Futbolli ndërkombëtar evropian është kthyer në një arenë pretendimesh nacionaliste

2023-09-22 07:53:00, Blog CNA

Futbolli ndërkombëtar evropian është kthyer në një

Të martën e 12 shtatorit, ndërsa Italia e Luçiano Spaletit arriti fitoren e parë duke mposhtur Ukrainën, në Bukuresht ndeshja ndërmjet Rumanisë dhe Kosovës u ndërpre që në pjesën e parë, për shkak të protestave të lojtarëve kosovarë ndaj një pankarte të shpalosur nga tifozët vendas.

Në të shkruhej “Kosova është Serbi”, duke i bërë jehonë një pretendimi të njohur të nacionalistëve serbë. Pak më lart në tribuna, ishte shpalosur një pankartë e ngjashme ku shkruhej “Besarabia është Rumani”, duke krahasuar mosmarrëveshjen Kosovë-Serbi me atë midis Bukureshtit dhe rajonit të njohur që sot njihet me emrin shtetëror Moldavi.

Në fakt nuk ka asgjë të re. Prej disa vitesh futbolli evropian, veçanërisht ndeshjet midis kombëtareve, kanë ofruar jo pak episode të tilla që shkaktojnë debate. Nuk është rastësi që sa herë që UEFA hedh shortin e ndeshjeve kualifikuese, shmang enkas disa përballje të caktuara.

Dhe siç mund të parashikohet, në këtë listë bëjnë pjesë edhe Kosova dhe Serbia, edhe pse kjo ndërhyrje në short nuk mjafton për të shmangur tensionet në takimet e tjera. Kjo u pa së fundmi në Rumani, por edhe në vitin 2018 gjatë ndeshjes së Botërorit 2018 në Rusi midis Serbisë dhe Zvicrës, në të cilën luajtën disa lojtarët me origjinë nga Kosova. Kremtimi i golave nga Xhaka dhe Shaqiri me simbolin e shqiponjës me 2 koka të flamurit shqiptar, bëri xhiron e botës.

Futbolli ndërkombëtar evropian është kthyer në një

Kosova është një shtet që ka ndërtuar një strategji të tërë politike mbi futbollin. Njohja nga UEFA në vitin 2016, krijoi një precedent historik, duke e lejuar vendin e vogël ballkanik të fitonte një status specifik si ekip futbolli, përpara se të ishte një subjekt politik.

Futbolli ndërkombëtar evropian është kthyer në një

Deri më sot, vetëm 117 nga 193 anëtarë të OKB-së e njohin pavarësinë e Prishtinës, që gëzon gjithsesi një pozitë shumë më fortë në aspektin sportiv. Thënë thjesht, ekzistenca e një ekipi kombëtar, është bërë një parakusht i domosdoshëm për t’u njohur si një shtet-komb.

Kjo strategji i bën jehonë fjalëve të historianit të famshëm Erik J.Hobsbaum, që në vitin 1992 shkroi se “komuniteti i imagjinuar i miliona njerëzve, duket shumë më real kur mishërohet nga një ekip prej 11 vetësh”. Kjo thënie na kujton se si kombëtaret e futbollit, kanë qenë gjithmonë një shprehje e idealeve (dhe ambicieve) nacionaliste, një dukuri kjo që i ka fillesat në shekullin XIX.

Nuk është rastësi që ndeshja e parë e këtij lloji – 150-vjetori i së cilës u kremtua në raundin e fundit të kualifikueseve të Euro 2024 - ishte Skoci-Angli. Kjo është jo një sfidë midis 2 shteteve, por mes 2 kombeve brenda të njëjtit shtet.

Rivalitetet mes ekipeve kombëtare janë të njohura, por predispozicioni i Evropës ndaj këtij lloj pretendimi, i ka rrënjët tek ngjarjet e trazuara të shekullit XX. Formimi dhe shpërbërja e shteteve multi-etnike, fillimisht në fund të Luftës së Parë, dhe më pas me rënien e komunizmit, e mbushi kontinentin me ndarje politike, të cilat nuk janë mbyllur kurrë plotësisht.

Futbolli ndërkombëtar evropian është kthyer në një

Kjo vlen për Ballkanin, por jo vetëm. Në prillin e vitit 2021, mediat spanjolle refuzuan të shqiptojnë emrin e Kosovës, kundërshtarit të kombëtares së tyre në një ndeshje kualifikuese për Botërorin 2022. Në grafikat televizive emri i vendit ballkanik shkruhej me shkronja të vogla, dhe himni i Kosovës nuk u quajt asnjëherë “himn”.

Spanja nuk e njeh pavarësinë e Kosovës, pasi kjo do të ndizte debatet në lidhje me pavarësinë e rajonit Katalonjës. Një situatë e ngjashme, por me protagonistë të tjerë, ndodhi më 8 shtator të këtij në Eskisehir të Turqisë, kur televizioni vendas uli zërin kur po luhej himnin armen.

Marrëdhëniet midis Jerevanit dhe Ankarasë, kanë qenë gjithmonë shumë të tensionuara për shkak të gjenocidit të kryer nga turqit midis viteve 1915-1923.

Muajt e fundit e kanë rikthyer në vëmendje çështjen e Nagorno-Karabakut, territori i kontestuar historikisht midis dy vendeve, mbi të cilin azerët vendosën një bllokadë të diskutueshme, duke e izoluar komunitetin armen.

Futbolli ndërkombëtar evropian është kthyer në një

Në rast se politika ndërkombëtare vazhdon të jetë bashkë-protagoniste në shumë ndeshje futbolli në Evropë, nuk duhet nënvlerësuar shtimi i pretendimeve nacionaliste, që po bëhen gjithnjë e më të shpeshta kohët e fundit.

Arsyet janë padyshim të shumëfishta, por nuk mund të mos vihet re sesi e gjitha kjo po ecën paralelisht me ringjalljen e nacionalizmit në të gjithë Kontinentin e Vjetër./ Përshtatur nga CNA