëndrimet shqetësuese që paraqet Kina, është edhe ai i mbajtur në samitin Kinë-Rusi i datës 4 shkurt, në të cilin të dy palët shpalosën qasjet e tyre, ku ndër të tjera theksuan nevojën për një “udhëheqje paqësore”, kritikuan shtetet e tjera për “përdorimin e forcës” dhe shpallën” miqësinë e tyre të pa kufishme”.

Tre javë më vonë, Rusia nisi sulmin e saj të gjithanshëm ndaj Ukrainës. Tani qeveria kineze pretendon se nuk dinte asgjë për pushtimin, dhe nuk i besonte të dhënave nga shërbimet sekrete amerikane, që kishin paralajmëruar për luftën. Në vend se ta nxisë Rusinë që t’i japë fund luftës, qeveria kineze sulmon vendet e tjera për mbështetjen që po i japin Ukrainës për të mbrojtur sovranitetin e saj.

Biseda telefonike në qershor, ndodhi pasi Putin e bëri të qartë se e sheh luftën si një grabitje territoresh tradicionale, diçka që ishte normale në Evropë për shekuj me radhë. Duke e krahasuar veten me Pjetrin e Madh, ai deklaroi se gjatë shekullit XVIII Rusia kishte “rikuperuar” territore nga Suedia në Luftërat Veriore, dhe Rusia ka sërish sot detyrimin për të “rikuperuar dhe mbrojtur territore të tilla”, duke zhvilluar një argument nacionalist, të cilin e përmendin në një ese që botoi vitin e kaluar.

Aktualisht asgjë nuk është më thelbësore për rendin e pasluftës të Evropës, sesa ideja se kufijtë nuk duhet të ndryshohen me forcë. Nëse vendet do t`u riktheheshin qasjeve të vjetra, thuajse të gjithë do të nisnin luftërat ndaj fqinjëve për të “korrigjuar” pretendimet historiko-kufitare.

Pas dy luftërave shkatërruese botërore, brezat pasardhës të evropianëve demokratë e mposhtën atë logjikë, dhe krijuan një ide të re: kufijtë do të garantoheshin. Dhe në vend se të ndryshojnë, ato duhet të bëhen më pak të rëndësishëm. Brenda BE-së, njerëzit duhet të jenë në gjendje të udhëtojnë me lehtësi, të jetojnë dhe të punojnë kudo që dëshirojnë.

Rusia ka rënë dakord për paprekshmërinë e kufijve në dokumente të panumërta që ka firmosur gjatë viteve 1990, gjë që pasqyrohet edhe në kartën e OKB-së. Së bashku me Shtetet e Bashkuara dhe Britaninë e Madhe, ajo garantoi haptazi kufijtë e Ukrainës në Memorandumin tashmë famëkeq të Budapestit të vitit 1994, në këmbim të dorëzimit tek Rusia të armëve të saj bërthamore.

Sulmet e Rusisë ndaj fqinjëve të saj, veçanërisht ndaj Ukrainës që nga viti 2014, përbëjnë një sfidë të drejtpërdrejtë për rendin e sigurisë së Evropës. Një fuqi bërthamore i thotë fqinjit të saj: “Unë mund të vras ??njerëzit e tu dhe të grabis territorin tënd, sa herë që e shoh të arsyeshme”.

China's support for Russia is challenging the order of peace in Europe

Dhe ndonëse qeveria ruse ka dhënë shumë justifikime për aktin ekstrem, asnjë nuk përputhet me ligjit ndërkombëtar për justifikimin e konfliktit. Duke shprehur mirëkuptimin për luftën e Rusisë dhe duke e theksuar partneritetin e saj, Kina e ka pozicionuar veten në anën e agresorit, duke u tallur me parimet që ajo pretendon se mbron si mosndërhyrja, harmonia dhe paqja.

Mesazhi për Evropën është mëse i qartë. Dhe nëse këtë e deshifrojmë sipas asaj që i përshtatet lidershipit kinez sa i përket interesave të tij globale, arritjet në fushën e sigurisë, angazhimet dhe stabiliteti i Evropës janë fare të parëndësishme për Kinën. Por çfarë do të thotë kjo për marrëdhëniet BE-Kinë?

Në vitin 2019, Bashkimi Evropian e shpalli Kinën si një rivale sistematike. Që nga ajo kohë, marrëdhënia midis palëve është përkeqësuar. Kina ka kopjuar akoma më shumë taktikat agresive të Rusisë, duke u përfshirë në fushatat e dezinformimit, me synim dobësimin e unitetit dhe demokracisë evropiane.

Për më tepër, Kina po sinjalizon vazhdimisht një rivalitet sistematik: një aspekt që nuk u vu shumë re në samitin Kinë-Rusi të muajit shkurt, ishte një paragraf i gjatë në deklaratën e përbashkët të liderëve Putin dhe Xi, që pretendonte se sistemet e tyre politike ishin në të vërtetë demokraci, por thjesht të një lloji të ndryshëm nga demokracitë e tjera.

Elementet kryesore të demokracisë, si media e lirë apo zgjedhjet konkurruese, nuk u përmendën. Në realitet, trajektorja e Kinës nuk ka të bëjë fare me demokracinë. Ndërkohë po zhdukej edhe ideja e udhëheqjes kolektive të Partisë Komuniste, e cila mund të sigurojë një nivel kontrolli.

Sistemi i tyre po evoluon në sundimin shumë të personalizuar të Xi Jinping. Lufta e Rusisë kundër Ukrainës, nxjerr në pah rreziqet e sigurisë globale të një fuqie të madhe ku sundon në mënyrë autoritare një njeri i vetëm. BE-ja duhet të jetë e qartë për rrezikun që vjen nga struktura e brendshme drejtuese e Kinës.

Ajo nuk duhet që t’i shpërfillë si probleme të vogla, sfidat kineze ndaj paqes dhe demokracisë evropiane. Gjermania dhe Franca preferojnë të mbajnë një ton pajtues me bashkëbiseduesit kinezë, duke shpresuar se Kina mund të ndihmojë në gjetjen e një zgjidhjeje për luftën në Ukrainë. Dialogu me Kinën mbetet ende i rëndësishme, por ai nuk duhet të krijojë asnjë iluzion për cënimin që po i bën sfida kineze interesave thelbësore të Bashkimit Evropian.

Note: Michael Meyer-Resende, executive director of Democracy Reporting International, an independent NGO based in Berlin, Germany.

Translated and adapted by CNA.al.